Một bể nước trong

Chương 9: Một bể nước trong

Đoàn kiểm tra đến lúc tám giờ sáng thứ Hai, ba người, hai nam một nữ, đi một chiếc ô tô bảy chỗ màu trắng có chữ cơ quan dán trên cửa. Người trưởng đoàn là một chị ngoài bốn mươi, tóc ngắn, đi ủng cao su mang theo từ nhà, như biết trước sẽ phải lội. Chị đọc lại đơn phản ánh cho tôi nghe: xưởng giặt công nghiệp ven đê xả nước thải nóng, có hóa chất, chưa qua xử lý ra mương thoát chung, làm vàng úa và chết ruộng rau muống của dân. Đơn ký tên một người dân, có địa chỉ, có số điện thoại. Tôi không biết người ấy.

– Chị dẫn đoàn ra chỗ xả. – Chị trưởng đoàn nói.

Tôi dẫn họ ra sau xưởng. Cái bể ba ngăn đổ bê tông ba năm trước giờ đã rêu xanh ở mép thành. Ngăn thứ nhất lắng cặn và xơ vải, có tấm lưới chắn mà tuần nào chị Thoan cũng cào. Ngăn thứ hai trung hòa, có cái bơm định lượng nhỏ chạy rì rì. Ngăn thứ ba làm nguội, nước chảy qua một dàn ống đồng có quạt thổi, rồi tràn qua một cái máng xi măng ra mương. Nước ở ngăn cuối trong đến mức nhìn thấy đáy bể.

Chị trưởng đoàn nhúng một que thử vào máng xả, so màu, không nói gì. Chị đặt tay lên ống đồng ở ngăn cuối, rồi đặt tay xuống dòng nước tràn ra mương. Hai người còn lại lấy mẫu nước ở máng xả, cho vào những cái chai nhựa dán nhãn, cho vào thùng đá. Rồi cả đoàn đi dọc con mương, như tôi đã đi ba năm trước. Ruộng rau muống ngay dưới máng xả của xưởng tôi xanh đều, có một bà cụ đang cắt rau, quang gánh đặt trên bờ. Đi thêm ba trăm mét, đến chỗ ống xả của cái xưởng giặt nhỏ kia, khoảnh rau vàng úa đã to gấp đôi so với ngày tôi thấy lần đầu, mép khoảnh có mấy luống bỏ hoang, cỏ mọc cao.

Chị trưởng đoàn đứng nhìn khoảnh rau vàng một lúc lâu. Rồi chị quay lại nhìn tôi.

– Đơn phản ánh ghi địa chỉ xưởng chị. – Chị nói. – Nhưng rau chết ở đây.

– Dạ.

– Cái bể của chị xây hết bao nhiêu?

– Một trăm tám mươi triệu ạ. Năm hai nghìn mười tám.

Chị gật đầu, ghi gì đó vào biên bản. Lúc đoàn lên xe, chị nói thêm, giọng thấp hơn:

– Tôi đi kiểm tra xưởng giặt ven thành phố này sáu năm. Xưởng có bể chạy thật, chứ không phải xây để đối phó, tôi đếm được trên một bàn tay.

Hai tuần sau, kết quả phân tích mẫu về: các chỉ tiêu đều trong giới hạn cho phép. Xưởng giặt ba trăm mét kia nhận một quyết định xử phạt. Tôi không bao giờ biết ai đã viết lá đơn ký tên người dân không quen ấy. Tôi chỉ biết trong cả cái ngõ ven đê, người duy nhất có lý do để muốn đoàn kiểm tra đến xưởng tôi đúng tuần ấy không sống ở ven đê.

Cuộc họp hội đồng thành viên diễn ra ở một phòng họp thuê theo giờ trong một tòa văn phòng trên đường Láng Hạ, ba ngày sau buổi kiểm tra. Ông Khôn đến cùng một luật sư trẻ đeo kính gọng vàng. Diên đến một mình, ngồi ở ghế cuối dãy bàn, cạnh ông Khôn nhưng cách một ghế trống. Tôi đến cùng ông Bằng, ông vẫn mặc áo sơ mi cộc tay cài kín cổ, xách cái cặp da sờn góc.

