Ba bao pháo trước Tết Bính Tý

Chương 9: Ba bao pháo trước Tết Bính Tý

Lần trước, đêm hai mươi tháng Chạp năm Ất Hợi, Tèng ngồi sau xe máy của Lĩnh, kẹp giữa hai đứa là ba bao tải pháo buộc chằng chịt, chạy trên con đường mòn vòng tránh trạm. Đến khúc cua chân dốc gần cầu treo, đèn pin rọi thẳng vào mặt. Lĩnh phanh gấp, xe đổ. Tèng ngã xuống rãnh, bao pháo đè lên chân. Anh nằm đó, nhìn những ngôi sao lạnh trên đầu, và nghe tiếng người hô "Đứng im!". Tòa xử anh ba năm, Lĩnh bốn năm vì Lĩnh cầm lái. Lúc ra trại, bố đã không đi lại được nữa.

Ba năm trôi qua ở phố Kỳ Lừa nhanh như một chuyến tàu hàng.

Toại không tên là Toại, cũng không tên là Tuấn. Người ta tìm ra tên thật của anh ta, quê ở một tỉnh đồng bằng, đã có một tiền án. Phiên tòa xử vào mùa hè năm chín ba. Con Mằn xuống tận tỉnh, đứng trước tòa, chỉ thẳng vào anh ta. Chị Ngải cũng đứng. Tèng ngồi ở hàng ghế cuối, cạnh bà Diếp, và anh thấy cái lưng gầy của bà thẳng như một cây cọc suốt bốn tiếng đồng hồ.

Tiền của bố, người ta thu hồi được một phần từ cái kho hàng. Bảy trăm nghìn. Bố cầm tiền về, đặt lên bàn thờ, thắp hương, rồi đem tất cả đi mua sơn đỏ cho ông Nhạ.

Chị Ngải không đi bán hàng xén nữa. Chị ở nhà mấy tháng không ra khỏi cửa. Rồi một buổi sáng chị tự đi đến hiệu may đầu phố, xin học việc. Bây giờ chị có một cái máy khâu đạp chân đặt ngay cạnh góc phở của mẹ, may đo quần áo cho cả chợ. Chị khâu lại chiếc vòng bạc vào một sợi dây chun cho khỏi tuột, đeo cả lúc ngủ.

Thằng Kẹo mua được cái xe đạp vào tháng Ba năm chín ba, đúng ba tháng, đúng như Tèng hứa. Nó đạp xe đi học, chiều Chủ nhật đạp lên đồi với bố và ông Nhạ. Năm chín bốn, người ta đưa một đội rà phá lên mấy quả đồi quanh phố. Ông Nhạ đi theo đội chỉ chỗ, chỉ đúng từng chỗ cọc đỏ. Thằng Kẹo đứng ngoài vòng cọc xem người ta làm việc suốt ba tuần, không về ăn trưa.

Con Én được giải ba môn toán của tỉnh năm lớp bốn. Năm nay nó học lớp bảy trường cấp hai trên phố. Nó vẫn ghi sổ bãi xe, giờ ghi bằng bút bi, kẻ thêm cột cho bãi thứ hai ở cổng bến xe. Mẹ đọc được tên các món trên tấm biển gỗ của góc phở, đọc được giá tiền con Én viết bằng phấn, đọc được cả tên người trên phong bì, đánh vần từng chữ, chậm, to, như đứa trẻ lớp một.

Còn bà Diếp.

Trong cái cặp da của Toại, ngoài tấm ảnh, người ta tìm ra một cái tên làng ở bên kia biên giới. Bốn tháng sau phiên tòa, qua những con đường giấy tờ dài dằng dặc mà Tèng không hiểu hết, bà Diếp nhận được một lá thư. Con Thơm còn sống. Nó lấy chồng bên ấy, chồng là người làm ruộng, hiền, có hai đứa con. Nó viết thư bằng tiếng Việt đã quên nhiều chữ. Nó bảo nó không dám về, vì nó sợ mẹ không nhận.

Bà Diếp viết thư trả lời. Bà nhờ con Én viết hộ, vì bà bảo tay bà run, chữ bà xấu. Con Én chép lại nguyên văn câu bà đọc: "Mẹ đã giữ cái vòng của con sáu năm. Về mà đeo".

