Cái kẹp có ba khấc

Chương 10: Cái kẹp có ba khấc

Sợi dây ni lông màu xanh võng xuống gần chạm mặt hẻm, và trên nó, từ cái chấn song cửa sổ nhà số chín tới cái cột điện bên kia, kín đặc những cái bao.

Tui đứng ở cửa tiệm giặt ủi, nhìn ra. Trời mới hửng sáng, màu xám tro chuyển dần qua màu hồng nhạt. Bóng đèn đường chập chờn đã tắt. Không ai ra coi, như tui đã xin. Nhưng tui biết sau những cánh cửa khép, những ô cửa sổ đóng, cả hẻm Cây Me đang thức.

Bao ni lông trắng, bao ni lông xanh, bao giấy, có cái là một cái túi vải, có cái là một cái hộp bánh trung thu cũ cột dây thun. Có những cái bao mỏng dính, chỉ một xấp tiền nhỏ. Có những cái bao phình to. Một cái bao có ba cái bóng đèn tròn, loại bóng đèn dây tóc, với một cuộn dây điện. Một cái bao có một tờ giấy gấp làm tư, sau này tui mới biết là giấy hẹn của một anh thợ điện ở dãy trọ ông Bảy Mập, viết bằng nét chữ xiêu vẹo: "Đi lại dây điện nhà mới miễn phí, ngày nào cũng được". Một cái bao có mấy cuốn tập, mấy cây bút chì màu, một cái hộp bút hình con thỏ. Và cái nào cũng kẹp bằng một cái kẹp phơi đồ bằng gỗ, gần hết là kẹp vàng nhạt có chấm sơn xanh nhỏ xíu, kẹp của tiệm giặt ủi bà Tám, kẹp của cả hẻm.

Anh Hên là người đầu tiên bước ra. Anh đứng ở cửa nhà chị Hai Diễm, mặc áo thun ba lỗ, chân trần, nhìn sợi dây võng xuống. Anh không đi tới. Anh đứng đó rất lâu, hai tay buông thõng.

Rồi con bé Mè chạy ra, vẫn bộ đồ ngủ hình con thỏ, lao thẳng tới sợi dây, đứng ngước lên, miệng há hốc.

– Ba ơi! – Nó la lên, quên hết mọi điều cấm. – Kẹp tới nhà mình nhiều quá trời ba ơi!

Tiếng la của con bé như một hiệu lệnh. Cửa các nhà lần lượt mở ra. Ông Út Tụ chống gậy ló đầu ra. Chú Lìn, mới đi bán về, đứng cạnh xe hủ tiếu. Chị Hai Diễm, chị Ba Kiều. Mấy cô công nhân ở dãy trọ. Rồi bà Tư Chè, bước ra từ nhà chị Hai Diễm, khoác cái áo bà ba má tui may, chậm rãi đi tới sợi dây.

Không ai nói gì. Không ai nhìn ai. Người ta nhìn sợi dây.

Má tui đi tới đứng cạnh tui, tay còn ướt nước giặt, cầm cái chiếu cói cuộn tròn. Má trải cái chiếu xuống mặt hẻm, ngay dưới sợi dây.

– Gỡ xuống đi. – Má nói với anh Hên. – Đếm đi con. Đếm trước mặt bà con cho đàng hoàng.

Anh Hên với tui gỡ từng cái bao xuống, đặt lên chiếc chiếu. Chị Hai Diễm với chị Ba Kiều ngồi xuống, đếm tiền. Ông Út Tụ ngồi trên cái ghế đẩu chú Lìn kê cho, coi. Con bé Mè ngồi giữa chiếu, mở từng cái bao đồ, lôi ra mấy cuốn tập, cây bút, hộp bút hình con thỏ, reo lên từng món.

Đếm tới gần bảy giờ. Ba lần. Chị Hai Diễm đọc con số, giọng run run. Bốn trăm hai mươi bảy triệu. Không đủ tám trăm. Không đủ cả sáu trăm để cất lại cái nhà.

Anh Hên ngồi trên chiếc chiếu, nhìn đống tiền đã được xếp thành từng xấp, cột thun. Anh không nói gì. Tui ngồi cạnh anh, không nói gì.

Còn hai cái bao cuối cùng, ở hai đầu sợi dây, chưa ai gỡ.

Cái thứ nhất ở sát cái chấn song cửa sổ nhà số chín. Đó là một cái bao giấy báo, cột thun, bên trong cứng cứng. Cái thứ hai ở sát cái cột điện. Đó là một cái bao ni lông trắng, mỏng, bên trong chỉ có hai mảnh giấy.

