Ông Út Tụ nghe radio bằng ống nghe

Chương 2: Ông Út Tụ nghe radio bằng ống nghe

Ông Út Tụ áp cái ống nghe của bác sĩ lên bụng một cái radio, nhắm mắt lại, và nói với tui rằng nó bị đau gan.

– Radio mà đau gan hả ông?

– Đau gan. – Ông Út Tụ khẳng định, mắt vẫn nhắm. – Cái biến áp nó kêu rì rì như người say rượu lâu năm. Nghe nè.

Ông tháo cái ống nghe ra khỏi tai, nhét vô tai tui. Hai cái núm cao su lạnh ngắt. Đầu kia, cái mặt nghe bằng kim loại áp lên lớp vỏ nhựa nâu của cái radio đời cũ, cái loại có hai cái núm vặn to như nắp chai nước mắm. Tui nghe. Có một tiếng rì rì, rất nhỏ, đều đều, và thỉnh thoảng một tiếng tách, như ai bẻ cọng rau muống.

– Nghe chưa?

– Dạ nghe. Mà con không biết nó là gan.

– Ba mươi năm nữa con biết. – Ông Út Tụ lấy lại cái ống nghe, treo lên cây đinh trên vách. – Hồi xưa ông làm y tá trong quân y. Giải ngũ về không ai mướn y tá già, ông đi học sửa radio. Mà ông vẫn xài cái ống nghe. Máy móc với người giống nhau, con. Cái gì sắp hư thì nó kêu trước. Người ta không chịu nghe thôi.

Tiệm của ông Út Tụ nằm ngay đầu hẻm, sát cái vòi nước công cộng, là một cái chái tôn rộng chừng bằng hai cái chiếu, ba mặt vách treo đầy radio, đầu băng, tivi đời cũ, quạt máy, nồi cơm điện, cái nào cũng dán một miếng băng keo giấy ghi tên chủ bằng bút bi. Có những miếng băng keo đã ngả màu trà, tên chủ đã mờ. Tui hỏi những cái đó sao không ai lấy. Ông nói chủ nó chết rồi, hoặc dọn đi rồi, hoặc quên rồi. Ông vẫn sửa xong, vẫn treo đó, lỡ người ta nhớ ra.

Sáng nay tui tới đây với một cuốn sổ tay và một cây bút. Cái thói quen của sáu năm làm biên tập: hỏi gì cũng phải ghi. Ông Út Tụ nhìn cuốn sổ, cười khà khà, nói con nhỏ này tính phỏng vấn ông hả, rồi rót cho tui một ly trà Bắc nguội trong cái bình thủy cũ.

– Ông kể con nghe Kẹp tới nhà ông lần nào được hông ông?

Ông Út Tụ ngồi xuống cái ghế đẩu, hai tay đặt trên đầu gối, nhìn ra hẻm. Ngoài kia, nhà số chín đã có người dọn dẹp từ sáng sớm. Anh Hên cởi trần, khiêng từng đống gỗ cháy ra đầu hẻm. Mấy người đàn ông trong hẻm phụ một tay. Bà Tư Chè ngồi trên cái ghế nhựa trước cửa nhà chị Hai Diễm, ôm cái nồi đồng, mắt nhìn theo từng món đồ người ta khiêng ra, như đếm.

– Năm hai ngàn. – Ông Út Tụ nói. – Năm đó triều cường lớn. Nước ở kênh dâng lên, tràn vô hẻm, ngập tới đầu gối. Đêm đó ông ngủ say, sáng dậy thì cái tiệm ngập lút ống quyển. Hai chục cái radio của khách nằm dưới nước. Linh kiện, bóng đèn, tụ điện, dây điện, ông cất trong mấy cái thùng giấy dưới đất, ướt hết. Tiền ông để dành mua linh kiện mới cũng ướt, mà ướt thì còn xài được, cái chính là không đủ.

Ông dừng lại, nhấp một ngụm trà.

– Ông ngồi đó, giữa nước, khóc. Năm mươi mấy tuổi đầu, con nít không bằng. Rồi ông đi ngủ, tại không biết làm gì khác. Sáng hôm sau mở cửa, trên cái cửa tôn, ngay chỗ cái lỗ khóa, có một cái bao ni lông. Trong bao có một hộp tụ điện mới, hai chục cái bóng đèn radio, một cuộn dây đồng, với một xấp tiền. Kẹp bằng cái kẹp phơi đồ.

