Bốn triệu hai trong phong bì vàng

Chương 2: Bốn triệu hai trong phong bì vàng

Lần trước, bố nhận tiền trợ cấp vào một chiều thứ Sáu cuối tháng Mười, và tối hôm ấy đưa hết cho Toại, không thiếu một đồng. Bố đếm tiền dưới ngọn đèn dầu, xếp vào một cái phong bì vàng của đoạn đường sắt, ghi bên ngoài bằng bút bi: "Góp vốn, 4.200.000đ". Toại ký nhận vào một tờ giấy học trò. Cái tờ giấy ấy, sáu tháng sau, bố mang lên công an tỉnh, và người ta bảo bố: tờ này không có giá trị gì, chú ạ, chữ ký không có tên thật, không có địa chỉ.

Lần này, Tèng có sáu tuần.

Anh bắt đầu từ mẹ, vì anh biết trong nhà này, tiền đi qua tay bố nhưng quyết định đi qua bụng mẹ.

– Mẹ ơi, – anh nói, khi hai mẹ con ngồi rửa bát sau buổi chợ, – anh Toại ở Hà Nội, nhà ở phố nào hả mẹ?

– Phố nào à? – Mẹ ngẩng lên, tay vẫn kỳ cái nồi. – Phố... nó bảo Hàng gì đấy. Hàng Bạc? Hàng Bông? Mẹ không nhớ. Phố nào ở Hà Nội cũng Hàng.

– Bố mẹ anh ấy làm gì?

– Nó bảo bố nó làm cán bộ.

– Cán bộ gì?

Mẹ đặt cái nồi xuống, nhìn Tèng.

– Lục à, – mẹ nói, gọi anh bằng cái tiếng Tày mẹ chỉ dùng khi mẹ nghiêm, – con hỏi như công an hỏi.

– Con chỉ thấy lạ. – Tèng nói. – Người buôn bán thật thì ăn phở mặc cả từng hào. Anh ấy ăn bát phở trả gấp đôi, ngày nào cũng thế, tháng nay rồi. Mẹ bán phở hai mươi năm, mẹ thấy ai như thế chưa?

Mẹ không trả lời. Mẹ cúi xuống kỳ tiếp cái nồi, nhưng tay chậm lại.

– Nó lễ phép. – Mẹ nói, sau một lúc. – Nó thương con Ngải.

– Thương thì hỏi cưới. Sao cứ đưa quà?

Mẹ đứng dậy, đổ chậu nước rửa bát ra rãnh, không nói gì nữa. Tèng biết mình đã đi quá một bước. Anh cũng biết, lần trước, không ai trong nhà này hỏi mẹ những câu ấy.

Tuần sau, Tèng xin bố cho đi theo đến kho hàng của Toại.

Bố ngạc nhiên, nhưng gật đầu. Bố cũng muốn xem. Một chiều Chủ nhật, hai bố con đạp xe theo con đường đất đỏ chạy về phía cửa khẩu, qua những đồi sim tím, những ruộng lúa đã gặt trơ gốc rạ, những bãi đất trống nơi cửu vạn ngồi nghỉ, hút thuốc lào, chờ hàng.

Kho của Toại là một căn nhà xây cấp bốn, mái tôn, ở rìa một xóm nhỏ ven đường. Cửa sắt xếp. Bên trong mát và tối, chất đầy những thùng các tông in chữ nước ngoài, xếp cao đến xà nhà. Toại mở một thùng cho bố xem: những cái quạt bàn cánh nhựa xanh, mới tinh, còn bọc ni lông. Mở thùng khác: phích nước vỏ sắt hoa đỏ. Thùng khác nữa: đèn pin, pin, bật lửa.

– Hàng thật, chú Tảo ạ. – Toại nói. – Quạt em nhập bốn mươi nghìn, bán buôn cho mối dưới xuôi sáu mươi lăm. Một chuyến xe tải mười lăm triệu tiền hàng, lãi ba, bốn triệu. Chú góp bốn triệu, mỗi chuyến chú được một phần. Tháng hai chuyến.

Toại lôi từ ngăn kéo bàn ra một cuốn sổ, giở cho bố xem. Từng dòng ghi chép nắn nót: ngày nhập, số lượng, giá nhập, giá bán, tên mối hàng ở Hà Nội, Hải Phòng, Thái Bình. Có cả những tờ giấy giao nhận có chữ ký của các mối.

