Năm nghìn một ký

Chương 3: Năm nghìn một ký

Cái thẻ rút tiền của gia đình nằm trong ví Toại, nhưng mã số là ngày sinh của Nghi, và chị biết.

Bảy giờ sáng, khi Toại chở con đi học, Châu chạy ra cây rút tiền trước cổng chợ, rút năm trăm nghìn để trả công bà Sáu, rồi bấm xem số dư. Màn hình hiện lên con số. Chị đứng nhìn nó lâu tới mức người đàn ông đứng xếp hàng sau lưng phải đằng hắng.

Đầu tháng Ba, tài khoản này có hai trăm mười triệu. Chị nhớ rõ vì đó là tiền bán mực cả mùa Tết, chị với Toại ngồi tính với nhau, để dành mua cái tủ đông thứ hai. Bây giờ nó còn tám mươi chín triệu.

Chị in tờ biên lai, gấp làm tư, bỏ vào túi áo. Rồi chị đi ra chợ cá.

Chợ cá bãi Hòn Rớ họp lúc tờ mờ sáng, tan khi mặt trời lên ngọn tre. Bảy giờ, chỉ còn mấy sạp bán lẻ cá nục, cá bạc má, vài thau ghẹ. Nhưng phía sau dãy sạp, chỗ mấy cái bàn nhựa kê dưới tấm bạt xanh, là quán cà phê của bà Năm Lùn, nơi vợ của những người chủ ghe ngồi đếm tiền sau mỗi chuyến biển. Đàn ông ngủ. Đàn bà tính sổ.

Châu kéo một cái ghế, ngồi xuống giữa họ. Có chị Hai Thương vợ chủ ghe Thuận Phát, có cô Lành vợ mới cưới của thằng Bé Tư, có bà Ba Mướt sáu mươi tuổi mà còn tự đi bán mực khô trên phố. Họ nhìn chị, rồi nhìn nhau. Cả bãi đã biết tối qua mực bán cho ai.

– Uống gì cô Châu? – Bà Năm Lùn hỏi.

– Cho con ly cà phê đen, ít đường.

Chị đợi ly cà phê ra, nhấp một ngụm, đắng nghét, rồi mới nói:

– Hôm qua người ta trả hơn tui năm ngàn một ký. Tui hông trả hơn được. Tui nói thiệt.

Không ai đáp. Chị Hai Thương đếm tiếp xấp tiền lẻ.

– Nhưng tui hỏi mấy chị một câu. Tháng Sáu, tháng Bảy, mực rộ, ghe nào về cũng đầy khoang. Năm ngoái mực ống xuống còn trăm hai một ký, có bữa trăm mốt. Năm kia có bữa ghe về đầy khoang mà không ai lấy, mấy anh phải đổ cho lò khô giá bèo. Lúc đó cái người trả hơn năm ngàn có ra tận ghe hông?

Bà Ba Mướt cười khẩy, không rõ cười ai.

– Tui hông hứa trả cao. – Châu nói tiếp. – Tui hứa trả đều. Từ bữa nay tới hết mùa, ghe nào bán cho tui, mực ống loại một tui lấy hết, giá theo chợ, mà chợ xuống dưới trăm sáu thì tui vẫn trả trăm sáu. Tui ghi giấy, tui ký tên, mấy chị cầm.

Lần này chị Hai Thương ngừng đếm tiền.

– Cô lấy đâu ra mà bù?

– Tui làm thêm mực rim, mực xé. Mực rộ thì tui làm hàng khô để dành. Mực một nắng thì phải tươi, nhưng mực rim để được ba tháng. – Chị đặt ly cà phê xuống. – Mà muốn làm nhiều thì tui cần người xẻ. Tui trả công xẻ theo ký, bốn ngàn một ký mực tươi. Ai rảnh buổi sáng thì ra giàn tui. Chồng đi biển, vợ xẻ mực, tiền về một nhà.

Cô Lành, người trẻ nhất bàn, hỏi nhỏ:

– Con hông biết xẻ.

– Tui dạy.

Họ không trả lời ngay. Người làm biển không ai trả lời ngay. Châu trả tiền cà phê cho cả bàn, đứng dậy đi. Tới đầu chợ, chị nghe bà Ba Mướt nói vọng theo:

– Cô Châu. Cái người tối qua ra ghe, nó hông phải dân bãi này. Nó đi xe tải nhỏ, thùng kín, biển số ngoài Cam Lâm.

