Mười hai giờ trưa

Chương 1: Mười hai giờ trưa

Con mực thứ ba trăm mười hai trên giàn phơi chưa kịp lật thì Hạnh Châu ngã.

Chị chỉ nhớ cái nắng tháng Năm đổ thẳng xuống bãi cát như ai úp một cái nồi đồng nung đỏ lên đầu, nhớ mùi mực khô quện mùi nhựa của tấm lưới phơi, và nhớ bàn tay mình, bàn tay bốn mươi ba tuổi nứt nẻ vì muối, đang chìa ra lật một con mực ống dài bằng gang tay. Rồi cái giàn nghiêng đi. Rồi cát áp vào má, nóng như vỉ nướng.

Ở xưởng này người ta trả chị hai trăm tám chục nghìn một ngày, phơi từ sáu giờ sáng tới khi mặt trời xế. Ông chủ xưởng còn trẻ, gọi chị bằng cô, không biết rằng mười năm trước chính cô Châu này từng có một cái xưởng mực một nắng nổi tiếng nhất bãi Hòn Rớ, có cả mối sỉ trong Sài Gòn, có cả tên mình in trên nhãn. Cái tên ấy bây giờ người ta nhắc tới là nhắc vụ mực tẩm hóa chất năm nào, có hình chị trên báo.

Cát nóng rồi nguội đi. Tiếng sóng xa dần, xa dần, như có người vặn nhỏ cái radio.

– Châu. Châu ơi. Ký chỗ này nè em, ký xong Thoa nó đem lên tỉnh nộp luôn cho kịp.

Có mùi dầu hôi. Có tiếng máy nổ xình xịch của một chiếc ghe đang vào bờ. Có một bàn tay đặt lên vai chị, bàn tay đàn ông, đeo nhẫn cưới.

Hạnh Châu mở mắt. Chị đang ngồi trên cái ghế nhựa thấp, trước mặt là thau mực tươi còn óng ánh, tay trái cầm con mực, tay phải cầm con dao lá liễu cán gỗ đã mòn lõm đúng chỗ ngón cái. Trời chưa sáng hẳn. Ngọn đèn bóng tròn treo trên cây cọc tre đung đưa trong gió biển, chiếu xuống mặt nước một vũng vàng nhòe. Dưới mép sóng, mấy chiếc ghe câu mực vừa về, ngư dân đang khiêng những thùng xốp trắng lên bờ, tiếng gọi nhau ơi ới.

Và đứng sau lưng chị là Toại. Phan Mạnh Toại, chồng chị. Áo sơ mi trắng bỏ trong quần tây, tóc chải ngược, mặt còn trẻ, chưa có cái bụng phệ, chưa có cái giọng khàn khàn của người nhậu nhiều. Anh đang cầm một tờ giấy kẹp trên tấm bìa nhựa, chìa ra trước mặt chị, cây bút bi gài sẵn.

– Em sao vậy? Mới ngủ gật hả? – Toại cười. – Thức dậy từ hai giờ, mệt thì nói anh, anh kêu người xẻ phụ.

Châu nhìn xuống tờ giấy. Chữ in rõ ràng: Giấy ủy quyền. Bên ủy quyền là Ngô Hạnh Châu. Bên được ủy quyền là Lê Bảo Thoa. Nội dung: thay mặt bên ủy quyền thực hiện các thủ tục liên quan tới việc thành lập doanh nghiệp, đăng ký nhãn hàng, và mọi giao dịch phát sinh. Dòng cuối có ngày tháng: mười hai tháng Tư năm 2016.

Chị nhớ tờ giấy này. Chị nhớ nó như người ta nhớ vết sẹo trên người mình. Sáng hôm ấy chị ký, tay còn dính nhớt mực, để lại một vệt đen nhòe ở góc. Toại cười, bảo không sao, đem lên người ta cũng nhận. Sáu năm sau, khi người cán bộ chìa bản photo tờ giấy ấy ra trước mặt chị trong một căn phòng máy lạnh lạnh buốt, cái vệt đen ấy vẫn còn đó.

– Châu? Em sao vậy?

Chị cúi xuống thau mực. Con mực trong tay trái vẫn mát lạnh, da còn đổi màu lấm chấm, mắt trong veo như hạt ngọc. Mực câu đêm qua, mực của ghe anh Đẩu. Chị nhận ra ngay vì ghe anh Đẩu bao giờ cũng ướp đá vừa đủ, không ướp quá tay cho nặng ký như mấy ghe khác.

