Con tàu cá không bật đèn

Chương 2: Con tàu cá không bật đèn

Sáu giờ sáng, bến ca nô hoa tiêu ở Đình Vũ có mùi khói dầu và mùi bánh mì que nướng. Bà cụ bán hàng đầu bến đã dựng xong cái lò than tổ ong, xếp hai chục chiếc bánh mì que dài bằng gang tay lên vỉ, quạt phành phạch bằng cái quạt nan rách mép. Điềm bước lên cầu tàu, chân hơi chênh vênh như mọi lần vừa ở trên biển về. Cô không thấy đói. Cô chỉ muốn về nhà, đứng trước cửa phòng con gái, gõ cửa và hỏi cho ra nhẽ.

Nhưng ca của cô còn một chuyến nữa lúc chín giờ.

– Chị ăn không ạ? – Luân hỏi. Cậu đã đứng trước lò bánh mì từ bao giờ, tay cầm hai cái bánh mì que kẹp pa tê, nhét thêm nắm rau mùi, phết tương ớt đỏ au. – Pa tê cay, bà bảo hôm nay bà làm cay hơn mọi bữa.

– Chị không ăn sáng.

– Thế chị cầm hộ em một cái, em ăn hai cái thì no quá.

Điềm nhìn cậu. Cậu nhìn lại cô, mặt tỉnh queo, chìa cái bánh mì ra. Cô cầm lấy. Cô không biết vì sao mình cầm. Có lẽ vì từ lúc rời buồng lái tàu Marlin Crest, cậu chưa hỏi cô một câu nào về người thuyền trưởng, và cô thấy biết ơn chuyện ấy hơn cô muốn thừa nhận.

Hai người ngồi trên bậc xi măng của bến, nhìn ra sông Cấm. Nước đục ngầu phù sa, mấy chiếc sà lan chở cát lừ đừ đi ngược. Cái bánh mì giòn rụm, pa tê béo, tương ớt cay xé lưỡi. Điềm ăn hết cả cái mà không để ý.

– Hồi nãy, lúc qua phao số tám. – Luân nói, mắt vẫn nhìn ra sông. – Chị cho tàu ăn lái trước nửa phút so với em tính. Em tưởng sớm quá. Nhưng mà dòng nước ở đấy nó đẩy mạnh hơn trên hải đồ ghi. Chị biết từ trước à?

– Không phải biết. Nhớ. – Điềm phủi vụn bánh mì trên đầu gối. – Tháng Tám nước ở đoạn ấy chảy xiết hơn tháng Tư. Hải đồ người ta vẽ cho cả năm, còn con sông thì nó sống theo từng tháng. Cậu đi tàu năm năm, chắc cũng biết thế.

– Em biết ở cảng người ta. Cảng mình thì em chưa biết.

– Thì từ từ biết.

Cậu gật đầu. Cậu không ghi vào sổ. Điềm để ý rằng cậu chỉ ghi những thứ có con số, còn những thứ cô nói như thế này thì cậu cứ ngồi nghe, như sợ chép ra giấy thì nó bay mất.

Chín giờ, chuyến thứ hai là dời một con tàu hàng rời từ khu neo ra cầu cảng Chùa Vẽ. Tàu nhỏ, thuyền trưởng người Hàn già khú đế, gật đầu với mọi câu cô nói và cười tủm tỉm như ông nội. Trời đã tạnh hẳn. Nắng tháng Tám bắt đầu hầm hập, mặt sông lấp loáng như ai rải mảnh gương vỡ.

Đoạn qua ngã ba sông, tàu thuyền đông như chợ phiên. Sà lan, tàu cá, ca nô chở khách, một con phà cũ chạy ì ạch. Điềm đứng ở cánh gà buồng lái, mắt nhìn trước mũi, tai nghe bộ đàm. Luân đứng sau cô, cạnh màn hình radar, im lặng như cô dặn.

– Chị.

Cô không quay lại.

– Chị. – Luân gọi lần nữa, giọng không to nhưng gấp. – Có một tàu cá bên mạn phải, cách ba trăm mét, không bật đèn hành trình, không có tín hiệu trên màn hình. Nó đang chạy cắt mũi mình.