Bố gật gù. Bố cầm cuốn sổ lật từng trang, chậm rãi, như cách bố nhìn từng con bu lông trên đường ray.

Tèng đứng ở góc kho, nhìn quanh. Anh tìm một cái gì đó sai, bất cứ cái gì. Anh không tìm được. Kho thật, hàng thật, sổ sách gọn gàng. Toại nói chuyện với bố bằng giọng nhẹ nhàng, không vội, không ép. Anh ta không xin tiền. Anh ta chỉ để bố tự nhìn.

Lần trước, Tèng đã nghĩ Toại là một thằng lừa đảo tầm thường. Anh nhìn căn kho này và hiểu ra: không phải. Một thằng lừa đảo tầm thường không thuê nổi căn kho này. Một thằng lừa đảo tầm thường không chịu khó ngồi ăn phở mỗi ngày suốt một tháng.

Trên đường về, bố đạp xe chậm, huýt sáo.

– Thằng Toại được đấy. – Bố nói. – Bố nghĩ rồi. Bố đưa nó.

Tèng đạp xe song song với bố. Con đường đất đỏ lổn nhổn đá, xe nảy lên từng chặp.

– Bố ơi, – anh nói, – con xin bố một nửa.

Bố quay sang.

– Gì?

– Bố đưa anh Toại một nửa thôi. Một nửa bố cho con. Con mở bãi gửi xe ở bãi đất sau góc phở của mẹ.

Bố phanh xe lại. Phanh bằng chân, đế dép miết xuống đường đất.

– Bãi gửi xe?

Tèng dừng lại cạnh bố. Anh đã nghĩ chuyện này suốt mấy tuần, đếm từng chiếc xe đạp, từng chiếc xe máy dựng lổn nhổn quanh chợ mỗi sáng. Người buôn dưới xuôi lên, đi xe khách đến bến, rồi thuê xe đạp, xe thồ chở hàng từ chợ ra bến. Người buôn gần thì đạp xe thồ lên. Người buôn khá thì đi xe máy. Không có chỗ gửi. Xe dựng bừa ven đường, chen chúc, mất cắp như cơm bữa. Mỗi tuần ở chợ Kỳ Lừa mất năm, sáu cái xe đạp, người ta chửi um lên một lúc rồi thôi.

– Bố ạ, – anh nói, – mỗi sáng quanh chợ có ít nhất ba trăm cái xe. Xe đạp gửi năm trăm, xe máy hai nghìn. Một ngày gửi được một trăm cái là có năm sáu chục nghìn. Một tháng một triệu rưỡi. Không cần nhập hàng, không cần xe tải, không cần mối. Chỉ cần bãi đất, cái hàng rào, và người trông.

Bố nhìn anh rất lâu. Ánh chiều đỏ ối trên mặt bố.

– Ai dạy mày tính thế?

Tèng không trả lời được. Lần trước, sau ba năm tù, anh ra trại, lên Hà Nội, làm đủ thứ: phụ hồ, bốc vác, rồi trông xe ở một bãi xe bệnh viện suốt mười hai năm, trước khi chạy xe ôm. Mười hai năm, anh biết bãi xe từ cái vé đến cái khóa, biết mặt thằng ăn cắp xe từ lúc nó còn đứng ở đầu ngõ.

– Con tự nghĩ. – Anh nói.

Bố không nói gì nữa. Bố đạp xe đi tiếp.

Tối đó, Tèng nói lại chuyện bãi xe với cả nhà, trong bữa cơm. Chị Ngải cười, bảo thằng này mơ làm ông chủ. Thằng Kẹo nhảy lên đòi làm người giữ vé. Con Én, chín tuổi, cầm đôi đũa đếm trên đầu ngón tay, rồi nói:

– Một trăm cái xe đạp năm trăm là năm mươi nghìn. Thêm hai mươi cái xe máy hai nghìn là bốn mươi nghìn. Chín mươi nghìn một ngày. Ba mươi ngày là hai triệu bảy.

Cả mâm cơm im lặng nhìn con bé. Con Én gắp miếng rau muống, không để ý.

Mẹ là người lên tiếng cuối cùng.

