Nắng thứ nhất

Chương 10: Nắng thứ nhất

– Ba con đang ở chỗ công an. – Châu nói. – Ba làm sai một chuyện lớn. Người ta giữ ba lại để hỏi cho rõ.

Chị quỳ xuống trước bậc cửa, cho mắt mình ngang với mắt con. Chị không nói thêm. Không nói ba con có bồ, không nói ba con lấy tiền, không nói ba con đem hóa chất vô nhà để hại mẹ. Những chuyện đó có thật. Một ngày nào đó con bé sẽ đọc được trong hồ sơ, trong báo, hay nghe từ miệng người khác. Nhưng không phải từ miệng chị, và không phải tối nay.

Nghi đứng im. Con gấu bông tuột khỏi tay nó, rơi xuống bậc thềm. Rồi nó khóc, không ra tiếng, chỉ có nước mắt chảy và vai rung lên từng đợt. Châu ôm con. Anh Đẩu đứng ở đầu hẻm một lúc, rồi lặng lẽ dắt xe quay đi, cái lưng áo thun bạc màu khuất dần sau dãy giàn phơi.

Đêm đó Nghi ngủ trong vòng tay mẹ, lần đầu tiên từ hồi con bé lên sáu. Nửa đêm nó giật mình, hỏi trong cơn mơ: "Ba có lạnh hông mẹ?" Châu nói: "Hông lạnh. Ngủ đi con." Rồi chị nằm nghe tiếng sóng tới sáng.

Mùa mực năm ấy rộ đúng như chị nói ở quán cà phê bà Năm Lùn. Tháng Sáu, ghe nào về cũng đầy khoang. Giá mực ống loại một ở chợ tụt xuống trăm ba, rồi trăm hai lăm. Mấy lò khô ngoài bãi ngưng mua. Có đêm, ghe về rồi mà mực vẫn nằm trên bãi cát tới sáng không ai hỏi.

Châu mua hết của bốn ghe đã ký giấy với chị. Trăm sáu một ký, như đã hứa.

Chị Hai Thương ngồi đếm tiền ở quán cà phê bà Năm Lùn, đếm hai lần, rồi ngẩng lên:

– Cô lỗ đó cô Châu.

– Lỗ mực tươi, lời mực rim. – Châu nói. – Mà chị đừng lo cho tui. Năm sau giá lên, chị nhớ bán cho tui là được.

Hai chục cái giàn phơi thành bốn chục. Cô Lành xẻ được tám chục ký một buổi, dạy lại cho em chồng. Bà Ba Mướt bỏ đi bán dạo, ở lại bãi làm mực rim, tay nghề nêm nếm của bà hơn hẳn Châu. Những hũ mực rim me đầu tiên dán cái nhãn mới: nền trắng, vẽ một con mực xẻ đôi bằng nét mực tàu, không có hình người. Dưới con mực là mấy chữ: Mực xẻ lệch Hòn Rớ.

Luật sư Kỳ Duyên làm hồ sơ đăng ký nhãn hiệu cho chị. Chị ta nói: "Lần này chị đứng tên. Chị đọc hết mấy tờ này trước khi ký." Châu đọc hết. Mất trọn một buổi chiều.

Dì Tám Cúc lấy ba trăm ký một tháng, rồi bốn trăm. Dì gọi điện, giọng Chợ Lớn khàn khàn: "Cô nói với thằng cháu cô coi đường xẻ, thấy con nào xẻ giữa thì đừng gửi tui." Châu cười. Giờ thì trên bãi Hòn Rớ không ai xẻ giữa nữa.

Tháng Mười, tòa xử vụ ly hôn. Trước phiên xử, thẩm phán người Nghệ mời Nghi vào một căn phòng nhỏ có treo mấy bức tranh vẽ biển, chỉ có bà và một cán bộ nữ. Châu ngồi ngoài, nhìn cánh cửa đóng, tay bấu chặt vào cái quai túi vải tới mức móng tay in hằn lên lòng bàn tay. Hai mươi phút sau, Nghi đi ra. Con bé không nhìn ai, đi thẳng tới ngồi xuống cạnh mẹ, nắm lấy tay mẹ.