Cuộc họp kéo dài bốn mươi phút. Ông Khôn trình bày ba nội dung đúng như thư mời, giọng chậm và tròn. Luật sư của ông đọc các điều khoản. Tôi đọc văn bản phản đối của mình, đề nghị ghi đầy đủ vào biên bản. Biểu quyết. Năm mươi phần trăm tán thành. Năm mươi phần trăm không tán thành. Không nội dung nào được thông qua.

Diên giơ tay tán thành cả ba nội dung. Diên giơ tay mà không nhìn ai, mắt nhìn vào mặt bàn. Đến nội dung thứ ba, xem xét tư cách giám đốc, tay Diên giơ lên chậm hơn hai lần trước, chậm đến mức luật sư của ông Khôn phải nhắc.

– Thế thì gặp nhau ở tòa, cô Huyên. – Ông Khôn nói lúc đứng dậy, cài lại nút áo vest. – Tôi tiếc. Thật đấy.

Hai tuần sau, Diên đến xưởng lúc mười giờ đêm.

Tôi đang ngồi trong văn phòng tôn đối chiếu phiếu giao nhận của bốn khách sạn mới, những khách sạn bắt đầu gửi đồ từ đầu tháng. Diên không gõ cửa. Diên đứng ở ngưỡng cửa, không mặc áo sơ mi trắng, không đeo thẻ nhân viên. Áo phông, quần bò, tóc buộc vội, như hồi ở phòng trọ.

– Tao vào được không?

Tôi đẩy cái ghế đối diện ra. Diên ngồi xuống, đặt lên bàn một tập giấy kẹp ghim.

– Đơn môi trường là trợ lý của anh Khôn viết. – Diên nói, không rào đón. – Nhờ một ông ở ven đê ký tên, trả ông ấy hai triệu. Tao biết, vì tao đọc bản nháp trên máy của trợ lý. Tao đọc từ tuần trước nữa. Tao không nói gì với mày.

Tôi không nói gì.

– Tuần trước, kế toán của xưởng mới đưa tao ký một tờ bảo lãnh. – Diên nói tiếp, giọng bắt đầu run. – Bảo lãnh cá nhân, cho khoản nợ thuê mua bốn cái máy là lô của xưởng mới. Tao là giám đốc kinh doanh, họ bảo thủ tục ai cũng ký. Tao đọc. Tao đọc ba lần, như mày. Nếu xưởng mới không trả được tiền thuê mua thì tao trả. Bằng tài sản cá nhân. Còn mười lăm phần trăm cổ phần anh ấy hứa thì chưa có giấy nào hết, anh ấy bảo đợi xưởng ổn định.

Diên cười, một tiếng cười méo.

– Tao không ký. Hôm sau anh ấy gọi tao lên, nói chuyện nhẹ nhàng lắm, như nói với em gái. Anh ấy bảo tao cứng quá. Mày tin không. Anh ấy bảo tao cứng.

Diên đẩy tập giấy kẹp ghim về phía tôi. Một bản tường trình, viết tay, năm trang, có chữ ký của Diên ở từng trang. Diên kể lại từ đầu: phụ lục số một và biên bản đối trừ do luật sư của Đông Phong soạn sẵn, gửi cho Diên qua thư điện tử kèm hướng dẫn ký, vào đúng tuần tôi phải thở oxy. Khoản phí tám phần trăm chưa bao giờ được nhắc tới giữa hai công ty trước tháng Bảy năm ấy. Diên ký vì được hứa vị trí ở xưởng mới. Ở trang cuối, Diên viết: "Tôi biết những văn bản trên có lợi cho Đông Phong và bất lợi cho công ty tôi đang đại diện theo ủy quyền. Tôi vẫn ký."

– Tao đưa ông luật sư của mày được. Ra tòa tao nói được. – Diên nói. – Còn mười phần trăm của tao, tao bán lại cho mày. Đúng năm mươi triệu tao góp hồi đầu. Mày trả dần cũng được.

Tôi đọc bản tường trình. Câu cuối cùng ở trang năm, tôi đọc hai lần.

