Công thức

Chương 6: Công thức

Sáu giờ năm mươi sáng hôm sau, xe đưa đón công nhân Vũ Thịnh đỗ ở cổng chợ Rồng, đợi năm phút, rồi đi. Nhiễu đứng nhìn nó từ quán nước bên kia đường, tay ôm cốc trà nóng, cho đến khi cái đuôi xe sọc đỏ khuất sau dãy hàng vải.

Cô nhắn cho Viễn đúng một tin: "Em xin nghỉ. Công thức của bố em không bán."

Rồi cô tắt máy, đạp xe ra xưởng bà Sáu.

Bà Sáu đang ngồi nhặt rau muống ở hiên. Thấy Nhiễu dựng xe, bà không hỏi gì, chỉ đẩy cái rổ sang.

– Nhặt giúp bà. Con Huệ nó nhuộm hỏng mẻ khăn đoàn chèo rồi, chiều con làm lại hộ bà.

Nhiễu ngồi xuống, nhặt rau. Ngọn rau muống non, lá xanh mướt, cô bẻ từng đoạn, tước bỏ lá già, thả vào chậu nước. Cô làm việc ấy rất kỹ, như thể đó là việc quan trọng nhất trên đời.

– Thằng ấy làm gì con? – bà Sáu hỏi, mắt không rời rổ rau.

– Không làm gì bà ạ. Con tự thôi.

– Ừ. Tự thôi thì mặt không đỏ như con gà chọi thế đâu.

Cả buổi sáng, Nhiễu nhuộm lại mẻ khăn cho đoàn chèo. Hai mươi cái khăn voan màu vàng hoàng yến, mỏng như cánh chuồn. Cô làm cẩn thận, nhưng tay cứ thừa, đầu cứ thiếu. Cô nghĩ tới tờ giấy ghi chú. Nét chữ in hoa. "Phải lấy được." Cô nghĩ tới bãi trạm dừng, bát bánh đa cua, câu "tôi để ý mọi thứ không có màu". Một người để ý mọi thứ như thế thì cũng để ý được rằng một cô thợ nhuộm nghèo, con một người bị đuổi việc, sẽ không từ chối được mức lương gấp ba. Để ý được rằng muốn đến được chỗ ông bố thì phải đi qua cô con gái.

Mà ông bố thì vẫn đang nghĩ xem có vào nhà máy ấy hay không. Nếu cô không đưa bố đến nhà ông Đức, ông đã không phải nghĩ.

Trưa, cô về nhà ăn cơm. Lĩnh đi học. Bố cô ngồi ở bàn, trước mặt là ấm chè, và lần này có thêm cái lọ thủy tinh nâu cô vẫn mang theo trong túi. Cô đã để quên nó trên bàn từ tối qua.

– Con nghỉ rồi – cô nói, đặt cặp lồng cơm lên bàn.

– Ừ. Con bé Huệ chạy sang bảo bố rồi.

– Bố không hỏi vì sao à?

Ông nhìn cái lọ thủy tinh. Ông xoay nó trong tay, chậm chạp, cái nút bần lắc lư.

– Vì thằng ấy muốn công thức của bố, đúng không?

Cô ngồi phịch xuống ghế.

– Sao bố biết?

– Vì ai muốn làm lại cái màu ấy cho đúng cũng phải đến tìm bố. Bố biết từ hôm con kể chuyện màu hai mặt. – Ông đặt cái lọ xuống. – Con tưởng bố không biết người ta cần gì ở bố à? Mười lăm năm nay, bố chỉ có cái màu ấy.

– Thế mà bố vẫn để con đi.

– Con muốn đi. – Ông rót chè, nước chè đổ ra cả mặt bàn. Nhiễu cầm khăn lau. Ông để mặc cô lau, rồi nói tiếp. – Với lại, bố cũng muốn biết, sau mười lăm năm, nhà ấy có còn ai nhìn ra cái màu ấy không.

Cô lau xong mặt bàn. Cô gấp cái khăn lại, đặt xuống. Rồi cô hỏi, câu mà mười lăm năm nay cô chưa bao giờ hỏi:

– Bố, đêm ấy chuyện gì xảy ra?

Ông Cửu ngồi im. Ngoài ngõ, có tiếng rao "ai bánh mì nóng giòn đây" của một bà đi xe đạp, rồi xa dần. Tiếng chó sủa. Tiếng ti vi nhà bên.