Châu không bao giờ hỏi con đã nói gì trong căn phòng ấy. Tòa giao Nghi cho mẹ nuôi. Trong bản án có một dòng: cha có quyền thăm nom con theo quy định, khi điều kiện cho phép. Khoản tiền hơn một trăm hai mươi triệu rút từ tài khoản chung được tòa xem xét khi chia tài sản. Nó chẳng còn bao nhiêu để mà chia, nhưng tờ bản án ghi rõ nó đã đi đâu. Với Châu, như vậy là đủ.

Tháng Mười Hai, Nghi xin mẹ cho gửi ba một lá thư. Con bé viết trên tờ giấy kẻ ô xé từ vở Tiếng Việt, viết hai buổi tối mới xong, che tay không cho mẹ coi. Châu không coi. Chị chỉ hỏi luật sư Kỳ Duyên cách gửi cho đúng chỗ, rồi tự tay bỏ lá thư vào phong bì. Lúc dán tem, chị thấy phong bì cộm lên ở một góc. Nghi đã gấp vào đó một mẩu giấy nhỏ, vẽ bằng bút sáp một con mực xẻ đôi, đường xẻ nằm lệch hẳn về một bên.

Đầu năm sau, vụ án mực tẩm hóa chất được đưa ra xét xử. Báo tỉnh đăng tin. Lần này không có hình Châu.

Chị không đi dự cả phiên. Chị chỉ đến vào buổi tuyên án, ngồi ở hàng ghế cuối, cạnh má. Má lại mặc cái áo bà ba lụa tím than.

Phan Mạnh Toại bị tuyên bảy năm tù. Chín Tường năm năm. Lê Bảo Thoa, người đứng tên công ty và ký duyệt các phiếu xuất kho, được hội đồng xét xử xem xét tình tiết tự nguyện khai báo, giúp cơ quan điều tra làm rõ vụ án, nhận hai năm tù cho hưởng án treo. Gia đình bốn người trên Tây Nguyên đã ra viện từ lâu. Đứa con út nhà họ mười một tuổi. Người mẹ đứng lên ở phần tranh luận, nói về những ngày đứa bé nằm truyền dịch, giọng run run. Châu nghe mà nhắm mắt lại.

Lúc bị dẫn ra, Toại đi ngang qua hàng ghế cuối. Anh gầy đi nhiều, tóc cắt ngắn, mặc bộ đồ màu xám. Anh nhìn thấy Châu. Anh mở miệng như muốn nói gì, rồi thôi. Anh nhìn xuống tay chị. Châu không biết anh nhìn gì ở đó. Có lẽ anh đang cố nhớ, lần đầu tiên, vợ mình xẻ mực ra sao.

Ra tới sân tòa, Thoa đứng chờ dưới gốc cây sao. Chị ta mặc áo sơ mi trắng, tóc buộc gọn, không trang điểm. Chị ta đi tới, dừng cách Châu ba bước, như sợ lại gần hơn thì phải bị đẩy ra.

– Tao xin lỗi. – Thoa nói.

Châu nhìn người bạn từng chung với mình một cái áo mưa trên đường Trần Phú. Chị không thấy giận nữa. Chị cũng không thấy thương. Chị chỉ thấy một người đàn bà ba mươi ba tuổi, đứng dưới gốc cây sao, không biết sẽ đi đâu.

– Mày đi làm lại đi. – Châu nói. – Mà nhớ, đừng ký tờ giấy nào mày chưa đọc.

Thoa cúi đầu. Rồi chị ta đi, đi bộ, không chạy xe tay ga màu kem nữa. Người ta nói chiếc xe ấy chị ta đã bán để trả nợ.

Tháng Ba năm 2017, Châu về Ninh Hòa lợp lại cái mái chái.

Chị mua tôn lạnh màu xanh ngọc, thuê hai thợ trong thôn. Má đứng dưới gốc khế chỉ chỗ này chỗ kia, cằn nhằn thợ đóng đinh lệch. Con chó Vàng chạy quanh chân thang. Lúc thợ gỡ tấm tôn cũ xuống, Châu thấy dưới mái chái có một cái thau nhôm méo, đáy đã thủng một lỗ nhỏ. Cái thau má kê hứng nước mưa mười mấy năm.

– Má bỏ nó đi.

– Bỏ gì mà bỏ. – Má nói. – Để đó, mai mốt đựng muối.

