Guốc hay dép

Chương 8: Guốc hay dép

Bà Xâm gọi cho tôi lúc mười hai giờ trưa thứ Sáu, đúng lúc tôi đang ăn cơm hộp ở phòng trực.

– Cháu Hoè. – Bà nói, không chào. – Tối nay cháu sang tôi được không? Tôi nhớ ra một chuyện. Tôi nói với cậu công an rồi. Nhưng tôi muốn nói với cháu.

Bảy giờ tối, tôi mang một hộp xôi lạc mẹ tôi gói sang nhà B7. Tôi đi cầu thang chính, không nhìn lên tầng năm. Bà Xâm đã mở sẵn cửa 403, đèn sáng, cái tivi để tiếng nhỏ. Bà kéo tôi vào, đóng cửa lại, cài then. Lần đầu tiên tôi thấy bà cài then cửa lúc mới bảy giờ tối.

Nhà bà Xâm chật, đồ đạc của một đời người dồn vào mười tám mét vuông. Cái giường gỗ kê sát bức tường chung với hành lang. Bà chỉ cho tôi xem.

– Tôi nằm đây ba mươi năm. – Bà nói. – Bức tường này mỏng, cháu ạ, xây có một lần gạch. Bên kia là hành lang, đi hai bước là cửa nhà ông Khoáng, đi năm bước là cầu thang chính. Ai đi qua tôi cũng nghe. Ai nói gì tôi cũng nghe. Người ta bảo tôi nhiều chuyện. Tôi nhiều chuyện thật. Nhưng tôi không bịa.

Bà ngồi xuống mép giường. Tôi ngồi xuống cái ghế đẩu đối diện. Bà kể.

Sáng nay, bốn giờ rưỡi, bà tỉnh giấc như mọi ngày. Bà nằm im trong chăn, nghe. Đã một tuần không còn tiếng ấm nước sôi lục bục bên nhà ông Khoáng, không còn tiếng chuông keng keng, không còn tiếng guốc lốc cốc. Cái im lặng ấy làm bà không ngủ lại được. Năm giờ năm phút, bà nghe tiếng dép nhựa của ông Lạp đi từ tầng năm xuống. Lẹp xẹp. Lẹp xẹp. Chậm, đều, cái tiếng dép mà ba mươi năm nay sáng nào bà cũng nghe sau tiếng guốc của ông Khoáng.

– Thế rồi tôi nằm đấy, tôi nghe cái tiếng dép ấy, – bà Xâm nói, – tự nhiên tôi lạnh cả người. Vì tôi nhớ ra. Cái sáng hôm ấy, sáng thứ Sáu ấy, tôi cũng nghe đúng cái tiếng ấy.

– Bà nghe tiếng dép ông Lạp?

– Tôi nghe keng keng hai tiếng. Rồi tiếng ho. Rồi tiếng chân đi xuống. – Bà nhìn thẳng vào tôi, mắt đỏ hoe. – Mà tiếng chân ấy là tiếng dép, cháu ạ. Không phải tiếng guốc. Lẹp xẹp, lẹp xẹp. Hôm ấy tôi hoảng quá, công an hỏi tôi cứ nói ông ấy đi xuống, ông ấy đi xuống. Tôi không nghĩ. Tôi nghe ba mươi năm rồi, cái tai nó tự điền vào. Keng keng là ông Khoáng, thì cái chân đi sau tiếng keng keng cũng là ông Khoáng. Tôi không nghĩ là nó không phải.

Tôi nhớ lại buổi chiều thứ Năm, bà Xâm thò đầu ra khỏi cửa, tóc quấn lô. Năm giờ đúng ông ấy keng keng. Rồi cái đôi guốc gỗ lốc cốc lốc cốc. Năm phút sau đến lượt ông Lạp, dép nhựa lẹp xẹp, xuống sau. Tôi nằm trên giường đếm, chưa sáng nào lệch.

– Thế năm giờ năm phút sáng hôm ấy, bà có nghe ông Lạp xuống không?

Bà Xâm lắc đầu chậm rãi.

– Không. – Bà nói. – Sáng hôm ấy chỉ có một đôi chân. Đôi dép. Đi xuống lúc năm giờ, sau tiếng chuông. Rồi không có ai nữa. Đến sáu giờ mười bà Nụ hét.

Bà ngừng lại. Ngoài hành lang có tiếng ai đi qua. Bà nín thở nghe, đến khi tiếng chân xuống hết cầu thang mới nói tiếp.

