Đồi cọc đỏ

Chương 4: Đồi cọc đỏ

Lần trước, người ta khiêng thằng Kẹo xuống đồi sim trên một cái cáng làm bằng hai cây tre và một cái áo mưa. Nó không khóc. Nó mười hai tuổi, nằm im, mắt mở to nhìn trời, như đang đếm mây. Bàn chân trái của nó không còn. Cả đời sau nó đi bằng cái chân giả bằng gỗ rồi bằng nhựa, làm thợ sửa xe đạp ở đầu phố, và mỗi lần trời trở lạnh lại ngồi xoa cái chỗ không còn gì để xoa. Tèng không có mặt hôm ấy. Hôm ấy anh đang cõng hàng ở cửa khẩu, kiếm tiền sắm Tết.

Đồi sim nằm phía tây phố Kỳ Lừa, cách bãi xe chừng hai cây số đường đất. Tèng chạy hết quãng ấy không dừng lần nào. Lĩnh chạy sau, thở như trâu kéo cày.

Đồi không cao, nhưng rộng, tròn như cái bát úp, mọc kín sim mua, lác đác mấy cây thông non. Mùa này sim đã hết quả, lá sim đỏ lựng từng mảng. Trên sườn đồi phía bắc, chỗ đất đỏ trọc lốc, Tèng nhìn thấy những cây cọc.

Cọc tre, cọc gỗ, cao ngang đầu gối, cắm thưa thớt theo một đường cong ôm lấy cả một khoảnh đồi. Đầu mỗi cây cọc sơn đỏ. Sơn đã bong tróc nhiều chỗ, có cây chỉ còn một vệt đỏ mờ như vết máu khô.

Và bên trong vòng cọc ấy, có năm đứa trẻ con đang ngồi xổm đào đất.

– Kẹo! – Tèng hét.

Năm cái đầu ngẩng lên. Thằng Kẹo ở xa nhất, sát một bụi mua, tay cầm cái cuốc con, chân trần. Trước mặt nó là một cái hố nông, và trong hố có một vật gì đó tròn tròn, gỉ sét, nâu đỏ như đất.

– Anh Tèng! – Thằng Kẹo vẫy tay, mặt hớn hở. – Em đào được cái to lắm! Ông thu mua bảo cái này bán được mấy chục nghìn!

Nó cúi xuống, đặt cái cuốc con sang bên, chìa cả hai tay vào hố.

– Đứng im!

Tiếng hét ấy không phải của Tèng. Nó vang lên từ phía sau lưng anh, khàn, đục, nhưng to và rõ như tiếng loa. Năm đứa trẻ đứng sững. Thằng Kẹo khựng lại, hai bàn tay lơ lửng trên miệng hố.

Một ông già bước ra từ sau một bụi sim. Ông thấp, gầy, đen, đội cái mũ cối đã bạc trắng, mặc bộ quân phục cũ không quân hàm, chân đi đôi dép cao su. Tay trái ông cầm một cái xô nhỏ đựng sơn đỏ, tay phải cầm cái chổi lông. Ông không chạy. Ông đi từng bước, chậm, chân đặt đúng vào những chỗ đất đã có dấu chân.

– Không đứa nào được động đậy. – Ông nói, lần này giọng nhỏ hơn, bình thản như đang dạy học. – Thằng bé kia. Mày rụt tay về. Từ từ. Không chạm vào cái gì hết.

Thằng Kẹo nhìn ông, rồi nhìn Tèng. Tèng gật đầu. Thằng Kẹo rụt tay về, run run.

– Giờ mày đứng lên. Từ từ. – Ông già nói. – Nhìn xuống chân mày. Thấy dấu chân mày lúc đi vào không?

– Có... có ạ.

– Mày bước ngược lại, đặt chân đúng vào dấu cũ. Từng bước một. Không vội. Không nhìn ai hết, chỉ nhìn dấu chân. Mấy đứa kia cũng thế. Đứa nào gần cọc nhất đi trước.

Năm đứa trẻ con, từng đứa một, bước giật lùi ra khỏi vòng cọc, chân run như chân gà. Tèng đứng ở ngoài vòng cọc, không dám thở. Lĩnh đứng cạnh anh, tay nắm chặt cánh tay anh đến bầm tím.

