Giao kèo bảy ngày

Chương 7: Giao kèo bảy ngày

Bốn giờ rưỡi sáng thứ Năm, xóm chợ còn tối om. Chỉ có ánh đèn vàng từ cái lò bánh mì đầu hẻm, mùi bột nướng thơm lừng, và tiếng con gà trống nhà ai gáy lạc giọng.

Năm cái bóng đứng trước cửa sắt chân tháp. Ba Muội cầm đèn pin. Chú Hiển khoác áo gió, ngáp tới chảy nước mắt. Bảnh mặc áo thun ba lỗ, hai tay khoanh trước ngực vì lạnh. Cống mặc nguyên bộ đồ ngủ in hình khủng long, đi dép lộn chiếc, mắt nhắm mắt mở. Còn Muội một tay cầm cái tay quay bằng đồng, tay kia cầm cái bình dầu nhỏ của bà Năm. Trong túi quần là miếng nỉ xanh và cái chìa khóa sắt.

Chiều hôm qua, Muội đem cái tay quay đi kiếm chú Hiển. Chú Hiển cầm nó lên, xoay qua xoay lại, rồi không nói gì một hồi lâu. Cuối cùng chú nói:

– Được. Mai lên dây. Nhưng chú nói trước nghe. Có tay quay rồi thì sao? Ông Tư lên dây mỗi tuần, bốn chục năm. Bây giờ ai lên? Con nít? Con nít thì ba bữa là chán.

– Tôi đi với tụi nhỏ. – Ba Muội nói. – Tuần một lần, sáng thứ Hai, tôi dậy sớm được.

Chú Hiển gãi đầu. Rồi chú nói ra cái điều mà sau này cả xóm chợ gọi là "giao kèo bảy ngày":

– Vầy đi. Mai người ta đem đồng hồ điện tử tới treo thử ở cổng chợ, cái đó không đổi được. Nhưng nếu cái đồng hồ cũ này chạy lại, chạy đúng giờ bảy buổi sáng liên tiếp thì được. Đúng năm giờ kèn đò ông Sáu, lệch không quá một phút. Vậy thì chú đi họp ban quản lý, chú xin giữ nó lại. Đồng hồ điện tử đem đi chỗ khác. Sáng nào lệch quá một phút thì đếm lại từ đầu. Tới sáng thứ Bảy tuần sau, bữa trước ngày lắp, mà chưa đủ bảy sáng liền, hay nó đứng thêm lần nào nữa, thì thôi, theo kế hoạch. Chịu không?

– Chịu. – Muội nói liền, trước khi kịp nghĩ.

Bây giờ, đứng trước cửa tháp lúc bốn giờ rưỡi sáng, Muội mới bắt đầu nghĩ. Bảy buổi sáng. Lệch không quá một phút. Một cái đồng hồ đã đứng, chưa ai biết có hư gì bên trong không.

Cả đám leo lên. Trong tháp tối như hũ nút, ánh đèn pin quét qua mấy bậc thang, quét qua mạng nhện giăng ở góc chiếu nghỉ. Bầy dơi trên cao lại xao động, lần này có một con bay vút ngang qua đầu Cống, Cống ôm đầu ngồi thụp xuống, rồi lại đứng lên leo tiếp. Lên tới phòng máy, ba Muội treo cái đèn pin lên một cái đinh trên trần, rọi thẳng xuống cái máy.

– Con làm đi. – Ba nói với Muội. – Ba đứng đây coi.

Muội quỳ xuống trước cái khung gang. Muội tra cái lỗ vuông của tay quay vô cái đầu trục vuông bên trái. Nó vô lọt, ăn khớp, khít rịt, như hai mảnh của một thứ vốn đã là một. Muội nghe tim mình đập ở trong lỗ tai.

Muội quay. Cái tay quay nặng. Nặng hơn Muội tưởng nhiều. Muội phải dùng cả hai tay, chống đầu gối, nghiến răng. Bên trong cái máy vang lên một tiếng "tách", rồi "tách", rồi "tách", đều đều, như tiếng con thạch sùng chắt lưỡi. Từ dưới lỗ sàn ở góc phòng, sợi dây cáp từ từ kéo lên, và cục tạ bằng gang dưới tầng dưới cũng từ từ nhích lên theo.

– Một. – Cống đếm. – Hai. Ba.

