Vườn vú sữa ở Phong Điền

Chương 8: Vườn vú sữa ở Phong Điền

Tối thứ Hai, tôi kể với chồng tôi chuyện một trăm năm mươi triệu.

Bửu ngồi ở mép giường, nghe hết, không ngắt lời. Thằng Bon ngủ giữa hai đứa, miệng còn ngậm cái núm vú giả mà nó đã bỏ từ năm hai tuổi, giờ lâu lâu đòi lại mỗi khi sợ. Con mèo Cốm của Na nằm cuộn tròn dưới chân giường, chỗ nó đã chọn từ tối Chủ nhật, khi chị Phal gửi nó qua nhà tôi.

– Sao em không nói anh? – Bửu hỏi.

– Em sợ anh nghĩ em không lo được.

Bửu thở ra một hơi dài. Rồi anh nói ngày mai anh qua nhà má anh, mượn đỡ năm chục, cộng với hai cây vàng hồi cưới của tôi, trả trước cho Na một nửa. Phần còn lại hai vợ chồng góp dần. Anh nói không có gì phải sợ, nợ thì trả, mà người cho mình mượn không làm giấy là người tin mình, đừng để người ta mất lòng tin vì mình im.

Tôi nằm xuống, kéo thằng Bon vào lòng. Đêm đó tôi ngủ được lần đầu tiên từ tối thứ Sáu.

Sáng thứ Ba, chị Phal ghé nhà thuốc lần nữa. Lần này chị không mua dầu gió. Chị ngồi trên cái ghế nhựa khách hay ngồi chờ, uống ly nước sâm tôi rót, kể cho tôi nghe vài chuyện chị được phép kể. Rằng hai nửa con cá đã được giao nộp. Rằng người giao nộp là ông Hạo, ổng cất trong túi từ sáng thứ Bảy, nói là sợ Khương lấy mất. Rằng ổng nhận ra ngay con cá được đẽo bằng gỗ vú sữa, vì nhà ổng trồng vú sữa ngoài Phong Điền.

Tôi đang đếm thuốc vào bao thì ngưng tay.

– Gỗ vú sữa hả chị?

– Ừ. Sao chị?

Tôi không trả lời ngay. Trong đầu tôi hiện ra cái sân vườn nhà ông Hạo hồi mùng hai Tết năm nay.

Tết năm nay, cả nhóm ra Phong Điền chúc Tết ba má ông Hạo, như mọi năm. Năm nào cũng vậy, mùng hai là ra vườn nhà Hạo, ăn bánh tét, hái vú sữa ăn tại cây. Năm nay ra tới nơi, cây vú sữa già nhất vườn, cây bốn chục năm mà hồi sinh viên tụi tôi hay leo lên ngồi chụp hình, đã bị đốn. Ba ông Hạo nói bị sâu đục thân, cứu không được, đốn trước Tết cho khỏi đổ vô nhà. Thân cây cưa ra thành mấy khúc nằm dưới gốc dừa. Ông Hạo đứng ngó mấy khúc gỗ đó lâu lắm, rồi nói với ba: ba để con một khúc, con đẽo chơi. Tôi còn ghẹo: ông đẽo cái gì, đẽo tượng Na hả. Cả bọn cười. Na cũng cười. Ông Hạo không cười. Ổng nói đẽo con gì nhỏ nhỏ thôi.

Hồi đó Na với Khương còn quen nhau, mà đã lục đục. Khương không đi Tết năm đó, nói chạy chuyến cá. Mấy hôm sau Tết thì hai đứa chia tay.

Sinh nhật Na là ngày hai mươi mốt tháng Ba. Chưa tới hai tháng sau cái buổi ông Hạo xin khúc gỗ.

Tôi kể cho chị Phal nghe. Kể y như tôi vừa kể ở đây. Chị nghe xong thì đặt ly nước sâm xuống, không uống nữa.

– Chị có biết ông Hạo đẽo gỗ không? Trước đó?

– Em không biết. Mười năm em chưa thấy ổng đẽo cái gì. Ổng chỉ ngồi máy tính.

Chị Phal ngồi im một lúc. Rồi chị nói chị không thể dựa vào một câu nói đùa hồi Tết để đi khám nhà người ta. Muốn khám xét phải có đủ căn cứ, phải có quyết định, phải đúng trình tự, sai một bước thì cái gì tìm được cũng thành vô nghĩa. Chị nói chị đang làm. Chị dặn tôi đừng làm gì.

Tôi đã định nghe lời chị.