Chị dừng lại.

– Dạ. Con cảm ơn dì.

Ba giờ sáng hôm sau, ghe anh Đẩu về với năm thùng mực. Ghe Thuận Phát về với bốn thùng. Ghe thằng Bé Tư về với hai thùng, và cô Lành đi theo chồng, ngồi xổm cạnh thau nước muối, nhìn tay Châu không chớp mắt.

– Cầm dao vầy nè. – Châu đặt con dao vào tay cô, xoay cổ tay cô một chút. – Ngón trỏ đặt lên sống dao, đừng nắm chặt. Con mực nằm ngửa, đầu quay về mình. Mũi dao đặt vô đây, lệch qua trái một đốt ngón tay. Kéo một đường, đừng ấn.

Cô Lành kéo. Đường xẻ ngoằn ngoèo như con đường đất sau mưa. Túi mực vỡ, mực đen loang ra thau nước.

– Hông sao. Con thứ hai.

Tới con thứ mười, đường xẻ đã thẳng. Tới con thứ ba mươi, nó đã lệch đúng một đốt. Cô Lành ngẩng lên, mặt rạng rỡ, hai tay đen nhẻm.

– Mà sao phải lệch hả chị?

– Má tui dạy. – Châu nói. – Xẻ giữa thì phơi nó cong mép. Xẻ lệch thì nó nằm xòe như lá bàng, nắng ăn đều.

Anh Đẩu đứng cách đó mấy bước, vác thùng xốp không xuống ghe. Anh không nói gì, nhưng chị thấy anh dừng lại một chút, nhìn cái thau mực của cô Lành, rồi nhìn chị.

Trưa, Toại về. Anh đứng nhìn ba người đàn bà lạ ngồi quanh thau mực, nhìn hai chục cái giàn phơi kín mặt, nhìn đống thùng xốp chồng cao.

– Gì vậy em?

– Mực về nhiều. Em thuê thêm người xẻ.

– Tiền đâu mà thuê?

Châu lau tay, lôi tờ biên lai ở cây rút tiền ra, mở ra, đặt lên cái bàn gỗ trước mặt anh.

– Em định hỏi anh câu đó.

Toại nhìn tờ giấy. Chỉ trong một giây, chị thấy mặt anh thay đổi, như mặt nước khi có con cá lớn lượn qua bên dưới. Rồi nó phẳng lại.

– À. Anh đặt cọc máy hút chân không với cái tủ đông. Bên Sài Gòn. Anh chưa kịp nói em.

– Hai cái đó bao nhiêu?

– Thì... trăm hai.

– Có giấy đặt cọc hông anh?

– Có. Để trong cặp. Tối anh đưa.

Tối, anh không đưa. Tối hôm sau cũng không. Châu không hỏi lại. Chị biết sẽ không có tờ giấy đặt cọc nào. Kiếp trước, hai trăm mười triệu ấy đã biến thành vốn điều lệ góp vào công ty Hải Bảo, mà sau này ra tòa, luật sư của Toại nói đó là "khoản tiền chồng cho bạn của vợ vay, có giấy tờ đàng hoàng". Giấy tờ là do Thoa ký.

Chị chỉ giữ tờ biên lai. Và từ bữa đó, cứ hai ngày chị lại ra cây rút tiền một lần, bấm xem số dư, in biên lai, gấp làm tư, bỏ vào cái hộp sắt đựng kim chỉ má cho từ hồi lấy chồng. Con số trên mỗi tờ giấy nhỏ hơn tờ trước.

Thứ Bảy, Châu đi xe đêm vào Sài Gòn.

Chị nói với Toại là đi lấy hàng lưới cước mới ở Chợ Lớn. Chị mang theo hai thùng xốp, mỗi thùng mười ký mực một nắng hút chân không, ướp đá khô, buộc dây ni lông chéo. Xe giường nằm chạy suốt đêm, máy lạnh rè rè, người ngủ ngáy, người nghe nhạc bolero qua cái loa điện thoại bé tí. Châu không ngủ. Chị nằm nhìn những ngọn đèn đường lướt qua ô cửa kính, nghĩ tới dì Tám Cúc.