– Ông có biết ai kẹp hông ông?

Ông Út Tụ lắc đầu.

– Hồi đó ông chưa nghe ai kêu là Kẹp. Ông tưởng ông Sáu đầu hẻm, tại ổng hay đi chợ Kim Biên mua đồ điện. Ông qua cám ơn ổng, ổng nói ổng không biết gì. Ông hỏi khắp hẻm, ai cũng nói không biết. Riết rồi thôi.

– Tụ điện. – Tui nói. – Người kẹp biết ông cần tụ điện.

– Ừ. – Ông Út Tụ gật gù. – Hồi đó ông cũng nghĩ vậy. Người kẹp phải biết sửa radio, hoặc phải hiểu ông. Mà trong hẻm này ai hiểu ông?

Ông nhìn tui, mắt nheo nheo. Rồi ông kể tiếp, giọng chậm hơn.

– Ông Sáu chết năm hai ngàn lẻ ba. Từ đó tới giờ, ông thấy Kẹp tới hẻm này ít nhất ba chục lần. Nhà chị Ba Kiều cháy năm mười hai, sáng ra có bao kẹp. Thằng con chú Lìn đi học đại học không có tiền đóng học phí, sáng ra có bao kẹp. Bà già cuối hẻm chết không có tiền làm đám, sáng ra có bao kẹp. Lần nào cũng không ai biết ai.

– Mà ông có nghi ai hông ông?

Ông Út Tụ cười, cái miệng móm mém nhăn lại.

– Con hỏi ông nghi ai, ông nghi cả hẻm. – Ông nói. – Mà ông nói thiệt, ông không muốn biết. Biết ra rồi, ông gặp người ta, ông phải cám ơn. Cám ơn rồi người ta ngại. Người ta ngại rồi người ta thôi kẹp. Để vậy hay hơn.

Tui ghi vô sổ: "Ông Út Tụ, 2000, triều cường, tụ điện. Không muốn biết." Rồi tui gạch chữ "không muốn biết", rồi lại viết lại. Ông Út Tụ nhìn tui gạch gạch xóa xóa, lắc đầu.

– Con viết cái gì vậy?

– Con... ghi lại cho nhớ.

– Ghi lại để làm gì? Để cám ơn hay để làm báo?

Tui đỏ mặt. Ông Út Tụ không hỏi thêm. Ông đứng dậy, lấy cái ống nghe trên cây đinh xuống, quay lại với cái radio đau gan.

Đúng lúc đó, ngoài hẻm có tiếng loa.

Không phải loa kéo của chị em chị Hai Diễm. Đó là một cái loa cầm tay, giọng một người đàn ông trẻ, rè rè: "Alô, alô, bà con hẻm Cây Me chú ý. Ông Bảy Mập, chủ dãy nhà trọ Bảy Mập, xin trao tặng gia đình bà Tư số tiền mười triệu đồng để khắc phục hậu quả hỏa hoạn".

Tui với ông Út Tụ cùng ló đầu ra.

Giữa hẻm, trước nhà số chín, một đám nhỏ đang đứng. Ông Bảy Mập đứng giữa, người to như cái lu, áo thun trắng in hình con cá chép, cổ đeo sợi dây chuyền vàng to bằng ngón tay út. Hai bên ông là hai thanh niên căng một tấm băng rôn vải đỏ, chữ vàng: "Ông Bảy Mập – Tấm lòng vàng hẻm Cây Me". Một thanh niên khác cầm điện thoại quay phim. Ông Bảy Mập cầm một cái phong bì to, mặt tươi rói, đi về phía anh Hên đang đứng trước đống gỗ cháy, cởi trần, mồ hôi nhễ nhại.

Anh Hên nhìn tấm băng rôn, nhìn cái điện thoại đang quay, rồi nhìn ông Bảy Mập.

– Chú Bảy. – Anh nói. – Chú đưa thì đưa, chú quay phim làm gì?

– Quay cho bà con biết. – Ông Bảy Mập cười. – Làm phước phải cho người ta biết, để người ta noi gương. Cầm đi con.

Anh Hên không cầm. Anh đứng im một lúc, rồi quay sang mẹ. Bà Tư Chè vẫn ngồi trên ghế nhựa, ôm cái nồi đồng, nhìn ông Bảy Mập. Bà gật đầu nhẹ một cái.