– Tháng Tư năm ấy – ông nói – có một đơn hàng gấp đi Hàn. Vải xanh cô ban, nhuộm xong phải giao trong mười ngày. Bồn xút số ba vừa giặt xong một mẻ, nước còn nóng gần chín mươi độ. Theo quy trình, phải để nguội ít nhất bốn tiếng rồi mới xả, xả bằng đường ống, người đứng xa. Thằng Lương lúc ấy là quản đốc. Nó bảo không đợi được, xả ngay cho mẻ sau vào.

– Bố là trưởng ca.

– Bố là trưởng ca. Bố bảo không được. Nó bảo nó chịu trách nhiệm. Bố cãi một lúc, rồi bố đi gọi điện cho ông Chương xin ý kiến. – Ông dừng lại. – Lúc bố quay lại thì cái Lành đã đứng ở van xả rồi. Thằng Lương bảo nó mở. Cái van ấy cũ, ren mòn, bố đã báo hỏng hai lần. Nó mở được nửa vòng thì nắp bật.

Nhiễu ngồi im. Cô nhìn bàn tay bố. Chúng đang run, nhưng lần này không đều đều nữa.

– Sau đó thanh tra lao động về. Công ty phải có người chịu trách nhiệm. Ông Chương gọi bố lên. Ông ấy bảo, thằng Lương là em ruột ông ấy, vợ nó đang ốm, con nó còn đi học, nó mà bị kỷ luật thì cả nhà nó không ngóc đầu lên được. Ông ấy bảo bố nhận là trưởng ca không giám sát được. Ông ấy hứa trả toàn bộ viện phí cho cái Lành, hứa một năm sau nhận bố về.

– Và bố nhận.

– Bố nhận. – Ông Cửu nhìn cái lọ thủy tinh. – Không phải vì ông Chương hứa. Vì bố là trưởng ca. Bố đã thấy cái van ấy mòn. Bố đã bỏ đi gọi điện, để cái Lành đứng lại một mình với thằng Lương. Nếu bố ở đấy, bố đã giằng tay nó ra. Thế thì lỗi của ai?

– Nhưng ông ấy không nhận bố về.

– Một năm sau ông ấy bận. Hai năm sau ông ấy quên. Ba năm sau thì cả đất này đã quen nghĩ thằng Cửu mở van. – Ông cười, cái cười không có tiếng. – Người ta quen rồi thì mình có nói cũng không ai nghe.

Chiều, Nhiễu quay lại xưởng bà Sáu. Cô làm mẻ khăn thứ hai, không nói câu nào với ai. Đến sáu giờ, khi cô đang vắt những cái khăn voan vàng lên dây phơi trong xưởng, thì có tiếng giày da trên nền xi măng ướt.

Cô không quay lại.

– Chị nhận được tin nhắn của tôi không? – Viễn hỏi.

– Em tắt máy.

– Tôi nhắn mười một tin.

– Em không đọc.

Anh đi đến, đứng cách cô một dây phơi. Những cái khăn voan vàng giữa hai người, mỏng đến nỗi cô nhìn xuyên qua thấy được cái áo sơ mi xám của anh.

– Tối qua chị vào phòng tôi.

– Em mang báo cáo lên như anh dặn. Hồ sơ của bố em để mở trên bàn. Em không lục.

– Tôi biết chị không lục.

– Thế thì anh biết em đọc được gì rồi.

Anh im một lúc.

– Tờ ghi chú ấy là tôi viết.

– Em biết.

– Chị muốn hiểu thế nào cũng được – anh nói, giọng đều đều như mọi lần, nhưng cô nghe ra nó căng như sợi chỉ sắp đứt. – Tôi không giải thích bây giờ được.

– Vì sao?

– Vì có một người bắt tôi hứa không nói ra trước khi người ấy sẵn sàng.

Nhiễu quay lại, nhìn anh qua lớp khăn voan.

– Anh nói thế thì em hiểu thế nào? Anh tìm bố em từ tháng Chín. Anh lục hồ sơ mười lăm năm trước. Anh thuê em với mức lương mà em không từ chối được. Anh để em đưa bố em đến nhà ông Đức, rồi ông Đức bắt bố em phải vào nhà máy. Bây giờ anh viết: công thức gốc ở ông Cửu, phải lấy được. Em là thợ nhuộm, em không học nhiều, nhưng em biết đọc.

