Người đứng cạnh bồn nhuộm

Chương 8: Người đứng cạnh bồn nhuộm

– Em không phá – Tùng nói. – Chị Nhiễu, em thề, em không phá.

Nhiễu không trả lời. Cô gạt tay cậu ta ra khỏi vô lăng van, nhìn cái đồng hồ áp suất gắn ngay bên trên. Kim đã tụt về vạch xanh. Nhưng cái kim đỏ đánh dấu mức cao nhất, cái kim chỉ đứng yên ở chỗ áp suất từng lên tới, đang nằm sâu trong vạch đỏ.

– Lên đến đây lúc nào?

– Một giờ năm phút. – Tùng chùi nước mắt bằng mu bàn tay. – Em đi qua thì nghe đường ống kêu. Em nhìn đồng hồ thì kim đang lên, lên mãi. Van giảm áp ở đầu nồi hơi không ăn nữa chị ạ. Em... em sợ.

– Sợ gì?

– Sợ nó nổ. – Cậu ta nhìn cái van sơn đỏ trong tay mình. – Như năm 2011.

Nhiễu đứng im. Cô nghe tiếng máy nhuộm số bảy ở bên kia bức vách, tiếng quạt tuần hoàn quay đều, và tiếng nước nhuộm đang nguội đi từng độ một trong lòng máy.

– Van giảm áp bảo dưỡng lần cuối khi nào?

Tùng không nhìn cô.

– Tháng Bảy lẽ ra phải thay. Em hoãn. – Giọng cậu ta nhỏ đến mức gần như không nghe thấy. – Em cắt cả khoản ấy. Cùng đợt với thuốc nhuộm.

Cô quay đi, chạy về phía máy số bảy. Viễn vẫn ngủ gục trên ghế nhựa. Cô lay vai anh.

– Anh dậy đi. Gọi thợ nồi hơi. Ngay.

Thợ nồi hơi của nhà máy là ông Bảy Toản, sáu mươi tuổi, nhà ở ngay dãy tập thể sau đê. Ông đến lúc một giờ bốn mươi, áo bông khoác ngoài quần đùi, tay xách hộp đồ nghề. Ông nhìn đồng hồ, nhìn cái van giảm áp, chửi một câu rất dài mà Nhiễu chỉ nghe được nửa đầu. Rồi ông bắt tay vào làm.

Trong lúc ấy, Nhiễu gọi điện về nhà. Hai giờ sáng. Chuông đổ hai hồi thì có người nhấc máy.

– Bố.

– Bố đây. – Giọng ông tỉnh như sáo. – Máy làm sao?

Cô kể. Ông nghe hết, không ngắt lời.

– Đã cho kiềm vào chưa?

– Chưa ạ. Đang ở giai đoạn ngấm thuốc, chưa đến lúc cho kiềm.

– Thế thì chưa mất. Thuốc hoạt tính chưa có kiềm thì chưa bám chắc vào sợi. Con cho nâng nhiệt lại từ từ, mỗi phút một độ thôi, đừng nóng vội. Lên đủ sáu mươi thì giữ thêm hai mươi phút cho thuốc ngấm đều lại rồi mới cho kiềm. Cho kiềm chia ba lần, mỗi lần cách mười phút. – Ông dừng một chút. – Cái thằng đóng van ấy, nó đóng là đúng đấy. Áp lên thế mà không đóng thì có ngày người ta chết.

Cô cúp máy, quay lại chỗ nồi hơi. Ông Bảy Toản đang nằm ngửa dưới gầm đường ống, đèn pin ngậm ở miệng, hai tay vặn cờ lê. Thấy cô, ông nhả đèn pin ra.

– Con bé nhà Cửu hả? Soi đèn hộ chú cái.

Cô cầm đèn soi. Ông vặn một lúc, rồi nói, không nhìn cô:

– Năm 2011 chú cũng nằm dưới cái gầm này, đêm ấy. Chú bảo thằng Lương cái van xả bồn xút ren mòn rồi, thay đi. Nó bảo để sau Tết. – Ông thổi bụi gỉ khỏi mặt ren. – Bây giờ con nó cũng bảo để sau Tết. Nhà này cái gì cũng để sau Tết.

– Thế sao năm ấy chú không nói?

– Có ai hỏi chú đâu. – Ông siết thêm một vòng cờ lê. – Thanh tra người ta hỏi trưởng ca, hỏi quản đốc. Thằng thợ nồi hơi thì ai hỏi. Mà bố mày nhận rồi, chú nói ra thì được cái gì.