– Cậu công an hôm trước nói với cả nhà, ông Lạp bảo năm giờ năm ông ấy xuống tập như mọi ngày. Tôi không nghe thấy. Cháu hiểu không? Tôi không nghe thấy. Tôi nghe được tiếng con muỗi đập cánh, mà tôi không nghe thấy ông ấy xuống lúc năm giờ năm. Vì ông ấy đã xuống rồi. Năm giờ đúng. Sau khi gõ cái chuông.

Tôi ngồi im. Tôi nghĩ đến câu đố. Ai đánh nó thì nó nói hộ người ấy.

– Trưa nay tôi gọi cậu Vịnh. – Bà Xâm nói. – Cậu ấy xuống ngay, ghi lại hết, bắt tôi ký. Tôi ký. Tôi bảy mươi tám tuổi rồi, tôi sợ gì. – Bà chùi mắt bằng vạt áo. – Ông Khoáng ở cạnh tôi ba mươi năm. Tôi chửi ông ấy gõ chuông to ba mươi năm. Bây giờ không còn ai gõ nữa.

Có tiếng gõ cửa. Bà Xâm giật mình. Rồi một giọng con gái ngoài hành lang, nhỏ nhẹ.

– Bà Xâm ơi, cháu Na đây ạ.

Bà mở then. Na nhà 404 bước vào, một tay đỡ cái bụng bầu sáu tháng, tay kia cầm đĩa cam. Na hai mươi ba tuổi, người Thanh Hoá, cùng chồng thuê căn 404 từ đầu năm. Chồng Na là Hiếu, chạy giao hàng. Hai vợ chồng đi sớm về khuya, ít nói chuyện với ai trong nhà, tôi đọc đồng hồ nhà Na ba lần mới gặp mặt một lần.

– Cháu nghe bà kể với chị Thục chuyện công an. – Na nói, ngồi xuống mép giường cạnh bà Xâm. – Cháu cũng có chuyện, mà cháu không biết có quan trọng không. Hôm qua công an gõ cửa từng nhà hỏi, cháu mới nói.

Na kể. Tối thứ Năm, anh Hiếu ăn cơm xong lại đi, cô ở nhà một mình xem phim truyền hình. Phim chiếu tám giờ, đến lúc nghỉ quảng cáo giữa tập, tức là khoảng tám rưỡi, cô nghe một tiếng thịch rất nặng từ phía cầu thang sau. Rồi im. Rồi một lúc sau, chừng mấy phút, cô nghe tiếng chân đi lên, nhanh, vội.

– Cháu tưởng có nhà nào ném túi rác xuống ống đổ rác. – Na nói. – Ống ấy tắc mà người ta vẫn cứ ném, rơi xuống kêu thịch thịch suốt. Ném xong thì đi lên nhà. Cháu không ra xem. Cháu đang bầu, cháu lười.

– Tiếng chân đi lên ấy, – tôi hỏi, – là tiếng guốc hay tiếng dép hả em?

Na nghĩ rất lâu. Bà Xâm nắm chặt tay áo cô.

– Tiếng dép chị ạ. – Cô nói. – Em nhớ vì nó kêu nhem nhép, như dép ướt. Mà hôm ấy mưa phùn, cầu thang sau ẩm.

– Còn chuyện anh Hiếu nữa. – Na nói. – Anh Hiếu bảo cháu kể luôn. Tối hôm ấy anh Hiếu về ăn cơm rồi lại đi chạy đơn. Tám giờ kém năm, lúc anh ấy ra đến hành lang thì thấy cái cửa sắt ra cầu thang sau mở hé, trong ấy có ánh đèn pin rọi lên phía trên. Anh ấy nghe tiếng guốc của ông Khoáng đi lên, lốc cốc lốc cốc. Với có tiếng người ở trên cao nói vọng xuống, giọng đàn ông, nhỏ thôi. Anh ấy nghe được có hai chữ: lên đây.

– Giọng ai?

– Anh ấy không biết. Anh ấy bảo giọng đàn ông có tuổi. Anh ấy vội, anh ấy không để ý.

Tôi nhìn bà Xâm. Bà nhìn tôi. Không ai nói ra cái tên ấy.

Tám giờ kém năm, ông Khoáng đi lên cầu thang sau, có người gọi ở trên. Tám rưỡi, một tiếng thịch. Mấy phút sau, một đôi dép vội vã đi lên. Không ai đi xuống. Không ai gọi người. Không ai gọi cấp cứu. Người đi dép ấy đi lên, về phía tầng năm, rồi im lặng cho đến năm giờ sáng.