Muội quay. Cống đếm. Tới vòng mười, hai cánh tay Muội mỏi nhừ. Tới vòng mười lăm, mồ hôi chảy ròng ròng trên trán, dù trời còn lạnh. Tới vòng hai mươi, Muội phải dừng lại thở.

– Để tao. – Bảnh nói.

Muội nhìn Bảnh. Rồi Muội nhích qua một bên. Bảnh quỳ xuống, cầm cái tay quay. Nó quay chắc tay hơn Muội, đều hơn. Cống đếm tiếp. Hai mươi mốt. Hai mươi hai.

– Ba chục. – Cống nói.

Bảnh dừng tay. Cục tạ bằng gang đã lên tới gần sát cái ròng rọc trên trần.

– Ba chục vòng, không hơn. – Muội nói. – Quay nữa là cục tạ đụng ròng rọc.

Ba Muội gật đầu, có vẻ ngạc nhiên vì con gái mình biết điều đó.

Hai đứa đổi qua trục bên phải. Ba Muội nói trục bên trái là trục chạy kim, trục bên phải là trục chạy chuông. Lần này Bảnh quay trước, Muội quay sau. Lại ba chục vòng. Lại "tách tách tách". Lại một cục tạ thứ hai nhích lên từ trong bóng tối.

Rồi Muội lấy cái bình dầu nhỏ xíu ra. Ba Muội cầm đèn pin chỉ cho Muội mấy cái lỗ nhỏ trên khung máy, chỗ đầu mấy cây trục xuyên qua. Có lỗ còn dính một vệt dầu cũ đã khô, đã đen. Ba nói ông Tư tra dầu chỗ này, chỗ này, chỗ này. Muội bóp đáy bình. Một giọt dầu vàng trong rỉ ra từ cái vòi nhọn, rơi đúng vào cái lỗ nhỏ, thấm xuống. Một giọt mỗi lỗ. Không hơn. Muội lấy miếng nỉ xanh lau sạch mấy vệt dầu cũ đen sì quanh miệng lỗ.

Cống ngồi bệt bên cái lỗ khoét trên sàn, chỗ cây quả lắc thòng xuống. Nó buồn ngủ. Nó thò tay xuống mân mê cái cục ốc to bằng đồng nằm ngay dưới đáy quả lắc, xoay tới xoay lui cho đỡ buồn ngủ, như người ta xoay nắp chai. Không ai để ý.

– Bây giờ chỉnh giờ. – Ba Muội nói.

Trên cái khung máy, phía trước, có một mặt số nhỏ xíu cỡ cái dĩa đựng chén, cũng có kim giờ kim phút, giống y như mặt đồng hồ bên ngoài, chỉ nhỏ hơn. Ba nói cái mặt số nhỏ này đi chung với cái mặt số lớn bên ngoài, vặn cái nhỏ là cái lớn chạy theo. Muội nắm cái núm, vặn nhè nhẹ. Bên ngoài, xuyên qua cái khe nhỏ trên tường, cái bóng ngược của cây kim dài khổng lồ từ từ di chuyển. Từ bốn giờ mười, cây kim dài bò lên, bò lên, cho tới khi nó nằm sát số mười hai, chỉ còn thiếu chút xíu nữa là năm giờ.

– Rồi đẩy quả lắc cho nó chạy. – Chú Hiển nói.

– Hông được. – Muội nói.

Cả đám nhìn Muội.

– Con nhồng nói vậy. – Muội nói, mặt hơi nóng. – Tối hôm qua nó nói: "Chờ kèn rồi mới thả."

Chú Hiển há miệng định cười. Rồi chú không cười. Chú ngồi xuống cái bậc thang, chống cằm.

– Thì chờ kèn.

Cả năm người ngồi trong căn phòng máy chật chội, đèn pin tắt bớt cho đỡ hao pin, chỉ còn ánh sáng xám xanh lọt qua mấy khe cửa chớp. Muội ngồi sát cây quả lắc, hai tay ôm lấy cái cục sắt tròn to như cái mâm, giữ nó lệch qua một bên, sẵn sàng thả. Cái cục sắt lạnh ngắt. Ngoài kia, tiếng chợ bắt đầu thức dậy: tiếng ghe máy, tiếng xe ba gác, tiếng ai gọi nhau í ới, tiếng cái loa của nhà ai mở cải lương nho nhỏ.

Muội không biết đã ngồi bao lâu. Rồi từ phía bến sông vọng lên, rền rền, kéo dài:

"Bô... ô... ô... ô... ông!"

Muội buông tay.