Điềm quay phắt sang mạn phải. Nắng lóa trên mặt nước, cô không thấy gì. Rồi cô thấy. Một con tàu cá vỏ gỗ sơn xanh bạc màu, nhỏ, thấp, mũi chĩa thẳng về phía luồng, cái bóng của nó lẫn hẳn vào vệt nắng phản chiếu. Không ai trên boong. Có lẽ người lái đang cúi xuống làm gì đó trong ca bin.

– Stop engine. – Điềm nói. – Hard port.

– Stop engine. Hard port.

Con tàu rùng mình. Điềm vớ lấy bộ đàm, gọi kênh mười sáu, gọi bằng tiếng Việt, gọi to, không biết tên tàu thì gọi "tàu cá vỏ xanh mạn phải tàu hàng". Không ai trả lời. Thuyền trưởng người Hàn lao ra cánh gà, kéo còi. Một hồi còi dài xé tai vang lên giữa sông.

Trên con tàu cá, một cái đầu đội nón lá nhô lên khỏi ca bin. Người lái nhìn lên, thấy cái mũi tàu thép sừng sững cách mình chưa tới hai trăm mét, và cái nón lá rơi xuống sông. Con tàu cá bẻ lái gắt sang trái, gần như nghiêng hẳn mạn, rồi lách qua mũi tàu hàng ở khoảng cách mà Điềm ước chừng không đầy năm chục mét.

– Midships. – cô nói. Giọng cô vẫn đều. – Dead slow ahead.

– Midships. Dead slow ahead.

Thuyền trưởng người Hàn quay lại, lau trán, nói một tràng tiếng Anh pha tiếng Hàn mà Điềm chỉ hiểu được chữ "lucky". Cô gật đầu với ông, rồi gọi bộ đàm báo cho trung tâm điều phối số hiệu không đọc được và hướng đi của con tàu cá. Xong, cô mới quay lại nhìn Luân.

Cậu đứng đó, mặt hơi tái, tay vẫn đặt trên mép bàn radar.

– Chị dặn cậu không được mở miệng. – Điềm nói.

– Dạ.

– Lần sau thấy cái gì như thế, cậu gọi to hơn. Gọi lần đầu đã phải to. Đừng để chị phải nghe đến lần thứ hai.

Luân nhìn cô một lúc, rồi khóe miệng cậu nhích lên.

– Dạ. Em nhớ rồi.

– Cậu thấy nó bằng mắt hay bằng radar?

– Bằng mắt ạ. Radar không bắt được, vỏ gỗ, nắng lại phản quá. Em đi tuyến Indonesia năm năm, ở đấy tàu cá nó toàn chạy kiểu này. Ở đấy người ta dạy em là trưa nắng thì đừng tin cái màn hình.

Điềm không nói gì. Cô quay lại nhìn mũi tàu. Nhưng trong lòng cô, có một cái gì đó vừa xoay chuyển một chút, như cái kim la bàn dịch đi một độ. Trong mười ba năm, cô chưa từng để ai đứng sau lưng mình trên buồng lái mà thấy cái cô không thấy.

Mười một giờ, tàu cập cầu Chùa Vẽ. Ông thuyền trưởng già bắt tay cô, rồi bắt tay Luân, lắc mạnh, bảo "good eyes, young man". Luân đỏ mặt như con gái.

Trên đường về trạm bằng ca nô, chú Bổng lái ca nô hai mươi năm nay ngồi ở cabin, vừa lái vừa hát văng vẳng một bài chèo cổ. Lúc Luân bước xuống ca nô, chú ngừng hát, nheo mắt nhìn cậu từ đầu đến chân.

– Cậu này người đâu đấy? – chú hỏi.

– Dạ, cháu ở Thủy Nguyên.

– Thủy Nguyên chỗ nào?

– Dạ, gần bến phà Bính cũ.

Chú Bổng gật gù, không hỏi nữa. Nhưng suốt quãng đường về, Điềm thấy chú cứ ngoái ra nhìn Luân qua ô kính cabin, như người ta nhìn một khuôn mặt mà mình chắc chắn đã gặp ở đâu đó, chỉ chưa nhớ ra là ở đâu. Rồi chú lại hát tiếp, nhưng hát lạc cả giọng. Điềm ngồi ở băng ghế sau, mở điện thoại. Không có tin nhắn nào của Kem. Cô nhắn: "Con ở đâu?" Đợi. Không trả lời. Cô nhắn tiếp: "Chiều mẹ về sớm. Mẹ cần nói chuyện với con."

Đã xem. Không trả lời.