Chị đặt mũi dao vào bụng con mực, xẻ một đường. Lệch về bên trái chừng một đốt ngón tay, không phải chính giữa. Má chị dạy vậy từ hồi chị mười hai tuổi, ngồi dưới hiên nhà ở Ninh Hòa:

– Xẻ lệch một đốt, con. Xẻ giữa thì phơi lên nó cong mép, lưng nó gồ, nắng ăn không đều. Xẻ lệch thì nó nằm xòe ra như cái lá bàng, nắng một bữa là thơm.

Ba mươi năm, bàn tay chị chưa xẻ con mực nào chính giữa. Người ở bãi Hòn Rớ nhìn một con mực khô cũng biết có phải mực của Châu không, vì cái đường xẻ lệch ấy. Con dao trượt qua thịt mực, ngọt như xẻ một tấm lụa. Chị nghe tiếng mình thở, thở thật, ngực phập phồng, không đau. Không có cát nóng. Không có mặt trời mười hai giờ trưa.

Chị đang ở năm 2016. Chị ba mươi ba tuổi.

– Anh để đó đi. – Châu nói, giọng khàn. – Tay em dính nhớt, ký lem.

– Lem thì lem, có sao đâu. Người ta nhận mà.

– Em nói để đó.

Toại khựng lại một giây. Mười sáu năm làm vợ chồng ở kiếp trước, chị chưa từng nói với anh bằng giọng ấy. Châu của năm 2016 là người đàn bà chồng biểu gì làm nấy, vì chồng giỏi ăn nói, chồng chạy được mối, chồng biết giấy tờ, còn chị chỉ biết mực. Chị thấy anh liếc xuống tay chị, rồi cười, cái cười dễ dãi mà hồi ấy chị mê.

– Rồi, rồi, bà chủ. Để trưa ký cũng được. Mà nhớ ký nghen, Thoa hẹn bên dịch vụ chiều nay.

Anh đặt tấm bìa nhựa lên cái bàn gỗ kê cạnh đống thùng xốp, rồi đi xuống mép nước, vẫy tay với mấy người ngư dân. Châu nhìn theo lưng anh. Áo trắng của anh sáng lên dưới ngọn đèn, sạch sẽ giữa bãi cát lấm nhớt. Anh chưa bao giờ phải động tay vào con mực nào.

Chị cúi xuống, xẻ tiếp. Tay làm việc của tay. Còn đầu chị thì chạy.

Kiếp trước chị đã ký. Thoa đứng tên công ty, công ty mang tên Hải Bảo. Toại bảo vậy cho tiện vì Thoa học kế toán, rành sổ sách thuế má, còn vợ chồng mình đứng tên thì sau này vay ngân hàng khó, mà thôi em đừng hỏi, anh lo hết. Chị tin. Thoa là bạn thân chị từ hồi hai đứa còn mặc áo dài trắng đạp xe đi học trên đường Trần Phú, chung một cái áo mưa, chung cả cái bí mật về thằng con trai lớp bên. Toại là chồng chị. Chị tin hai người ấy như tin cái đường dao của má.

Rồi chị mất. Mất từng thứ một, chậm, như thủy triều rút, đến khi nhìn lại thì chân mình đã đứng trên bãi cát trơ. Đất của má dưới Ninh Hòa. Cái xưởng. Cái nhãn. Con gái. Cuối cùng là cái tên.

– Mẹ ơi!

Một đứa bé chạy từ con hẻm sau lưng ra, tóc rối bù, mặc bộ đồ ngủ in hình con thỏ, chân mang đôi dép lê to hơn bàn chân. Gia Nghi. Con gái chị. Chín tuổi.

Con dao trong tay Châu dừng lại. Lưỡi dao ngập nửa chừng trong bụng con mực.