Kiếp trước, chị chưa từng gặp dì Tám. Dì là mối sỉ đồ khô lớn nhất của xưởng chị, ăn hàng ba trăm ký mỗi tháng, mà tất cả đều qua tay Toại. Toại nói dì khó, dì chỉ làm việc với đàn ông, dì không thích nói chuyện điện thoại. Chị tin. Mãi tới năm 2022, khi báo đăng hình chị bên cạnh những bao mực trắng bệch bị thu giữ, chị mới nghe tên dì Tám lần nữa: dì là người đầu tiên báo cho đoàn kiểm tra, vì dì phát hiện hàng có mùi hóa chất.

Sáu giờ sáng, xe tới bến. Châu bắt xe ôm về chợ Bình Tây. Dãy hàng khô nằm ở phía sau chợ, những sạp chất cao tới trần các bao tôm khô, cá mực, khô cá dứa, mực xé sợi. Mùi mặn nồng đặc. Một đứa nhỏ chỉ cho chị sạp của dì Tám: sạp lớn nhất dãy, có tấm bạt xanh căng trên đầu, một bà già người nhỏ thó ngồi trên cái ghế đẩu cao, đeo kính lão, tay cầm cái máy tính bỏ túi.

– Con chào dì. Con là Châu, xưởng mực ở bãi Hòn Rớ, Nha Trang.

Bà già ngước lên. Nhìn chị từ đầu xuống chân, dừng lại ở hai bàn tay.

– Con vợ thằng Toại?

– Dạ.

– Tay coi bộ làm thiệt. – Dì Tám nói, giọng Chợ Lớn đặc sệt. – Ngồi đi. Tới chi?

Châu mở thùng xốp. Chị lấy ra một bịch mực, cắt miệng bịch, đặt lên tấm thớt trên sạp.

– Con đem cho dì coi hàng tận tay. Mực một nắng mới phơi hôm thứ Năm.

Dì Tám không nói gì. Dì cầm con mực lên, lật mặt, nhìn đường xẻ, đưa lên mũi ngửi. Rồi dì quay ra sau gọi đứa cháu đem cái bếp cồn tới. Dì nướng một khúc nhỏ trên lửa xanh, xé một sợi, nhai chậm rãi. Châu ngồi im, nghe tiếng xe đẩy hàng lạch cạch trong lối đi chật.

– Ừ. – Dì Tám nói. – Đây mới là mực của cô.

Châu không hiểu.

– Dạ?

Dì Tám tháo kính lão, lau vào vạt áo bà ba.

– Ba tháng nay, hàng thằng Toại đổ vô cho tui, có đợt ngon, có đợt dở. Đợt dở là mực xẻ chính giữa, trắng bóc, phơi lên cong như cái bánh tráng, nướng lên hông có mùi biển. Tui gọi hỏi, nó nói đợt đó cô bệnh, thợ xẻ thay. Tui trả về hai thùng. Bữa nay coi tay cô xẻ, tui biết cô hông bệnh.

Châu ngồi đó. Tiếng chợ ồn ào xung quanh như rút đi xa.

– Dì... dì còn giữ con mực nào của đợt đó hông dì?

– Trả về hết rồi. – Dì Tám mở ngăn kéo, lục lọi, lôi ra một tờ giấy gấp đôi và một cái nhãn dán màu xanh biển. – Còn cái này. Tháng trước nó ra, đưa tui ký hợp đồng một năm, nói từ nay xuất hóa đơn qua công ty, cho tui tiện khai thuế. Tui ký rồi.

Tờ giấy đầu tiên là hợp đồng mua bán. Bên bán: Công ty trách nhiệm hữu hạn Hải Bảo. Người đại diện: Lê Bảo Thoa, giám đốc. Ngày ký: mười tám tháng Ba năm 2016.

Mười tám tháng Ba. Gần một tháng trước buổi sáng Toại đưa chị tờ giấy ủy quyền.

Châu cầm cái nhãn lên. Nhãn in đẹp, nền xanh có hình sóng biển, chữ trắng nổi: Mực một nắng Hạnh Châu – Đặc sản bãi Hòn Rớ. Bên dưới, nhỏ hơn: Cơ sở sản xuất Ngô Hạnh Châu, kèm địa chỉ nhà chị. Góc phải là một tấm hình. Một người đàn bà đội nón lá, cười, tay cầm con mực xẻ đôi.

Là chị. Tấm hình chụp ở hội chợ đặc sản tỉnh năm ngoái. Chị nhớ cả cái áo bà ba màu cánh sen mình mặc hôm đó.

– Cái nhãn này, – dì Tám nói, – có trên mấy thùng dở đó.

— Hết chương 3 —