Và cả hai cái bao, đều kẹp bằng một cái kẹp gỗ đen bóng.

Tui đứng dậy, đi tới cái cột điện trước. Tui gỡ cái bao ni lông xuống. Tui không cần lật cái kẹp lại để biết sau lưng nó có ba cái khấc. Tui mở cái bao. Hai mảnh giấy, là hai nửa của một tờ giấy đặt cọc, có chữ ký của anh Hên và ông Bảy Mập, bị xé đôi từ trên xuống dưới, đường xé thẳng băng.

Tui đưa hai mảnh giấy cho anh Hên. Anh cầm, nhìn, rồi ngẩng lên, nhìn về phía cuối hẻm. Ở đó, trước cái cửa kéo inox, ông Bảy Mập đứng một mình, áo thun ba lỗ, bụng phệ, hai tay khoanh trước ngực. Không có băng rôn. Không có ai cầm điện thoại quay phim. Ông đứng đó, nhìn về phía cái chiếu, một lúc. Rồi ông quay lưng đi vô nhà, kéo cửa lại.

– Giấy cọc xé rồi, – chị Ba Kiều nói, giọng nghẹn, – là một trăm triệu tiền cọc thằng Hên khỏi trả, khỏi đền.

– Năm trăm hai mươi bảy. – Chị Hai Diễm nói. – Cộng thêm thằng thợ điện đi dây không lấy tiền. Thằng Tâm thợ hồ ở dãy trọ nói nó dẫn hai đứa em qua làm phụ, chỉ lấy tiền cơm. Vậy là gần đủ rồi Hên.

Anh Hên không trả lời. Anh cúi đầu xuống, hai bàn tay úp lên mặt, và vai anh rung lên. Con bé Mè ngừng reo, bò lại ôm lấy lưng cha.

Bà Tư Chè vẫn đứng đó, nhìn cái bao giấy báo cuối cùng, cái bao kẹp sát cửa sổ nhà bà.

– Quít. – Bà nói. – Gỡ xuống cho bà coi.

Tui gỡ xuống. Tui biết cái kẹp này. Tui đã nhìn nó ba mươi năm trên sợi dây phơi trong tiệm. Tui đưa cái bao cho bà Tư, cái kẹp vẫn còn kẹp trên miệng bao.

Má tui đứng cạnh, không nói gì.

Bà Tư không mở cái bao. Bà gỡ cái kẹp ra trước. Bà cầm nó lên, sát mắt, lật sau lưng. Bà nhìn ba cái khấc rất lâu. Rồi ngón tay cái của bà, khô, nhăn nheo, đen bóng vì năm chục năm cầm cái vá gỗ dừa, miết lên ba cái khấc, từng cái một, như đếm.

– Một cho tui. – Bà Tư nói, rất nhỏ. – Một cho ổng. Một cho thằng Hên.

Cả hẻm im phăng phắc.

– Ông Tư nhà tui làm thợ mộc. – Bà nói, giọng đều đều, không ngẩng lên. – Cái gì ổng đóng, ổng cũng khứa ba khấc. Cái xe chè. Cái giường. Cái thang gác. Ổng nói ba khấc là ba người nhà mình. Năm chín mươi sáu, gỗ dư đóng cái tủ, ổng ngồi gọt cho tui hai chục cái kẹp phơi đồ. Cái nào cũng ba khấc.

Tui quay phắt lại nhìn cái xe chè gỗ của bà đang đậu trước cửa nhà số chín. Cái tay cầm mòn nhẵn. Mấy vết khứa xưa cũ, gần mòn hết. Ba vết. Tui đã nhìn thấy nó ngày hôm qua, ngay trước mặt mình.

– Năm chín mươi bảy, đêm đó ổng đi đổ rác. – Bà Tư nói. – Ổng về, nói với tui con nhỏ nhà Tám sốt, Tám ngồi trước cửa khóc, hông có tiền mua sữa. Tụi tui có một hũ tiền bán chè để dành sửa mái nhà. Ổng lấy ra, đi mua bịch sữa. Tui nói đem qua đưa nó. Ổng nói đưa thì nó ngại, nó phải trả, nó nghèo vậy lấy gì trả. Ổng lấy cái kẹp tui đang phơi đồ, kẹp lên dây phơi nhà Tám.

Má tui đưa tay lên bụm miệng.

