Danh sách dán trên bảng tin

Chương 7: Danh sách dán trên bảng tin

Bảng tin nhà B7 là một tấm gỗ ép đóng vào tường ở chân cầu thang chính, có khung kính trượt đã mờ. Trên ấy lúc nào cũng dán chồng lên nhau đủ thứ: lịch tiêm phòng cho chó mèo, thông báo thu tiền vệ sinh, tờ rơi dạy thêm Toán lớp chín, giấy mời họp tổ dân phố. Tờ danh sách đồng thuận dán ở góc trên bên phải, bốn trang khổ A4 đóng ghim. Tiêu đề in đậm: Danh sách các hộ gia đình nhà B7 đồng thuận chủ trương cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ. Bên dưới là ngày lập, tháng Tám, và chữ ký của tổ trưởng tổ dân phố Văn Đức Lạp.

Tám giờ sáng thứ Năm, đúng một tuần sau buổi chiều ông Khoáng đố tôi câu đố cuối cùng, tôi đứng trước bảng tin ấy. Tôi trượt tấm kính ra, chụp từng trang.

Bốn mươi hộ. Mỗi dòng một số phòng, họ tên chủ hộ, ngày ký, chữ ký. Ba mươi chín dòng có chữ ký. Một dòng để trống, dòng 405, Kha Văn Khoáng, bên cạnh có ai đó viết tay bằng bút bi đỏ: chưa ký, đang vận động.

Dòng 406, Nguyễn Văn Đạo, ngày ký mười tám tháng Sáu, có chữ ký. Đúng như chị Thục nói.

Tôi dò lên tầng năm. Dòng 501, 503, 504, 505. Rồi dòng 502.

Chủ hộ: Đỗ Thị Sính. Ngày ký: mười hai tháng Năm. Chữ ký: một nét bút bi xanh cong cong, mảnh, như chữ ký của người già run tay.

Tôi đứng nhìn dòng ấy rất lâu.

Tôi biết bà Sính. Không nhiều, chỉ là bà cụ chín mươi mốt tuổi ở 502, mỗi tháng ra mở cửa cho tôi đọc đồng hồ, lần nào cũng dúi cho tôi quả quýt. Bà mất ngày chín tháng Ba. Tôi biết ngày ấy vì chính tôi lên niêm chì đồng hồ 502 vào ngày mười tám tháng Ba, theo đơn của chị Hằng con gái bà. Đơn ghi rõ: chủ hộ đã mất ngày chín tháng Ba, đề nghị tạm ngừng cấp nước chờ làm thủ tục thừa kế. Biên bản niêm chì có chữ ký của tôi, của chị Hằng, và ảnh chụp cái niêm chì còn nằm trong máy tôi đến giờ.

Bà Sính mất ngày chín tháng Ba. Hai tháng sau, ngày mười hai tháng Năm, bà ký vào tờ phiếu đồng thuận.

Chuyện người chết rồi mà vẫn đi ký giấy được, ông Khoáng nói thế. Ông không lẫn.

Tôi về công ty, mở hồ sơ khách hàng, tìm số điện thoại chị Hằng ghi trong đơn tháng Ba. Tôi ngồi nhìn số ấy năm phút rồi mới bấm. Tôi biết tôi đang làm cái việc mà anh Cự dặn đừng làm. Tôi nghĩ đến câu mẹ tôi nói. Mày mà không nói thì ai nói cho ông ấy.

Chị Hằng nghe máy. Tôi giới thiệu tôi là người lên niêm đồng hồ nhà bà hồi tháng Ba. Chị nhớ ra ngay. Tôi hỏi chị đã ký cái phiếu đồng thuận cải tạo nhà B7 thay mẹ chưa, hay có ai ký thay chưa.

– Chưa. – Chị Hằng nói. – Nhà tôi còn đang chia thừa kế với mấy anh em, đã ai ký gì đâu. Mà có phiếu gì, ông tổ trưởng phải gọi tôi chứ. Sao em hỏi?

Tôi kể. Đầu dây bên kia im lặng rất lâu.

– Mẹ tôi ký ngày mười hai tháng Năm. – Chị Hằng nhắc lại, chậm, như đọc một câu bằng tiếng nước ngoài. – Mẹ tôi mất ngày chín tháng Ba. Chiều nay tôi qua. Tôi muốn tận mắt xem.