Nhưng chiều thứ Ba, lúc dọn kệ thuốc, tôi thấy hai hộp thuốc khớp gói sẵn trong bao giấy, ghi tên "Má Hạo". Má ông Hạo bị thoái hoá khớp gối, hơn hai năm nay tôi gửi thuốc cho bà mỗi tháng, ông Hạo ghé lấy đem về. Tháng này ông Hạo chưa ghé lấy.

Tôi gửi thằng Bon qua bà nội, đóng cửa nhà thuốc sớm, chạy xe ra Phong Điền.

Con đường ra Phong Điền chạy dọc rạch, hai bên là vườn cây ăn trái, hàng rào bông bụp đỏ, cầu khỉ bắc qua mấy con mương nhỏ. Tháng Mười, nước rằm dâng cao, mặt mương ngập sát bờ, lục bình trôi lềnh bềnh. Nhà ông Hạo nằm sâu trong một con hẻm đal, cổng tre, sân lát gạch tàu, sau nhà là vườn chôm chôm với măng cụt kéo dài tới tận bờ rạch.

Má ông Hạo đang ngồi lựa đậu bắp ngoài hiên. Thấy tôi, bà mừng rỡ đứng dậy, khớp gối kêu rắc một cái.

– Con Kiều! Trời ơi, đi đâu xa vậy con?

– Dạ, thuốc của dì tháng này anh Hạo chưa ghé lấy, con tiện đường đem ra.

– Thằng Hạo mấy bữa nay bận gì đó, nó nói bạn nó mất tích, nó chạy kiếm. Con Na hả con? Kiếm được chưa?

– Dạ được rồi dì. Na không sao.

Bà Tư, má ông Hạo, kéo tôi vô nhà, rót nước mía, mở hộp bánh in. Bà kể chuyện con heo nái mới đẻ, chuyện ông Tư đau lưng, chuyện thằng Hạo ba mốt tuổi rồi chưa chịu cưới vợ. Tôi gật đầu, ăn bánh in, uống nước mía, chờ.

– Dì ơi, – tôi nói. – Hồi Tết cái cây vú sữa già bị đốn, anh Hạo xin một khúc đẽo chơi. Ảnh đẽo được gì chưa dì? Con tò mò quá.

Bà Tư cười, đập tay lên đùi.

– Đẽo được cả trăm con rồi chớ! Con ra đây dì chỉ.

Bà dắt tôi ra phía sau nhà, đi dọc một lối đi lát gạch giữa hai hàng chôm chôm, tới một cái chòi nhỏ mái tôn sát bờ rạch. Hồi trước là chòi giữ vườn, giờ ông Hạo sửa lại, mỗi Chủ nhật về là ra đây ngồi. Cửa chòi khoá ổ khoá nhỏ, bà Tư lấy chìa giấu dưới chậu kiểng mở ra.

Trong chòi có một cái bàn gỗ, một cái ghế đẩu, một cây đèn bàn kẹp. Trên tường gắn ba tấm kệ gỗ.

Trên ba tấm kệ là cá. Cá lia thia bằng gỗ, con nào cũng cỡ ba đốt ngón tay, xếp thành hàng ngay ngắn như lính. Có con mới đẽo thô, chỉ ra cái dáng. Có con đã khắc vây, khắc vảy. Có con đã phết dầu, bóng lên màu vàng kem. Tôi đếm sơ hàng trên cùng được hơn ba chục con. Ba tấm kệ, chắc gần trăm con.

– Nó đẽo hoài, – bà Tư nói, giọng tự hào. – Đẽo hư con này thì đẽo con khác. Dì hỏi đẽo chi nhiều vậy, nó nói đẽo cho tới khi nào được một con hoàn hảo. Cái thằng, từ nhỏ đã vậy, làm cái gì cũng phải cho đúng.

Tôi bước tới gần tấm kệ dưới cùng. Ở đó có mấy con cá nằm riêng một góc, không xếp hàng. Mấy con này bị bổ đôi theo sống lưng, hai nửa đặt cạnh nhau. Bên trong mỗi nửa có một cái hốc tròn. Hốc nào cũng vừa cỡ một đồng xu. Có hốc trơn láng, có hốc còn vương mùn gỗ, có hốc khoét lệch, bỏ dở.

Cạnh đó là một hộp thiếc nhỏ đựng sáp ong vàng, loại người ta nấu từ tổ ong.