Anh không trả lời. Cái im lặng của anh dài đến mức cô tưởng anh sẽ quay đi.

– Lô vải còn mười hai ngày – anh nói cuối cùng. – Thuốc nhà Đức Phát đã về kho. Phòng thí nghiệm vẫn để nguyên như chị để. Tôi không ép chị quay lại. Nhưng nếu đến hai mươi tháng Chạp mà không có màu ấy, thì hai nghìn người ở nhà máy, kể cả bà Lành, kể cả con bé Thắm, sẽ ăn Tết dưới một cái tên khác.

Anh quay đi. Lần này cô không gọi.

Sáng hôm sau, một chiếc taxi trắng đỗ trước cửa xưởng bà Sáu. Người bước xuống là Bảo Thoa, áo khoác dạ màu lạc đà, khăn quàng cổ màu rượu vang, đôi giày cao gót sụt ngay xuống vũng nước xút đầu tiên. Cô ta nhìn đôi giày, thở dài, rồi bước tiếp như không có gì.

– Chị Nhiễu. Em xin năm phút.

Bà Sáu nhìn Bảo Thoa từ đầu đến chân, rồi lặng lẽ kéo cái ghế nhựa đỏ ra, lau bằng vạt áo, đặt cạnh lò than.

– Ngồi đây cho ấm, con.

Bảo Thoa ngồi. Cô ta cầm cái chén nước vối bà Sáu đưa, uống một ngụm, nhăn mặt vì chát, rồi uống thêm ngụm nữa.

– Em đi thẳng vào việc – cô ta nói. – Thứ nhất, em với anh Viễn không ăn hỏi. Chuyện ấy là chú Lương với bố em bàn với nhau, nói cho cả nhà máy nghe, để các cổ đông thấy là nếu anh Viễn giữ nhà máy thì cũng cưới con gái nhà buôn vải, chẳng khác gì sáp nhập. Em có người yêu rồi. Anh ấy dạy văn ở một trường cấp ba trên Hà Nội. Bố em không chịu. Em đang đợi bố em chịu.

Nhiễu đứng tựa cột, không nói gì.

– Thứ hai – Bảo Thoa đặt chén nước xuống – hôm đi Hà Nội, anh Viễn ghé văn phòng luật. Chị có biết anh ấy làm gì ở đấy không?

– Không.

– Anh ấy nhờ luật sư xem lại toàn bộ hồ sơ vụ tai nạn năm 2011. Xem có cách nào để công ty ra một văn bản chính thức, đính chính trách nhiệm, bồi thường cho bố chị những năm bị cho thôi việc không đúng. Và xem có cách nào để in tên bố chị lên catalogue, là người pha ra màu đỏ Thành Nam. – Bảo Thoa nhìn thẳng vào Nhiễu. – Anh ấy kể với em, vì em là người duy nhất ngoài bà Tần mà anh ấy kể chuyện. Từ bé đã thế.

Nhiễu nhìn những cái khăn voan vàng phơi trên dây. Nắng sớm chiếu qua, vàng rực như hoa cải.

– Thế "phải lấy được công thức" là sao?

– Là anh ấy biết công thức trong hệ thống đã lệch. Là anh ấy biết chỉ có bố chị mới làm lại được màu ấy cho đúng. Nhưng anh ấy không muốn đến xin bố chị bằng một lời xin. Anh ấy muốn đến bằng một lời xin lỗi. Mà lời xin lỗi thì phải có giấy tờ, có luật sư, có người làm chứng. – Bảo Thoa đứng dậy, phủi vạt áo khoác. – Anh ấy chưa xong phần ấy. Thì chị đã đọc được tờ ghi chú.

– Người bắt anh ấy hứa là ai?

– Cái này thì em không biết thật. – Cô ta đi ra cửa, rồi dừng lại, quay nửa người. – Còn một chuyện nữa, chuyện này anh Viễn chưa biết. Hôm qua em gọi cho công ty bán thuốc nhuộm mới, giả làm khách hỏi mua. Em hỏi họ làm việc với Vũ Thịnh qua ai. Họ bảo người của Vũ Thịnh tự tìm đến, tự đặt, tự ép giá. Không có ông giám đốc nào. Chỉ có một cậu trẻ đeo kính.

Cô ta nhìn Nhiễu, đôi mắt sắc như mép kéo cắt vải.

– Người đổi thuốc không phải chú Lương, chị ạ.

— Hết chương 6 —