Mười một giờ, anh Cự gọi tôi vào phòng giám đốc xí nghiệp.

Giám đốc là anh Thành, bốn mươi lăm tuổi, người kỹ tính, đeo kính gọng vàng. Anh ngồi sau bàn, trước mặt là một tờ giấy đánh máy. Anh Cự đứng cạnh cửa, mặt khó coi.

– Hoè ngồi đi. – Anh Thành nói. – Sáng nay công ty nhận được đơn phản ánh của tổ trưởng tổ dân phố nhà B7 khu Ao Rau, ông Văn Đức Lạp.

Anh đẩy tờ giấy sang. Tôi đọc. Chữ đánh máy ngay ngắn, lời lẽ từ tốn, đúng kiểu ông Lạp. Đơn phản ánh nhân viên ghi chỉ số nước Phùng Thị Hoè có những hành vi vượt quá chức trách. Tự ý chụp ảnh đồng hồ nước của nhiều hộ không liên quan đến khiếu nại. Tự ý lên sân thượng khi không có người của công ty đi cùng. Tự ý cung cấp hình ảnh tài sản của người dân cho người ngoài. Đưa ra những phỏng đoán thiếu căn cứ, làm ảnh hưởng đến danh dự cán bộ tổ dân phố và gây hoang mang cho bà con trong lúc gia đình có tang. Đề nghị công ty xem xét, chấn chỉnh.

Cuối đơn có chữ ký của ông Lạp, và chữ ký của sáu hộ khác trong nhà B7.

– Có đúng em chụp ảnh đồng hồ của các hộ không liên quan không? – Anh Thành hỏi.

– Có ạ. Em chụp cả tầng. Em vẫn chụp như thế ba năm nay.

– Có đúng em lên sân thượng một mình không?

– Có ạ. Có phiếu công tác của anh Cự.

– Có đúng em đưa ảnh cho người ngoài không?

– Em đưa cho công an. Công an hỏi, em đưa.

Anh Thành tháo kính, xoa sống mũi.

– Hoè này. – Anh nói. – Anh không bảo em sai. Công an hỏi thì phải đưa, cái ấy là đúng. Nhưng em là nhân viên công ty nước. Một ông tổ trưởng có tuổi, có uy tín, cùng sáu hộ dân ký đơn, thì công ty phải trả lời. Anh không muốn công ty dính vào một vụ án mạng mà chưa ai kết luận là án mạng.

– Thế anh định làm gì với em?

– Từ hôm nay em nghỉ tuyến Ao Rau. – Anh Thành nói. – Em lên văn phòng trực điện thoại khiếu nại sớm hơn kế hoạch. Đằng nào sáng thứ Hai tuần sau đội lắp đặt cũng xuống thay đồng hồ đọc từ xa cho cả nhà B7. Tuyến ấy không cần người đọc nữa.

Tôi ra khỏi phòng giám đốc. Anh Cự đi theo, đến cầu thang thì kéo tay tôi lại.

– Anh xin lỗi. – Anh nói. – Anh nói đỡ cho em rồi. Không được.

– Không sao anh.

– Hoè. – Anh Cự hạ giọng. – Thứ Hai người ta tháo đồng hồ cũ đi. Cái đồng hồ 405 cũng tháo. Em có cần nó không?

Tôi nhìn anh. Anh Cự hai mươi lăm năm ở công ty, cái gì liên quan đến nước anh cũng biết. Và anh đã nghĩ đến điều ấy trước cả tôi.

– Em hỏi công an. – Tôi nói.

Buổi chiều tôi ngồi ở phòng trực, đeo tai nghe, nghe một bà cụ ở Cầu Giấy phàn nàn hoá đơn tháng này cao, một ông ở Đống Đa kêu nước có mùi clo. Tôi ghi lại, chuyển phiếu, xin lỗi, cảm ơn. Tôi làm như cái máy.

Bốn giờ, tôi nhắn tin cho trung úy Vịnh. Tôi gửi bốn tấm ảnh danh sách đồng thuận, khoanh đỏ dòng 502. Tôi gửi kèm ảnh biên bản niêm chì đồng hồ 502 ngày mười tám tháng Ba. Tôi viết thêm một dòng: thứ Hai công ty tháo đồng hồ cũ nhà B7, có cả đồng hồ 405.