Tối, hai mẹ con ngồi ăn cơm dưới mái mới. Ngoài trời không mưa, nhưng má vẫn ngước lên nhìn trần mấy lần, như để chắc rằng nó không dột nữa.

– Châu nè. – Má nói. – Cái giấc mơ mười năm sau của mày đó. Trong mơ má có ăn cơm với mày dưới cái mái này hông?

Châu gắp cho má miếng cá nục kho tiêu.

– Hông má. – Chị nói. – Lần này là lần đầu.

Mùa mực mới bắt đầu vào cuối tháng Ba. Bốn giờ sáng, bãi Hòn Rớ còn tối, ngọn đèn bóng tròn trên cây cột tre vẫn đung đưa trong gió. Ghe anh Đẩu vào bờ đầu tiên, mũi ghe rẽ nước thành hai vệt trắng.

Anh khiêng lên năm thùng xốp. Thằng Tí đi theo, giờ đã cao gần bằng cha, khiêng thêm hai thùng.

– Mực đầu mùa. – Anh Đẩu nói. – Tốt lắm. Chị coi.

Châu ngồi trên cái ghế nhựa thấp, trước thau nước muối. Bên cạnh chị, trên một cái ghế nhỏ hơn, là Nghi. Con bé đã mười tuổi, tóc buộc đuôi gà, đeo tạp dề ni lông của mẹ cắt ngắn lại, tay cầm con dao lá liễu nhỏ mà Châu mua cho nó ở chợ Đầm. Hôm nay là lần đầu tiên con bé đòi dậy sớm theo mẹ ra bãi.

– Cầm dao vầy nè. – Châu nói, xoay cổ tay con một chút. – Ngón trỏ đặt lên sống dao. Đừng nắm chặt.

– Rồi.

– Con mực nằm ngửa, đầu quay về mình. Mũi dao đặt vô đây. Lệch qua trái một đốt ngón tay.

Nghi nhìn ngón tay mình, rồi nhìn con mực, rồi đặt mũi dao xuống. Nó kéo một đường. Đường xẻ ngoằn ngoèo như con đường đất sau mưa. Túi mực vỡ, mực đen loang ra thau nước, văng lên cả má con bé.

– Hư rồi mẹ ơi.

– Hông sao. Con thứ hai.

Anh Đẩu đứng cách đó mấy bước, chưa đi. Anh nhìn hai mẹ con, rồi ngồi xổm xuống cạnh thùng xốp, nhặt mấy con mực bị dập ra để riêng.

– Anh Đẩu. – Châu gọi, không ngẩng lên. – Cây bút bi bữa đó anh còn hông?

Anh khựng lại. Rồi anh lục túi quần, lôi ra một cây bút bi xanh. Đầu nắp bị gặm méo, mực đã gần cạn.

– Còn.

– Sao anh giữ hoài vậy?

Anh xoay cây bút trong mấy ngón tay đầy vết cứa, nhìn ra biển, cái nhìn quen thuộc của người không thích bị nhìn vào mặt khi nói.

– Tại chị viết tên tui lên tờ giấy đó. – Anh nói. – Hông ai viết tên tui lên giấy bao giờ.

Châu không trả lời. Chị cúi xuống, cầm lấy tay con, đặt lại mũi dao cho đúng chỗ. Hai mẹ con kéo chung một đường. Lần này nó lệch đúng một đốt.

– Sáng nay ở lại ăn bánh căn hông anh? – Chị nói. – Bà Ba đầu chợ mở hàng sớm.

Anh Đẩu đút cây bút vào túi.

– Ừ.

Sáu giờ, mặt trời nhô lên khỏi hòn Tre, rọi xuống bãi một thứ ánh sáng màu cam nhạt. Châu cùng bà Sáu, cô Lành và Nghi trải mực lên giàn. Từng con mực xòe ra trên nền lưới xanh, đường xẻ lệch nằm về một phía, như những chiếc lá bàng đỏ hồng. Trong số đó có một con xẻ ngoằn ngoèo, túi mực vỡ, mà Nghi nhất định không cho bỏ.

Nắng thứ nhất của mùa mới rơi xuống trên tất cả chúng, đều như nhau.

Mười hai giờ trưa, khi nắng đứng thẳng trên đỉnh đầu, Châu đã thâu mực vào từ lâu.

— Hết —