– Sao mày làm thế này? – Tôi hỏi. – Mày biết viết những dòng này là bất lợi cho chính mày.

– Biết. – Diên nói. – Tao không làm vì tao tốt đâu, Huyên. Tao làm vì nếu tao không làm, thì tao là người ký tờ bảo lãnh ấy vào tuần sau, hoặc tuần sau nữa. Tao biết tao sẽ ký. Tao đã ký một lần rồi.

Hai tuần sau đó, ông Bằng gặp luật sư của ông Khôn hai lần. Tôi không có mặt. Ông Bằng về kể rằng ông chỉ đặt lên bàn bản tường trình của Diên, cùng biên bản kiểm tra môi trường, cùng bốn thư thỏa thuận ký trên sân thượng nhà bà Quách, và một câu: thân chủ tôi muốn kết thúc, còn ông Khôn thì muốn gì.

Ông Khôn muốn kết thúc. Người làm ăn tử tế, như ông tự gọi mình, biết khi nào một khoản đầu tư không còn sinh lời. Đông Phong rút lại biên bản đối trừ và phụ lục số một. Công ty tôi hoàn trả ba trăm triệu tiền ứng trước, khoản tôi đã ký và chưa bao giờ chối. Ba trăm tám mươi triệu tiền giặt tháng Hai năm hai nghìn hai mươi, Đông Phong trả một nửa, nửa kia hai bên coi như bù trừ chi phí. Và tôi mua lại bốn mươi phần trăm phần vốn góp của ông Khôn. Ông đòi một tỷ sáu. Ông Bằng trả một tỷ. Chốt một tỷ một, trả trong ba năm, mỗi quý một lần.

Ba khách sạn của ông Khôn, những khách sạn của chính công ty ông, không phải nhà của chủ nào, ở lại với xưởng mới ngoại thành. Bà chủ khách sạn Hàng Buồm cũng ở lại. Tôi không giữ được họ. Chiều hôm ông Bằng báo tin, tôi đi một vòng quanh xưởng, dừng ở chỗ chị Thoan đang cào xơ vải ở ngăn lắng. Tôi kể. Chị Thoan nghe, tay vẫn cào, rồi bảo: làm muối cũng thế cô ạ, nắng to thì được nhiều, nắng nhạt thì được ít, chứ có năm nào được hết đâu.

Hôm ký hợp đồng chuyển nhượng ở văn phòng công chứng, ông Khôn đến muộn mười phút, ký nhanh, bắt tay ông Bằng, rồi chìa tay ra với tôi. Tôi bắt. Bàn tay ông khô và ấm.

– Cô sẽ trả nợ tôi ba năm. – Ông nói, cười. – Cô cứng thế thì chắc không trễ quý nào.

– Không trễ quý nào. – Tôi nói.

Ông đi ra trước. Tôi ngồi lại tính. Một tỷ một cho ông Khôn. Ba trăm triệu tiền ứng trước. Năm mươi triệu cho Diên. Một tỷ bốn trăm năm mươi triệu. Ba mươi tuổi, tôi lại nợ nhiều hơn hôm tôi ngồi trên bậc cửa hiệu giặt dưới ngõ ăn mì tôm sống bẻ vụn lúc một giờ sáng.

Diên ký giấy chuyển nhượng mười phần trăm cùng ngày, ở cùng văn phòng công chứng, sau ông Khôn. Ký xong, Diên đứng dậy, đeo túi, đi ra cửa. Đến cửa, Diên dừng lại, không quay đầu.

– Tao sẽ không quay lại xưởng đâu, Huyên. Mày đừng gọi tao. – Diên nói. – Mà nếu một ngày nào đó mày cần người đi đòi tiền khách sạn, thì mày cũng đừng gọi tao. Tao biết tao sẽ đến.

Cửa kính văn phòng công chứng khép lại sau lưng Diên. Qua lớp kính, tôi thấy Diên đứng trên vỉa hè, đưa tay trái lên che nắng, cái vết bỏng trắng dài bằng ngón tay quay về phía tôi. Rồi Diên đi, lẫn vào đám người trên phố.

— Hết chương 9 —