Anh trả lời sau mười phút. Bên tôi đã có biên bản và hình ảnh đồng hồ 405, có thể giữ lại thiết bị nếu cần. Cảm ơn chị. Chị đừng tự đi gặp ai trong nhà B7 lúc này.

Năm giờ kém mười lăm, chị Hằng gọi lại. Giọng chị khác hẳn buổi sáng, không còn chậm, mà nhanh và run như người vừa leo cầu thang.

– Chị xem rồi. – Chị nói. – Chị đứng trước cái bảng tin ấy mười phút, em ạ. Cái chữ ký ấy không phải của mẹ chị. Mẹ chị không biết ký. Cả đời mẹ chị điểm chỉ. Giấy tờ đất cát, sổ tiết kiệm, cái gì mẹ chị cũng điểm chỉ, vì mẹ chị chỉ học đến lớp ba bình dân học vụ, viết được mỗi tên mình, run như gà bới. Mẹ chị không bao giờ ký cái kiểu cong cong mềm mềm như thế.

– Chị có lên gặp ông Lạp không?

– Có. – Chị Hằng nói. – Chị lên 505 gõ cửa. Ông ấy mời chị vào, rót nước, hỏi thăm chuyện thừa kế. Chị hỏi chữ ký của mẹ chị ở đâu ra. Ông ấy bảo chắc là sơ suất, hồi tháng Năm ông ấy lập danh sách theo sổ hộ khẩu cũ, cán bộ giúp việc ghi nhầm, ông ấy sẽ sửa. Ông ấy nói nhẹ nhàng lắm. Ông ấy xin lỗi chị ba lần.

Chị ngừng lại.

– Mà em biết không, lúc chị đứng dậy về, ông ấy hỏi chị một câu. Ông ấy hỏi: hồi tháng Ba ai lên niêm đồng hồ nước nhà cháu? Chị bảo một cô bé bên công ty nước. Ông ấy gật gật, bảo à, cái cô Hoè.

Tôi không nói gì.

– Chủ nhật này chị đi họp. – Chị Hằng nói. – Chị là người thừa kế nhà 502. Chị có quyền ngồi đấy.

Năm giờ rưỡi tôi tan ca. Tôi không về nhà ngay. Tôi đạp xe vòng qua Ao Rau, không vào ngõ, chỉ dừng lại ở bờ hồ bên kia. Tôi nhìn sang nhà B7 năm tầng, sơn vàng đã bong tróc, quần áo phơi lủng lẳng trên những ô ban công cơi nới. Trên tầng bốn, cửa sổ phòng 405 tối om.

Ở chân nhà B7, cạnh cái bảng tin, ông Lạp đang đứng nói chuyện với một người đàn ông trẻ mặc áo vest không cà vạt, cặp da kẹp nách. Tôi đã thấy người đàn ông ấy vài lần ở khu Ao Rau. Người ta gọi anh ta là người của bên chủ đầu tư, người đi gom chữ ký. Hai người nói chuyện với nhau khá lâu. Người đàn ông trẻ nói nhiều hơn. Ông Lạp chỉ gật, gật, lưng hơi khom xuống, cái lưng mà ở đám tang hôm thứ Ba còn thẳng tưng giữa một đám người cúi đầu.

Rồi người đàn ông trẻ giơ một ngón tay lên trước mặt ông Lạp. Chỉ một ngón. Như người ta đếm. Một. Hay một tuần. Hay một chữ ký còn thiếu.

Ông Lạp gật đầu lần cuối, rồi quay vào nhà.

Tôi đứng ở bờ hồ bên kia cho đến khi trời tối hẳn. Gió mùa lạnh buốt, mặt hồ Ao Rau xám như chì. Tôi nghĩ đến cái chuông đồng trên khung cửa 405. Có miệng mà không có răng. Có lưỡi mà không biết nếm. Cả đời chỉ nói một câu.

Chủ nhật này nhà B7 họp tổ dân phố. Cái cuộc họp ông Khoáng định đứng lên nói chuyện người chết rồi mà vẫn đi ký giấy được.

Bây giờ ông Khoáng không đứng lên được nữa.

— Hết chương 7 —