– Năm chín mươi tám, thằng Bảy ngủ ở trần dưới gốc cây me. – Bà Tư nói tiếp. – Ông Tư thấy, về lấy hết tiền còn lại trong hũ, kẹp lên cái áo nó phơi trên cành me. Mái nhà tui không sửa được. Mưa dột ba năm.

Bà ngẩng lên, nhìn má tui.

– Ổng dặn tui đừng nói với ai. Ổng nói cho thì đừng nói, nói ra là đòi. Năm hai ngàn lẻ một ổng mất. Tui giữ lời ổng hai mươi lăm năm. – Bà Tư nhìn cái kẹp trên tay. – Tui thấy trong hẻm cứ thỉnh thoảng có bao kẹp. Tui biết là người ta học theo ổng. Tui mừng. Tui không nói gì.

– Còn chị? – Má tui hỏi, giọng nghẹn. – Sao chị chưa bao giờ nhận?

Bà Tư cười, cái cười móm mém của một bà già bảy mươi sáu tuổi.

– Tại tui nói nhà tui không cần. – Bà nói. – Ổng mất rồi, tui với thằng Hên vẫn sống được. Tui không cần thì tui không nhận. Tới lúc cháy nhà, tui mới biết mình cần.

Bà mở cái bao giấy báo của má. Bên trong là một cái hộp thiếc cũ, tiền lẻ xếp ngay ngắn, cột thun từng xấp, tờ năm chục, tờ một trăm, tờ hai trăm, tờ năm trăm, cái nào cũng thơm mùi nước xả vải. Tiền má tui để dành hai mươi chín năm giặt đồ. Má chưa bao giờ nói với tui là má có một hộp như vậy. Chị Hai Diễm nhìn cái hộp, không cần đếm cũng biết. Vậy là đủ cất lại cái nhà.

– Tám. – Bà Tư nói. – Cái này của mày mà.

– Hông phải của em. – Má tui nói. – Của chị. Hai mươi chín năm trước chị kẹp cho con em. Em trả lại cái kẹp.

Bà Tư cầm cái kẹp ba khấc, nhìn rất lâu. Rồi bà đưa nó cho con bé Mè.

– Cất đi con. – Bà nói. – Kẹp của ông nội.

Nhà số chín đổ mái vào một buổi sáng tháng Chạp, trời trong veo, nắng vàng như mật. Cả hẻm nghỉ làm nửa buổi. Ông Út Tụ ngồi trên ghế đẩu chỉ huy, dù không ai nghe ông. Chú Lìn nấu một nồi hủ tiếu bự, múc cho thợ hồ ăn không lấy tiền. Chị Hai Diễm với chị Ba Kiều mở loa kéo hát hết ba bài bolero, lần này không cãi nhau bài nào. Ông Bảy Mập không tới. Nhưng tới trưa, có người thấy ông đứng ở cuối hẻm, nhìn lên cái mái bê tông còn ướt, rồi về.

Tui có việc làm ở tòa soạn báo trong mục rao vặt khoanh đỏ. Bài đầu tiên tui viết là về một ông thợ sửa radio dùng ống nghe bác sĩ. Không có chữ Kẹp nào trong bài.

Đêm hôm đó, tui làm một việc tui nợ ba mươi năm. Tui mua một cái áo khoác gió màu xanh dương mới, cổ tay chưa sờn, vai chưa bạc, gói trong bao ni lông. Ba giờ sáng, tui mặc cái áo mưa cánh dơi màu xám của má, đi ra đầu hẻm, kẹp cái bao lên tay lái chiếc xe máy cũ của anh Hên. Kẹp vàng nhạt, chấm sơn xanh.

Tui đi về. Ngang qua gốc cây me, tui khựng lại.

Dưới ánh đèn đường đầu hẻm, trước cái chái tôn tiệm ông Út Tụ, có một bóng người nhỏ xíu, mặc bộ đồ ngủ hình con thỏ, đang nhón chân, cố với lên cái cửa tôn. Trong tay nó là một cái bao ni lông, bên trong có một tờ giấy vẽ bằng bút chì màu và một tờ năm ngàn gấp làm tư.

Tui lùi vô bóng tối của gốc cây me, nín thở, không cho nó thấy.

Con bé Mè kẹp cái bao lên cửa tôn, bằng một cái kẹp gỗ đen bóng. Tách. Rồi nó quay lưng, chạy lạch bạch về nhà số chín, dép tổ ong rộng thùng thình gõ lẹp xẹp trên mặt hẻm, nhẹ hều, như một tiếng gõ hủ tiếu lúc ba giờ sáng mà chỉ người đang thức mới nghe.

— Hết —