Mùa thu năm chín lăm, Lĩnh đến bãi xe vào một buổi tối, ngồi xuống cái phản trong chòi, không nói gì.

Lĩnh hai mươi tuổi, to hơn trước, đen hơn trước, hai bên vai chai thành hai mảng da cứng vì quai gùi, mùa hè cởi áo ra trông như đeo hai miếng da trâu. Lĩnh vẫn cõng hàng, vẫn trông đêm cho bãi xe của Tèng, vẫn cười to nhất chợ. Nhưng tối hôm ấy Lĩnh ngồi im, hai tay bóp vào nhau.

– Mẹ tao phải mổ. – Lĩnh nói. – Bác sĩ trên tỉnh bảo phải xuống Hà Nội. Cái u trong bụng. Tiền mổ, tiền đi lại, tiền ăn ở, tao tính ba triệu.

Tèng ngồi xuống cạnh Lĩnh.

– Tao có...

– Mày đừng nói. – Lĩnh ngắt lời. – Tao biết mày có. Tao không vay mày. Tao vay mày thì tao trả bằng gì? Cõng hàng mười năm à?

Tèng im. Anh biết câu tiếp theo Lĩnh sẽ nói. Anh đã nghe nó một lần, ba mươi năm trước, cũng trong cái chòi này, cũng dưới ngọn đèn dầu này.

– Có người thuê tao chở hàng. – Lĩnh nói. – Một chuyến trước Tết. Ba bao. Năm triệu.

– Pháo.

Lĩnh quay sang nhìn anh, ngạc nhiên.

– Sao mày biết?

– Năm triệu ba bao. Trước Tết. Chạy đêm. Còn hàng gì nữa? – Tèng nói. – Từ đầu năm nay người ta cấm pháo nổ. Tết vừa rồi cả phố này không có tiếng pháo. Năm nay dưới xuôi người ta mua một bánh pháo giá bằng cả tạ gạo. Thằng thuê mày ngồi nhà đếm tiền. Mày chở.

Lĩnh cúi đầu.

– Thằng ấy bảo đi đường mòn, vòng trạm, không ai biết. Nó bảo cần hai người, một lái một ngồi sau giữ hàng. Nó bảo tao rủ mày.

Tèng ngồi im rất lâu. Ngoài kia, tiếng tàu hàng chạy qua, nặng nề, kéo dài.

– Mày định đi đêm nào?

– Đêm hai mươi tháng Chạp.

Đêm hai mươi. Khúc cua chân dốc gần cầu treo. Đèn pin rọi vào mặt. Tèng nhắm mắt lại, và anh nghe lại tiếng người hô "Đứng im!" rõ đến mức anh giật mình.

– Lĩnh. – Anh nói. – Mày nghe tao một lần. Chỉ một lần thôi.

– Nói.

– Khúc cua chân dốc gần cầu treo. Đêm hai mươi. Người ta chờ ở đấy.

Lĩnh nhìn anh.

– Sao mày biết?

– Mày đừng hỏi. – Tèng nói. – Mày nhớ cái đêm ở bãi xe ba năm trước không? Tao biết cái vách trong thùng xe trước khi ai biết. Mày hỏi tao sao tao biết, tao không trả lời được. Lần này cũng thế.

Lĩnh ngồi im. Tèng thấy hai bàn tay to bè của Lĩnh siết lại, buông ra, siết lại.

– Thế mẹ tao thì sao? – Lĩnh hỏi. Giọng Lĩnh vỡ ra ở chữ cuối.

Tèng đứng dậy. Anh đi đến cái hòm gỗ dưới gầm phản, mở khóa, lấy ra cuốn sổ con Én ghi, lật đến trang cuối cùng.

– Bãi thứ hai ở cổng bến xe. – Anh nói. – Tháng sau tao mở. Tao định thuê người trông, trả công. Giờ tao không thuê. Tao chia đôi với mày. Mày góp công, tao góp vốn, lãi chia đôi, ghi sổ rõ ràng, con Én ghi. Tao ứng trước cho mày ba triệu phần lãi sáu tháng. Mày không vay tao. Mày làm, mày ăn.