Cây quả lắc đong đưa qua bên kia, rồi đong đưa về bên này. Trong máy vang lên một tiếng "cách". Rồi "cách". Rồi "cách". Đều đều, chậm rãi, như tiếng một bà già đi dép guốc trên sàn gạch. Cây kim dài bên ngoài nhích thêm chút xíu, chạm đúng vạch năm giờ. Và từ đâu đó trên đầu, trên nóc tháp, có một tiếng "ầm" của bánh răng chạy, rồi cái búa sắt nện vào chuông đồng:

"Boong."

Muội giật bắn người. Cả đám giật bắn người.

"Boong. Boong. Boong. Boong."

Năm tiếng chuông ngân dài, rung tận vào ngực. Muội nghe được bụi trên trần rơi lả tả. Bầy dơi trên cao bay tán loạn. Con gà trống ngoài kia ngưng gáy. Rồi khi tiếng chuông cuối cùng tắt, từ dưới chợ, mơ hồ, vọng lên tiếng ai đó la lớn:

– Ê! Đồng hồ chợ gõ lại rồi bà con ơi!

Bảnh cười. Bảnh cười không ra tiếng, chỉ có vai rung rung. Ba Muội vỗ vai Bảnh một cái. Chú Hiển đứng dậy, phủi đít quần, giả bộ ngó đi chỗ khác, nhưng Muội thấy chú quẹt nhanh cái gì đó ở khóe mắt bằng mu bàn tay.

– Bụi. – Chú Hiển nói. – Bụi nhiều quá.

Còn Cống thì đã ngủ gục bên cái lỗ sàn, tay vẫn còn đặt trên cục ốc đồng dưới đáy quả lắc.

Tám giờ sáng hôm đó, một chiếc xe tải nhỏ chở tới cổng chợ một cái thùng giấy to. Hai chú thợ dỡ ra một cái đồng hồ điện tử, hình chữ nhật, mặt đen bóng. Họ treo nó lên cổng chợ, cắm điện, bấm nút. Bốn con số màu đỏ sáng rực lên, nhấp nháy cái dấu hai chấm ở giữa. Mấy bà bán rau đi ngang ngó lên.

– Cái này dễ coi ghê. – Một bà nói. – Ban đêm cũng thấy.

– Mà nó hổng gõ chuông. – Bà Năm Cá Lóc nói. Bà đứng chống nạnh dưới cổng, ngó lên cái đồng hồ đỏ, rồi ngó qua cái tháp. – Đồng hồ gì không có tiếng.

Hai cái đồng hồ, một cái trên tháp, một cái trên cổng, cách nhau chừng năm chục bước chân, cùng chỉ một giờ. Ai đi chợ cũng ngó cái này rồi ngó cái kia. Người ta bắt đầu xì xào. Chuyện giao kèo bảy ngày lan ra khắp chợ trước khi trưa. Có người nói cái cũ thế nào cũng thua, đồ xưa rồi. Có người nói cái cũ chạy bốn chục năm có sao đâu. Có người cá độ một ly cà phê.

Ngày thứ Năm trôi qua. Đồng hồ chợ gõ mười hai tiếng lúc trưa, gõ sáu tiếng lúc chiều. Muội ngồi trên lầu, cạnh con nhồng, nghe từng tiếng chuông, đếm. Mỗi lần chuông gõ, con nhồng xù lông cổ, nghiêng đầu.

Bốn giờ rưỡi sáng thứ Sáu, Muội dậy trước cả đồng hồ báo thức. Muội kéo Cống dậy, hai đứa chạy ra bến đò. Bảnh đã ngồi sẵn dưới gốc cây khế, ăn một trái khế chua chấm muối ớt, nhăn mặt. Ông Sáu Lèo đang tháo dây đò, cái đồng hồ cột kẽm trên tay. Ba đứa ngồi dưới gốc khế, đúng chỗ ông Tư ngồi bốn chục năm, ngẩng lên nhìn cái mặt đồng hồ trên tháp, trắng mờ dưới bóng đèn đường.

Ông Sáu ngó cái đồng hồ trên tay. Ông giơ tay kia lên quả bóp cao su.

"Bô... ô... ô... ông!"

Ba đứa ngẩng lên. Ba đứa đứng sững.

Cây kim dài trên tháp chợ chưa tới số mười hai. Nó còn nằm lùi lại bốn vạch phút nhỏ. Bốn giờ năm mươi sáu.

Đồng hồ chợ trễ bốn phút.

— Hết chương 7 —