Thằng Kẹo ra cuối cùng. Nó bước ra khỏi vòng cọc, bước thêm hai bước nữa, rồi ngồi phịch xuống đất, òa khóc.

Ông già đặt cái xô sơn xuống, ngồi xổm trước mặt năm đứa trẻ. Ông không mắng. Ông chỉ hỏi:

– Đứa nào bảo chúng mày lên đây?

– Ông... ông thu mua sắt ở bến xe. – Thằng Sùng, đứa lớn nhất, nói. – Ông ấy bảo trên đồi này hồi trước có trận đánh, dưới đất còn nhiều vỏ đạn đồng, nhiều sắt. Ông ấy mua giá cao.

Ông già im một lúc lâu. Tèng thấy hai bàn tay ông đặt trên đầu gối co lại.

– Thằng ấy biết. – Ông nói, như nói với chính mình. – Nó biết mà nó vẫn bảo chúng mày lên.

Ông đứng dậy, nhìn Tèng.

– Anh nó à?

– Vâng ạ.

– Đưa chúng nó về. Từ nay đứa nào còn lên đây, tôi bẻ cọc đánh vào đít.

Tèng dắt thằng Kẹo xuống đồi. Thằng Kẹo đã nín, nhưng tay nó nắm tay anh chặt đến mức móng tay cắm vào da. Đến chân đồi, nó mới nói, giọng khàn khàn:

– Anh Tèng. Em muốn mua cái xe đạp.

– Mua làm gì?

– Để đi học. Trường cấp hai xa. Bạn em đứa nào cũng có xe, em đi bộ mất một tiếng. Em không muốn xin bố, bố vừa mất việc.

Tèng dừng lại. Anh ngồi xuống cho bằng thằng em. Lần trước, anh chưa bao giờ hỏi nó vì sao nó lên đồi. Cả nhà chỉ trách nó dại, trách bọn trẻ con xóm, trách ông thu mua. Không ai hỏi.

– Từ mai, – anh nói, – mày giữ vé ở bãi, mỗi buổi chiều sau giờ học. Anh trả công. Mỗi ngày năm nghìn. Ba tháng là đủ mua xe đạp.

Thằng Kẹo nhìn anh, mắt còn đỏ.

– Thật không?

– Thật. Nhưng mày phải hứa một câu.

– Hứa gì?

– Chỗ nào có cọc đỏ, cả đời mày không bước vào.

Thằng Kẹo gật đầu, gật mạnh đến mức cái đầu nó như sắp rơi ra.

Chiều hôm sau, thằng Kẹo đứng ở cổng bãi xe từ lúc tan trường, cái cặp vẫn đeo sau lưng. Nó đối vé chậm, cẩn thận, ghép hai nửa răng cưa vào nhau, giơ lên trước mặt khách như người ta soi tiền giả. Có ông khách sốt ruột quát nó, nó vẫn không vội. Tối về, nó đếm năm nghìn tiền công ba lần rồi bỏ vào cái ống bơ sữa, đậy nắp, giấu dưới gối.

Còn tối hôm xảy ra chuyện, Tèng đã quay lại đồi sim. Anh mang theo một gói khâu nhục mẹ gói trong lá dong và một chai rượu ngô bố cất trong gầm tủ.

Ông già tên là Nhạ. Ông sống một mình trong một căn chòi lợp lá cọ ở chân đồi, nuôi mấy con gà, trồng một luống rau cải. Hồi trước ông là lính công binh, chuyên dò gỡ những thứ chết người người ta để lại trong đất sau chiến tranh. Về hưu, ông không về quê. Ông ở lại đây, vì ông bảo trên mấy quả đồi quanh phố này còn những chỗ ông chưa dò hết, mà chưa có ai đến dò.

– Đơn vị người ta bận việc to. – Ông nói, rót rượu ra hai cái chén sứ mẻ. – Đồi này nhỏ, ít người lên, không ai để ý. Tôi biết chỗ nào có, chỗ nào ngờ có. Tôi không có đồ nghề, tôi không gỡ được. Tôi chỉ cắm cọc. Cắm rồi báo lên trên. Báo năm lần rồi.