Luân ngồi đối diện, giả vờ nhìn ra sông.

– Cậu nghe hết rồi đúng không. – Điềm nói, không phải câu hỏi.

– Nghe gì ạ?

– Đừng giả vờ. Trên tàu Marlin Crest.

Cậu im một lúc.

– Em nghe ông thuyền trưởng biết chị uống chè không đường. – cậu nói. – Thế thôi ạ. Mà thế thì ai mà chẳng đoán ra.

– Chồng cũ của chị. Bọn chị ly hôn sáu năm rồi. Có một đứa con gái mười lăm tuổi. Thế thôi.

– Dạ.

– Cậu không định hỏi gì à?

Luân quay lại nhìn cô. Nắng chiếu nghiêng qua mặt cậu, làm mắt cậu sáng màu hổ phách.

– Chị muốn kể thì chị kể. Em hỏi làm gì. – cậu nói. – Em chỉ muốn biết một chuyện thôi.

– Chuyện gì?

– Ở trạm người ta bảo chị leo thang chưa bao giờ nhìn xuống. Thật thế ạ?

Điềm nhìn cậu. Cô không ngờ câu hỏi lại là câu ấy.

– Thật.

– Kể cả lúc xuống?

– Lúc xuống thì phải nhìn chứ. Không nhìn thì bước vào đâu. Nhưng lúc lên thì không.

– Sao thế chị?

Cô không trả lời ngay. Ca nô lượn qua một khúc quanh, sóng đập vào mạn, nước bắn lên tung tóe. Cô đưa tay lau mặt. Đôi găng da để trong túi áo phao cộm lên dưới ngón tay.

– Vì người dạy chị leo thang bảo thế. – cô nói. – Ông ấy bảo leo lên thì nhìn lên, nhìn xuống làm gì, dưới đó có gì mà nhìn.

Luân không nói gì. Cậu quay mặt ra sông. Điềm thấy quai hàm cậu bạnh ra, như cậu đang cắn chặt răng. Cô nghĩ có lẽ cậu bị say sóng. Người đi tàu lớn năm năm thỉnh thoảng vẫn say ca nô nhỏ.

Bốn giờ chiều, Điềm về đến nhà. Căn nhà ba tầng hẹp như cái hộp diêm trong một ngõ nhỏ trên phố Tô Hiệu. Tầng một là chỗ mẹ cô bán tạp hóa, tầng hai là phòng khách và bếp, tầng ba chia đôi cho cô và Kem. Bà Tươi ngồi sau quầy hàng, đeo kính lão, đang ghi sổ. Thấy con gái về, bà ngẩng lên, rồi cúi xuống ngay.

– Kem đâu mẹ?

– Nó đi học thêm.

– Thứ Bảy nó học thêm gì?

– Thì tiếng Anh. Nó bảo cô dạy bù.

Điềm đứng nhìn mẹ. Bà Tươi sáu mươi tư tuổi, nói dối kém như một đứa trẻ lên năm. Mỗi lần nói dối, bà lại sắp xếp lại những gói mì tôm trên kệ, dù chúng chẳng xô lệch gì.

– Mẹ. – Điềm nói. – Kem đi đâu?

Bà Tươi đặt cây bút xuống.

– Con lên tắm đi đã. – bà nói. – Người toàn mùi dầu.

Điềm lên tầng ba. Cửa phòng Kem khép hờ. Cô đẩy cửa. Căn phòng nhỏ, gọn gàng hơn thường lệ, chăn gấp vuông vức, bàn học sạch trơn. Trên tường cạnh giường, chỗ Kem dán đủ thứ ảnh ca sĩ, có thêm một tấm bưu thiếp cô chưa thấy bao giờ: một bến cảng nước ngoài lúc hoàng hôn, những cần cẩu đỏ in lên nền trời cam. Cô gỡ tấm bưu thiếp xuống, lật mặt sau. Nét chữ nghiêng, dày, cô nhận ra ngay. "Gửi Kem. Đây là cảng Rotterdam. Năm sau bố đưa con đi. Bố."

Không có ngày tháng. Nhưng góc tấm bưu thiếp đã sờn, như đã được cầm lên đặt xuống nhiều lần.

Điện thoại cô rung trong túi. Tin nhắn của Kem, ngắn gọn, không dấu chấm:

"Con đi ăn với bố. Mẹ đừng gọi"

— Hết chương 2 —