Nhiễu soi đèn, không nói gì. Cô nghĩ, mười lăm năm, có bao nhiêu người như ông Bảy Toản, như bà Lành, như ông thủ kho mắt híp, biết một mẩu, giữ một mẩu, vì không ai hỏi.

Ba giờ kém mười lăm, ông Bảy Toản thay xong cái van giảm áp bằng một cái van cũ ông giữ trong tủ đồ nghề "phòng khi bọn văn phòng nó tiết kiệm". Áp suất ổn định. Tùng mở lại van hơi chính, tay vẫn run. Nhiệt độ máy số bảy bắt đầu leo lên, từng độ, từng độ.

Nhiễu làm đúng như bố dặn. Cô đứng cạnh bảng điều khiển suốt hai tiếng, không ngồi. Viễn đứng cạnh cô. Anh không hỏi gì, không nói gì. Chỉ có một lần, lúc bốn giờ, anh đi đâu đó rồi quay lại, đặt vào tay cô một cốc trà gừng nóng mua ở cái quán đầu cổng mở sớm cho công nhân ca ba.

Sáu giờ sáng, mẻ vải ra máy.

Cô cắt một mảnh ở đầu cây, một mảnh ở giữa, một mảnh ở cuối, mang lên tủ soi. Cô giặt, sấy bằng máy sấy tóc cho nhanh. Đặt cạnh mẫu chuẩn. Đặt cạnh sợi chỉ.

Đèn ban ngày. TL84. Đèn vàng.

Đúng.

Cô ngồi phịch xuống cái ghế xoay trước tủ soi, hai tay buông thõng. Bây giờ cô mới thấy chân mình như cục chì.

Tùng đứng ở cửa phòng thí nghiệm. Cậu ta đã lau kính, chải lại tóc, cài lại cúc áo blouse đến tận cổ. Nhưng mắt vẫn sưng.

– Anh Viễn. Chị Nhiễu. Em có chuyện muốn nói.

Viễn quay lại.

– Nói đi.

Tùng nói. Cậu ta nói đều đều, như đọc một bản báo cáo đã soạn sẵn trong đầu suốt đêm. Tháng Tám, khi bác Chương vào viện, bố cậu bảo trước cuộc họp tháng Chạp, mỗi phòng phải có một con số tiết kiệm để báo cáo cổ đông. Phòng nào không có thì bị coi là phòng ăn hại. "Bố em bảo em chỉ biết ngồi phòng điều hòa." Cậu ta tìm được nhà cung cấp mới, rẻ hơn mười tám phần trăm. Cậu ta biết thuốc kém hơn, nhưng nghĩ chỉnh công thức là bù được. Cậu ta chỉnh, cho qua được đèn ban ngày, qua được máy đo. Sang TL84 thì không qua.

– Em nghĩ chênh ít thôi – cậu ta nói. – Em nghĩ khách không ai đứng soi kỹ thế. Em tháo bóng TL84 ra, bảo là hỏng. Em để lô một đi.

– Còn bốn mươi mảnh mẫu của chị – Nhiễu nói.

– Em vứt. – Tùng cúi đầu. – Hôm chị lắp bóng mới, em biết chị sẽ lần ra. Em hoảng. Em xin lỗi chị.

– Còn van giảm áp?

– Cũng trong đợt cắt ấy. Em cắt mười hai khoản. Tổng tiết kiệm được hai tỷ ba. Em định báo cáo con số ấy ở cuộc họp. – Cậu ta cười, cái cười méo mó. – Bây giờ thì con số ấy là bao nhiêu nhỉ. Hai mươi phần trăm phạt hợp đồng cộng với một cái nồi hơi suýt nổ.

Viễn im lặng một lúc lâu. Anh nhìn em họ mình, cái nhìn đếm đếm quen thuộc. Rồi anh nói:

– Em định làm gì bây giờ?

– Em không biết. Anh định làm gì em?

– Anh không làm gì em cả. – Viễn đứng dậy. – Hai mươi tháng Chạp, cả nhà họp. Em nói hay không là việc của em. Anh không nói thay em. Chị Nhiễu cũng không nói thay em.

Tùng ngẩng lên nhìn anh. Cậu ta mở miệng định nói gì đó.

Có tiếng động ở cửa.