– Nhà dì nuôi mấy thùng ong ruồi để thụ phấn cho chôm chôm, – bà Tư nói khi thấy tôi nhìn cái hộp. – Thằng Hạo lấy sáp về phết cá cho bóng. Nó nói gỗ vú sữa hút ẩm, không phết là nứt.

Tôi đứng đó, trong cái chòi mái tôn nóng hầm hập, mùi gỗ, mùi sáp, mùi nước rạch, và nghe tim mình đập dội lên tận tai. Gần một trăm con cá. Một trăm lần đẽo đi đẽo lại, cho tới khi được một con hoàn hảo, đủ đẹp để Na đeo bảy tháng không tháo ra. Một trăm lần khoét cái hốc cỡ đồng xu cho tới khi vừa khít.

Tôi lấy điện thoại ra, làm bộ chụp hình mấy con cá cho bà Tư vui. Bà Tư còn đứng tạo dáng cạnh kệ. Tôi chụp sáu tấm. Tấm nào cũng có tấm kệ dưới cùng.

– Mà con nói con Na không sao hả? – bà Tư hỏi, khi hai dì cháu đi ngược ra nhà. – Nó về nhà ngoại nó dưới Trà Cú phải không con?

Tôi khựng lại giữa lối đi.

– Sao dì biết?

– Thì hồi tháng Chín thằng Hạo hỏi dì hoài, con Na nó hay về ngoại không, ngoại nó ở chỗ nào, đi đường nào cho gần. Nó nói tính chở dì xuống Trà Cú chơi, coi chùa Khơ-me. Dì nói thôi, đau chân đi xa không nổi. – Bà Tư cười. – Thằng Hạo nó thương con Na lắm đó con. Mà con Na hổng chịu.

Ra tới hiên, bà Tư cầm cái điện thoại bàn phím của bà lên.

– Để dì gọi thằng Hạo, nói con ghé, cho nó mừng.

Tôi chưa kịp cản thì bà đã bấm. Bà nói to vào máy: Hạo ơi, con Kiều ghé nhà đem thuốc cho má nè, má dắt nó ra chòi coi cá con đẽo, nó khen đẹp quá trời. Rồi bà đưa điện thoại cho tôi.

– Nè, nó muốn nói chuyện với con.

Tôi cầm máy. Đầu dây bên kia im lặng mấy giây. Rồi giọng ông Hạo vang lên, bình thản, nhẹ nhàng, như mọi lần ổng gọi hỏi thằng Bon hết sốt chưa.

– Kiều. Bà ra nhà tui chi vậy?

– Đem thuốc cho dì.

– Bà vô chòi rồi hả.

Không phải câu hỏi. Tôi không trả lời.

– Kiều, – ông Hạo nói, vẫn cái giọng đó. – Na ở dưới ngoại, đúng không? Bà biết mà. Bà là bạn thân nhứt của Na. Tui chỉ muốn biết Na có an toàn không thôi. Tui chỉ muốn chắc vậy thôi.

Tôi cúp máy. Tôi trả điện thoại cho bà Tư, nói con phải về đón con, cảm ơn dì, rồi đi thẳng ra cổng, nổ máy xe, chạy. Ra tới đầu hẻm đal, tôi dừng xe dưới một gốc gòn, tay run tới mức bấm sai số chị Phal hai lần.

Chị Phal bắt máy. Tôi kể. Kể cái chòi, ba tấm kệ, gần một trăm con cá, mấy con bị bổ đôi có hốc cỡ đồng xu, hộp sáp ong, câu bà Tư nói hồi tháng Chín ông Hạo hỏi đường xuống Trà Cú. Kể cuộc điện thoại. Tôi gửi sáu tấm ảnh.

Chị Phal im lặng một lúc.

– Chị Kiều, chị về nhà đi. Đừng nghe máy ông Hạo nữa.

– Chị ơi, ổng biết Na ở dưới ngoại.

– Tôi biết, – chị Phal nói. – Ổng biết từ trưa Chủ nhật. Chú Sáu lỡ miệng nói với ổng, chiều đó chú gọi báo tôi, giọng như muốn khóc.

Tôi ngồi trên xe dưới gốc gòn, nhìn mặt rạch đầy lục bình trôi, nhớ lại những gì tôi đã viết ở đầu: ông Hạo lúc nào cũng biết Na ở đâu. Cả nhóm ghẹo ổng đoán giỏi. Ổng cười, nói Na có mấy chỗ quen, nghĩ chút là ra.

Tôi đã viết câu đó như viết một lời khen.

— Hết chương 8 —