– Bãi đất ấy của bà Diếp. – Mẹ nói. – Bà ấy không cho thuê đâu. Bà ấy chỉ cho vay.

– Con sẽ hỏi bà ấy. – Tèng nói.

Mẹ nhìn Tèng. Rồi mẹ nhìn bố. Rồi mẹ nói câu mà lần trước mẹ không bao giờ nói, vì lần trước không ai cho mẹ lý do để nói:

– Ông nó à. Đưa thằng Toại một nửa thôi. Một nửa giữ lại. Tôi không muốn để hết trứng một rổ.

Bố đặt bát xuống. Bố là người chiều mẹ. Hai mươi năm, bố chưa bao giờ cãi mẹ chuyện tiền.

– Thì một nửa. – Bố nói.

Tèng cúi xuống bát cơm, cắn chặt răng để không bật ra tiếng thở. Một nửa. Không phải tất cả. Nhưng một nửa còn hơn không có gì.

Tiền trợ cấp về đúng chiều thứ Sáu cuối tháng Mười, như lần trước. Bố mang về trong cái phong bì vàng của đoạn đường sắt, bốn triệu hai trăm nghìn đồng, xếp thành từng xấp buộc dây chun. Bố đặt lên bàn thờ, thắp một nén hương, khấn ông bà. Bố đứng trước bàn thờ rất lâu. Hai mươi mốt năm đi tuần đường, đổi lấy một cái phong bì.

Rồi bố chia làm hai. Hai triệu một bỏ lại vào phong bì vàng. Hai triệu một gói vào tờ báo cũ, đưa cho Tèng.

– Ba tháng. – Bố nói. – Ba tháng mà bãi xe của mày không bằng tiền lãi thằng Toại trả bố, thì mày đưa nốt cho nó.

– Vâng.

– Mất thì mày đi làm cửu vạn trả bố.

– Vâng.

Bảy giờ tối, tiếng xe máy dừng trước cửa. Toại đến, mặc áo khoác bò, cầm theo một túi cam. Anh ta chào bố mẹ, xoa đầu thằng Tí, cho thằng Kẹo một cái bật lửa hình khẩu súng lục, cho con Én một hộp bút chì màu. Anh ta ngồi xuống uống chén chè bố rót.

Bố đưa cái phong bì vàng.

Toại cầm, mở ra nhìn, rồi khựng lại một giây. Chỉ một giây, rất nhanh, nhưng Tèng thấy. Anh ta đã đếm được độ dày của xấp tiền bằng mắt.

– Chú Tảo, – Toại nói, giọng vẫn nhẹ, – chú bảo bốn triệu.

– Tôi đưa cậu hai triệu một. – Bố nói. – Nhà tôi bàn rồi. Đợt này góp chừng ấy. Có lãi thì đợt sau góp thêm.

Toại im một lúc. Rồi anh ta cười, cái cười rộng và đều răng.

– Vâng, chú tính thế cũng phải. Cẩn thận là tốt. – Anh ta nhét phong bì vào túi áo khoác, cài khuy lại. Anh ta rút ra một tờ giấy học trò, viết mấy dòng, ký tên, đưa bố. – Đây chú cầm. Đầu tháng sau em mang lãi đến.

Tèng nhìn tờ giấy trên bàn. Nét chữ đẹp, nghiêng, ký một cái tên lượn vòng không đọc được.

Toại đứng dậy, chào ra về. Ra đến cửa, anh ta dừng lại, quay vào phía chị Ngải đang ngồi khâu lại quai cái mẹt hàng.

– Chị Ngải, – anh ta nói, – chị đã bao giờ sang bên kia chưa?

– Chưa. – Chị Ngải nói, không ngẩng lên.

– Bên kia chợ to gấp mười chợ Kỳ Lừa, đèn sáng cả đêm. Tết này em đưa chị sang chơi một chuyến, cho chị biết.

Chị Ngải ngẩng lên. Đôi mắt một mí sáng lên dưới ánh đèn dầu, sáng như mắt một đứa trẻ thấy pháo hoa.

Tèng đứng sau lưng chị, và anh thấy cái vòng bạc trên cổ tay chị khẽ chạm vào cạnh mẹt, kêu một tiếng nhỏ.

— Hết chương 2 —