Ông Lương đứng đó. Áo khoác dạ ngoài áo bảo hộ, tóc chưa chải, mắt đỏ ngầu như người vừa bị đánh thức. Chắc thợ nồi hơi đã gọi điện báo cho giám đốc sản xuất. Ông đứng đó bao lâu rồi, không ai biết. Nhưng nhìn mặt ông, Nhiễu biết ông đã nghe đủ.

– Bố – Tùng nói.

Ông Lương không trả lời. Ông nhìn con trai, rồi nhìn Viễn, rồi nhìn Nhiễu, rồi nhìn mảnh vải đỏ trong tủ soi. Ông không quát. Đó là điều làm Nhiễu sợ nhất. Người đàn ông lúc nào cũng to tiếng ấy, bây giờ không nói một lời nào.

Ông quay lưng, đi xuống cầu thang.

Tùng chạy theo. Tiếng giày cậu ta dồn dập trên bậc sắt, rồi tiếng cậu ta gọi "Bố! Bố!" vọng lên từ sân, rồi tiếng ông Lương quát lại, lần này to, rất to, Nhiễu không nghe rõ chữ. Rồi tiếng Tùng hét lên một câu, giọng vỡ ra:

– Bố cứ bảo con ăn hại! Anh Viễn còn không nhìn thấy màu đỏ mà anh ấy còn biết nghe người làm! Bố có bao giờ nghe con đâu!

Rồi im.

Nhiễu quay sang Viễn. Anh đứng im bên cửa sổ, nhìn xuống sân. Mặt anh không biểu lộ gì. Nhưng tay anh nắm chặt cái bệ cửa sổ đến trắng cả khớp.

– Tùng biết – cô nói khẽ.

– Nó biết từ bé. – Anh vẫn nhìn xuống sân. – Cái áo hồng năm lớp ba là áo của chị gái nó. Nó là đứa duy nhất trong lớp không cười.

Họ lên mái nhà tòa hành chính lúc mặt trời mọc. Viễn có chìa khóa cửa lên sân thượng. Gió sớm lạnh buốt, thổi tung tóc Nhiễu. Từ trên này nhìn xuống, cả nhà máy trải ra như một tấm bản đồ: mái răng cưa của xưởng dệt, dãy máy nhuộm sau những ô kính, sân phơi với những giàn tre trống, hàng sấu già, và bên kia đê là sông Hồng đỏ quạch phù sa, cuộn chảy dưới lớp sương mỏng.

Mặt trời lên từ phía sông. Nhiễu nhìn nó, rồi nhìn Viễn.

– Anh muốn em tả không?

– Không. – Anh nói. – Hôm nay em tả màu của em cho anh nghe đi.

– Màu của em là màu gì?

– Anh không biết. Anh chỉ biết lúc em nhìn cái mẻ vải đúng màu sáng nay, mặt em sáng lên. Anh muốn biết cái ấy là màu gì.

Nhiễu đứng im. Gió thổi qua sân thượng, mang theo mùi hồ sợi và mùi phù sa. Cô nghĩ một lúc.

– Màu nước nhuộm lúc nó vừa đủ nhiệt – cô nói. – Lúc mình nhìn vào nồi, thấy màu nó đều, không loang, không vón. Không đẹp như hoàng hôn đâu. Nhưng mình biết là được rồi.

Anh nhìn cô. Lần này anh không đếm gì cả, mà cô cũng không nhìn đi chỗ khác.

Điện thoại trong túi anh rung lên. Rồi điện thoại trong túi cô cũng rung. Hai người nhìn nhau, cùng lấy điện thoại ra.

Tin nhắn trong nhóm chat của gia đình họ Vũ, Viễn đưa cho cô xem. Người gửi: Vũ Hoài Lương. Gửi lúc sáu giờ bốn mươi.

"Kính gửi mẹ và các cổ đông. Do tình hình cấp bách, con đề nghị họp gia đình sớm hai ngày, vào sáng mười tám tháng Chạp, tại nhà tổ. Nội dung bổ sung: năng lực điều hành của tổng giám đốc tạm quyền, liên quan đến vấn đề sức khỏe về mắt mà gia đình chưa được thông báo."

Còn tin nhắn trong máy Nhiễu là từ Thắm, phòng hoàn tất, kèm ba cái mặt khóc:

"Chị ơi cả nhà máy đang truyền nhau là anh Viễn bị mù màu, có thật không chị?"

— Hết chương 8 —