Lĩnh nhìn cuốn sổ. Nhìn những cột số thẳng hàng như lính đứng.

– Mày đặt chuyện ra để tao không đi. – Lĩnh nói.

– Ừ. – Tèng nói. – Nhưng bãi bến xe thì có thật. Mày ra cổng bến xe mà xem, sáng nào cũng hai trăm cái xe dựng bừa ra đường.

Lĩnh ngồi im rất lâu. Rồi Lĩnh bật cười, một tiếng cười ngắn, khàn.

– Thằng này. Ăn nói như ông già.

Sáng hôm sau, hai đứa ra cổng bến xe đo đất. Con Én đi theo, cầm cái thước dây của chị Ngải, đo từng bước, ghi vào vở, rồi tính ra chỗ ấy để được bao nhiêu xe đạp, bao nhiêu xe máy, trừ lối đi, trừ chỗ cái chòi. Lĩnh đứng nhìn con bé mười hai tuổi đọc số, há hốc miệng.

Chiều hôm ấy, bố ngồi ở hiên với cái hũ sơn đỏ và một chồng bìa lịch mới xin được. Bố viết từng con số lên từng nửa vé, nét bút vẫn chắc như hồi viết cột cây số, chỉ có cái kính lão là mới. Viết đến số mười hai, bố dừng lại, ngẩng lên nhìn Tèng.

– Số mười ba. Bãi này có viết không?

– Bố cứ viết. – Tèng nói.

Bố cười, chấm sơn, viết. Chân số ba bố kéo dài ra một chút, như mọi khi.

Đêm hai mươi tháng Chạp năm Ất Hợi, Tèng và Lĩnh ngồi trong cái chòi mới ở bãi xe cổng bến xe, uống nước chè, đếm vé. Mẹ Lĩnh đã xuống Hà Nội từ tuần trước, chị Ngải đi cùng để chăm, mổ xong rồi, người ta bảo cái u lành.

Gần nửa đêm, có tiếng xe máy rú lên ở phía đường mòn ngoài phố, xa dần về hướng nam. Rồi im.

Sáng hôm sau, cả chợ xôn xao. Đêm qua, ở khúc cua chân dốc gần cầu treo, người ta bắt một chiếc xe máy chở ba bao pháo. Người lái là một thằng ở xã bên, mười chín tuổi. Người ngồi sau là chính cái thằng thuê người chở. Nó không thuê được ai, phải tự đi.

Người ta kể, thằng bé lái xe ngã xuống rãnh, bao pháo đè lên chân, nằm đó nhìn trời mà không kêu một tiếng. Tèng nghe đến đấy thì quay đi, giả vờ đếm vé.

Lĩnh nghe xong, đứng lặng ở cổng bãi một lúc lâu. Rồi Lĩnh đi vào chòi, ngồi xuống cạnh Tèng, cầm chén chè, uống một hơi hết sạch.

– Thằng lái mười chín tuổi. – Lĩnh nói.

– Ừ.

– Đáng lẽ là tao.

Tèng không nói gì. Anh nghĩ đến thằng bé mười chín tuổi ở xã bên mà anh không biết mặt, đang ngồi ở đâu đó trong một căn phòng có song sắt. Anh không cứu được tất cả. Anh chỉ cứu được những người anh ngồi đủ gần để nắm tay.

Chiều hôm ấy, bà Diếp đến bãi xe. Bà mặc cái áo dạ đen mới, đi đôi giày vải, tóc búi gọn, môi đỏ trầu. Bà đứng ở cổng, gọi Tèng ra.

– Mùng hai Tết, – bà nói, – con Thơm về. Nó đi đường cửa khẩu, có người dẫn. Nó mang theo hai đứa con. Tao không biết nấu cỗ cho trẻ con ăn. Mẹ mày biết. Mày bảo mẹ mày sang giúp tao.

Bà nói nhanh, cộc, như mọi lần. Nhưng Tèng thấy bàn tay bà cầm cái túi vải run run, và cái kính đồi mồi bị mờ đi một bên, như vừa bị ai lau vội bằng vạt áo.

— Hết chương 9 —