Tôi không phải công an. Tôi không dám nói ra cái tên ấy, kể cả trong đầu. Tôi chỉ biết từ bốn giờ chiều thứ Năm, cái đồng hồ nhà ông Khoáng không đếm được một giọt nào. Và tám giờ kém năm tối hôm ấy, ông đi lên.

Tám giờ, tôi xin phép về. Bà Xâm tiễn tôi ra cửa, dặn đi cầu thang chính, đi nhanh. Na ôm bụng đứng sau lưng bà.

Tôi xuống đến chiếu nghỉ tầng ba thì nghe tiếng dép trên cầu thang phía trên. Lẹp xẹp. Lẹp xẹp. Tôi đứng lại.

Ông Lạp đi xuống, áo gió xanh than, tay cầm túi rác. Ông dừng lại ở bậc trên cùng của chiếu nghỉ, cách tôi bốn bậc. Ánh đèn hành lang rọi từ sau lưng ông, mặt ông tối.

– Hoè. – Ông nói. Giọng vẫn từ tốn, ấm, như giọng đọc điếu văn. – Bác nghe nói cháu bị công ty cho nghỉ tuyến. Bác không muốn thế đâu. Bác chỉ muốn người ta đừng hiểu lầm nhau.

Tôi không nói gì.

– Chiều mai cháu lên nhà bác uống chén trà. – Ông nói. – Bác cháu mình nói chuyện cho phải. Bác có mấy điều muốn thanh minh với cháu. Cháu là người ngay thẳng, bác biết. Cháu nghe bác nói rồi cháu nghĩ thế nào thì tuỳ cháu.

Ông đứng đó chờ. Túi rác trong tay ông khẽ đung đưa.

– Vâng. – Tôi nghe mình nói. – Ba giờ chiều mai cháu lên.

Ông gật đầu, mỉm cười, rồi đi xuống, lách qua tôi trên chiếu nghỉ. Mùi dầu gió và mùi thuốc lá. Tiếng dép nhựa lẹp xẹp nhỏ dần về phía tầng một.

Tôi ra khỏi nhà B7, dắt xe ra tận bờ hồ mới gọi cho trung úy Vịnh. Tôi kể chuyện bà Xâm, chuyện Na, chuyện lời mời. Anh nghe hết, rồi im lặng lâu đến mức tôi tưởng mất sóng.

– Chị Hoè. – Anh nói. – Chị không phải người của cơ quan điều tra. Tôi không nhờ chị việc này, và tôi không muốn chị đi.

– Em nhận lời rồi.

– Thì chị huỷ.

– Nếu em huỷ, – tôi nói, – thì ông ấy biết em sợ. Mà ông ấy biết em sợ thì ông ấy biết em biết.

Đầu dây bên kia lại im lặng. Tôi nghe tiếng còi xe, tiếng ai gọi tên anh ở đằng xa.

– Chiều mai tôi có việc ở nhà B7. – Cuối cùng anh nói. – Việc của bên tôi, đã lên kế hoạch từ trước, không liên quan đến chị. Ba giờ tôi sẽ ở đấy. Chị lên thì để điện thoại trong túi áo, đừng uống gì chị không tận mắt thấy người ta rót, ngồi gần cửa, và bà Xâm phải biết chị đang ở đâu. Chị nghe ông ấy nói. Chị đừng hỏi gì cả. Chị hiểu không?

– Em hiểu.

– Còn một việc. – Anh nói, giọng chậm lại. – Chị đã giúp chúng tôi nhiều. Nhưng từ giờ đến hết chuyện này, chị đừng tìm thêm gì nữa. Không phải vì chị sai. Mà vì người đã làm một việc như thế, rồi năm giờ sáng còn đi gõ chuông, là người đã nghĩ rất kỹ. Người nghĩ kỹ thì nguy hiểm hơn người nóng giận.

Anh cúp máy.

Tôi đứng ở bờ hồ Ao Rau rất lâu. Gió mùa thổi rát mặt. Bên kia hồ, nhà B7 năm tầng, đèn các nhà đã sáng gần hết. Chỉ có hai chỗ tối. Phòng 405 ở tầng bốn. Và cái cửa mái, trên cùng, nơi không bao giờ có đèn.

— Hết chương 8 —