Anh Hên cầm cái phong bì. Thanh niên cầm điện thoại kêu: "Bắt tay đi chú, bắt tay đi anh". Anh Hên chìa tay ra, ông Bảy Mập nắm lấy, lắc lắc, quay mặt về phía điện thoại, cười. Tấm băng rôn đỏ phần phật trong gió.

Cả hẻm đứng xem. Không ai vỗ tay. Chị Hai Diễm đứng trước cửa, khoanh tay, miệng lẩm bẩm gì đó tui không nghe được. Chị Ba Kiều, em chị Hai Diễm, ngồi trên bậc cửa nhà bên cạnh, nói to tới mức cả hẻm nghe:

– Mười triệu mà cái băng rôn chắc hết năm triệu rồi.

Có tiếng cười khúc khích. Ông Bảy Mập nghe, mặt sầm lại một giây, rồi cười lại như cũ. Ông vỗ vai anh Hên, ghé sát tai anh nói gì đó, lâu, rất lâu, lâu hơn một câu chia buồn. Anh Hên nghe, mặt không đổi, rồi gật đầu một cái. Ông Bảy Mập vỗ vai anh thêm một cái nữa, rồi cả đám rút đi, băng rôn cuốn lại, loa cầm tay tắt.

– Ổng nói gì với thằng Hên vậy? – Ông Út Tụ hỏi, mắt nheo theo bóng ông Bảy Mập.

– Con không nghe được, ông.

– Ông thì nghe được. – Ông Út Tụ nói. – Ông điếc một bên, mà bên còn lại thính hơn chó. Ổng hỏi thằng Hên có muốn bán cái nền nhà hông. Ổng trả giá liền.

Tui quay lại nhìn ông.

– Bán nhà? Nhà mới cháy hôm qua mà?

– Thì vậy mới hỏi. – Ông Út Tụ ngồi xuống, giọng không vui. – Nhà cháy rồi, không có tiền cất lại, không có bảo hiểm, thằng Hên còn nợ ngân hàng tiền mua cái xe máy chạy xe ôm. Lúc này hỏi mua là đúng lúc. Thằng Bảy nó làm ăn, nó biết lúc.

Tui nhìn ra nhà số chín. Anh Hên vẫn đứng đó, tay cầm cái phong bì mười triệu, không nhúc nhích. Con bé Mè chạy tới, kéo tay cha nó, chỉ chỉ cái gì đó trong đống gỗ cháy. Bà Tư Chè vẫn ngồi trên ghế nhựa, ôm cái nồi đồng.

– Ông Út, – tui hỏi, – ông Bảy Mập có bao giờ nhận được bao kẹp hông?

Ông Út Tụ không trả lời liền. Ông nhìn ra hẻm một lúc lâu, rồi nói:

– Hồi xưa thằng Bảy chạy xích lô. Ốm nhom, đen thui. Kêu nó là Bảy Ốm. Giờ nó mập, kêu nó là Bảy Mập. – Ông lấy cái ống nghe, đeo lên tai. – Còn nó có nhận bao kẹp hay không thì con đi hỏi nó. Mà nó không nói đâu.

Ông áp cái mặt nghe lên cái radio, nhắm mắt lại. Tui tưởng câu chuyện hết rồi, tui gấp cuốn sổ, đứng dậy cám ơn. Ông Út Tụ không mở mắt, nói thêm một câu:

– Đêm ông bị ngập năm hai ngàn đó, ông ngủ say. Mà ông nhớ, gần sáng, ông có nghe một tiếng. Lúc đó ông tưởng ông nằm mơ.

– Tiếng gì ông?

Ông Út Tụ mở mắt, nhìn tui.

– Cốc cốc. – Ông nói. – Hai tiếng tre gõ vô nhau. Cốc cốc. Rồi thôi.

Tui đứng sững ở cửa tiệm. Trong đầu tui hiện lên hình ảnh đêm qua, giữa hẻm, chú Lìn đẩy xe hủ tiếu vô, múc nước lèo cho bà con, tay theo thói quen gõ hai thanh tre vô nhau. Cốc cốc.

– Con muốn biết Kẹp, – ông Út Tụ nói, nhắm mắt lại, áp ống nghe lên bụng cái radio, – thì đêm nay thức tới ba giờ.

— Hết chương 2 —