Lần cuối chị gặp Nghi là ở quán cà phê gần bến xe phía Nam, năm 2025. Con bé hai mươi tuổi, nhuộm tóc màu nâu đỏ, ngồi cách chị một cái bàn, không gọi nước. Nó nói nó tới để lấy chữ ký của chị vào tờ giấy đồng ý gì đó cho hồ sơ du học, và nó nói câu ấy mà không nhìn chị: "Bạn con hỏi mẹ con làm gì, con nói mẹ con phơi mực thuê. Con không nói tên mẹ." Chị ký. Con bé cầm tờ giấy đi. Chị ngồi lại uống hết hai ly nước, ly của chị và ly chị gọi cho con mà con không đụng.

– Mẹ ơi, ba đâu rồi? Ba hứa sáng nay chở con đi ăn bánh căn.

Châu lau tay vào cái tạp dề ni lông, lau một lần, lau lần nữa, rồi vẫn thấy tay mình dơ. Chị không dám đưa tay ra ôm con.

– Ba con dưới ghe. – Chị nói. – Lại đây, mẹ coi cái trán.

Nghi lại gần. Chị cúi xuống, áp môi lên trán con, như hồi nó còn nhỏ hay bị sốt về đêm. Trán mát. Có mùi dầu gội hương táo. Con bé ngọ nguậy:

– Mẹ hôi mực quá à.

– Ừ. Mẹ hôi mực.

Chị buông con ra. Nghi chạy xuống mép nước, réo ba. Toại quay lại, xốc con lên vai, con bé cười khanh khách. Cảnh ấy đẹp. Chị biết nó đẹp. Kiếp trước chị đã giữ cảnh ấy trong đầu mười năm, như giữ một tấm hình cũ không dám đem ra coi.

– Mực của chị đây. Bữa nay được bốn mươi hai ký, mực ống, có chừng mười ký mực lá.

Châu ngẩng lên. Một người đàn ông đặt hai thùng xốp xuống cạnh chân chị, áo thun bạc màu, quần cộc, chân trần, bắp chân rám nắng đen bóng. Anh Đẩu, chủ ghe câu mực. Ngoài bốn mươi, góa vợ, nuôi một thằng con trai học lớp sáu. Anh ít nói đến mức người trong bãi đặt cho anh cái tên Đẩu Câm, dù anh không câm.

Chị nhìn bàn tay anh. Lòng bàn tay có những đường cứa ngang dọc, vết cũ vết mới, vết dây câu cắt vào khi kéo con mực lớn. Kiếp trước, chị chưa bao giờ để ý tới đôi tay ấy. Mười năm sau, chính đôi tay ấy đã bế chị lên khỏi bãi cát lúc mười hai giờ trưa. Chị không biết vì sao chị biết. Chỉ là trong cái lúc mọi thứ tối đi, chị nghe một giọng nói sát tai, giọng đàn ông khàn khàn, gọi tên chị, Châu, Châu ơi, cô Châu, không phải giọng ông chủ xưởng trẻ. Rồi chị nghe tiếng máy ghe. Giờ chị nghe lại giọng ấy, trẻ hơn mười tuổi:

– Chị cân đi. Giá như bữa qua, một trăm tám.

– Anh Đẩu. – Châu gọi.

Anh dừng tay.

– Anh có đem theo cây bút không?

Anh lục túi quần, đưa chị một cây bút bi xanh, đầu nắp bị gặm méo. Châu cầm bút, kéo tấm bìa nhựa lại gần, lật tờ giấy ủy quyền sang mặt sau, rồi viết lên đó, chữ to, nghiêng nghiêng: "Ngày 12/4/2016, 4 giờ 40 sáng. Bốn mươi hai ký mực ghe anh Đẩu. Tôi chưa ký tờ này."

Chị không biết sao mình viết vậy. Có lẽ chị cần một dấu vết ngoài trí nhớ của mình, để chắc rằng sáng nay là có thật. Anh Đẩu nhìn dòng chữ, nhìn chị, rồi nhìn xuống mép nước nơi Toại đang cõng con bé. Anh không nói gì. Anh cầm lại cây bút, nhét vào túi, đi xuống ghe.

Châu cân mực. Bốn mươi hai ký ba lạng. Anh Đẩu bao giờ cũng nói tròn xuống.

Sáu giờ, mặt trời nhô lên khỏi hòn Tre, rọi chéo xuống bãi một thứ ánh sáng màu cam nhạt. Châu cùng hai bà làm thuê trải mực lên giàn. Giàn của chị là những tấm lưới cước căng trên khung tre, cao ngang ngực, xếp thành hàng dọc theo bãi. Từng con mực xòe ra, đường xẻ lệch nằm về một phía, trắng hồng trên nền lưới xanh. Bà Sáu làm thuê lâu năm nói với bà kia:

– Bữa nay cô Châu hông nói tiếng nào.

Tám giờ, Thoa tới. Thoa chạy chiếc xe tay ga màu kem, đội nón bảo hiểm có hoa, đeo kính râm, tay cầm một bịch bánh căn còn bốc khói, thêm một bịch nước mắm pha có cá nục kho bằm. Thoa vẫn đẹp, da trắng vì ít đứng nắng. Chị ta xuống xe, gọi to từ đầu hẻm:

– Bà chủ ơi, ăn sáng nè! Bánh căn bà Ba đầu chợ, tao xếp hàng muốn xỉu.

Châu đứng giữa hai hàng giàn phơi, nhìn Thoa đi tới. Cái kẹp tóc trên đầu Thoa là cái kẹp đồi mồi giả, hình con bướm. Kiếp trước, sau này chị mới biết cái kẹp ấy Toại mua ở một tiệm trên đường Thống Nhất, cùng ngày anh mua cho chị một bịch kẹp nhựa ở chợ Đầm. Chị biết vì Thoa kể. Thoa kể vào năm 2020, ở hành lang tòa án, giọng không có gì là ác, chỉ mệt: "Mày không biết thiệt hả Châu? Cả bãi biết."

– Ăn đi, nguội. – Thoa dúi bịch bánh căn vào tay chị. – Mà ký chưa? Chiều nay tao lên.

– Chưa. – Châu nói.

– Sao chưa?

– Tao chưa đọc.

Thoa cười, cái cười y hệt cái cười của Toại lúc sáng, dễ dãi, bao dung, như người lớn cười một đứa con nít.

– Trời đất, có gì đâu mà đọc. Giấy ủy quyền thôi mà. Mày đứng tên thì phải lên tỉnh năm bảy bận, mày bỏ giàn mực được hông? Để tao lo cho.

– Ừ. Để tao đọc đã.

Thoa nhìn chị lâu hơn một chút. Rồi chị ta nhún vai, xoay người đi về phía cái bàn gỗ nơi tấm bìa nhựa vẫn nằm đó. Châu thấy Thoa cầm tấm bìa lên, lật tờ giấy. Thấy Thoa đọc dòng chữ bút bi xanh ở mặt sau. Thấy vai Thoa cứng lại.

Thoa không quay lại hỏi. Chị ta đặt tờ giấy xuống, rút điện thoại ra bấm gì đó, rồi đi xuống mép nước, nơi Toại đang ngồi hút thuốc trên mũi một chiếc thúng chai.

Châu cầm bịch bánh căn. Nó ấm, mùi bột gạo nướng khét cạnh, mùi hành phi. Chị không ăn. Chị đi tới cái bàn gỗ, cầm tấm bìa nhựa lên, định cất tờ giấy vào túi tạp dề. Lúc nhấc tờ giấy lên, chị thấy bên dưới nó còn một xấp giấy khác, kẹp chung, mỏng, photo.

Trang đầu là bản photo một cuốn sổ đỏ. Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Người sử dụng: Ngô Thị Sen. Địa chỉ thửa đất: dưới Ninh Hòa, cái thôn ven sông Dinh mà chị lớn lên.

Đó là đất của má.

Châu đứng im. Gió biển lật phật mép giấy. Kiếp trước, chuyện cuốn sổ đỏ của má xảy ra vào tháng Năm, sau khi công ty đã lập xong, sau khi Toại về Ninh Hòa ăn giỗ ông ngoại, ngồi rót rượu cho má, rồi má tự tay đem sổ ra đưa. Ít ra chị đã tin vậy suốt mười năm. Chị đã tin má tự nguyện. Chị đã tin đó là một sai lầm mà cả nhà cùng phạm.

Nhưng bây giờ là mười hai tháng Tư. Và bản photo sổ đỏ của má đã nằm trong cặp của Toại, kẹp ngay dưới tờ giấy ủy quyền mà chị chưa ký.

Dưới mép nước, Toại đứng dậy khỏi cái thúng chai, quay đầu nhìn lên giàn phơi. Thoa đứng cạnh anh. Hai người nhìn chị.

— Hết chương 1 —