– Thế sơn đỏ ở đâu ra hả ông?

– Mua. – Ông nói. – Lương hưu tôi mua sơn. Sơn bong thì tôi đi sơn lại. Mỗi năm mưa nắng bong một lần. Trẻ con không đọc chữ, nhưng trẻ con biết màu đỏ.

Tèng nhìn những cây cọc ngoài kia, đứng im trong bóng tối, những đầu đỏ chỉ còn là những chấm thẫm. Anh nghĩ đến cái hũ sơn đỏ bố dùng để viết số vé xe. Anh nghĩ đến bố ngồi ở hiên, mắt kém đi mà tay vẫn chắc, viết từng con số trắng trên nền đỏ dọc đường ray suốt hai mươi mốt năm.

– Ông ơi, – anh nói, – mai cháu đưa bố cháu lên. Bố cháu sơn cột cây số đường sắt hai mươi năm. Sơn của bố cháu, mưa ba năm không phai.

Ông Nhạ nhìn anh, cái nhìn dò xét của người cả đời dò xét đất.

– Thằng này lạ. – Ông nói. – Ăn nói như người già.

Hôm sau, bố lên đồi với ông Nhạ. Hai người đàn ông, một người Nam Định một người Thái Bình, ngồi bệt dưới gốc thông, chia nhau bao thuốc lá, nói chuyện về sơn, về dầu pha sơn, về cách cạo gỉ. Đến trưa, bố về nhà lấy cái thùng sơn của đoạn đường sắt mà bố được giữ lại khi nghỉ việc, cái thùng sơn đỏ loại tốt dùng cho cột tín hiệu.

Từ hôm ấy, chiều Chủ nhật nào bố cũng lên đồi với ông Nhạ. Thằng Kẹo đi theo xách xô. Nó không bao giờ bước qua vòng cọc. Nó đứng ở ngoài, cầm xô, nhìn bố sơn từng đầu cọc đỏ chót như mào gà.

Lần trước, tháng Mười Hai năm ấy, bố ngồi ở hiên với chén rượu ngô và cái phong bì rỗng. Lần này, bố ngồi dưới gốc thông với một ông lính già, tay dính sơn đỏ, cười to vì một câu chuyện cũ ở công trường. Tèng nhìn bố từ xa, và anh thấy không phải mọi thứ đều phải đổi bằng tiền.

Ông thu mua sắt ở bến xe biến mất ba ngày sau. Ông Nhạ đã xuống tận đồn công an phố báo. Người ta bảo ông ta không có giấy phép, đã chuyển đi chỗ khác.

Một tuần sau chuyện trên đồi, Tèng đi ngang quán nước đầu chợ lúc giữa trưa.

Quán nước của bà Lù, cái lều tre có ba cái ghế băng và một cái chõng, bán chè xanh, thuốc lào, kẹo lạc. Giờ ấy vắng khách. Chỉ có hai người ngồi ở cái ghế băng trong cùng, khuất sau cột tre, đầu chụm vào nhau.

Toại và bà Diếp.

Tèng đứng lại sau một sạp vải. Anh thấy bà Diếp rút từ túi áo cánh ra một cái gói nhỏ bọc giấy báo, đặt lên mặt chõng, đẩy về phía Toại. Toại cầm lấy, cười, nhét vào túi áo khoác. Bà Diếp nói gì đó, Toại gật đầu, nói gì đó, bà Diếp lại gật đầu.

Đúng cái quán ấy. Đúng cái ghế băng ấy. Đúng hai người ấy. Lần trước, anh nhìn thấy cảnh này vào một buổi trưa tháng Giêng, khi chị Ngải đã đi được năm ngày. Lần này, chị Ngải vẫn còn ngồi ở mẹt hàng xén cách đó năm chục bước, đang cười với một bà khách mua kim.

Tèng đứng nép sau sạp vải cho đến khi bà Diếp đứng dậy đi về. Bà đi ngang qua chỗ anh, cách chỉ một sải tay. Bà không nhìn sang. Nhưng khi đã đi qua, bà nói, đủ to cho một mình anh nghe, không quay đầu lại:

– Đứng nấp thì nấp cho kỹ, thằng con nhà Tảo. Giày mày thò ra ngoài sạp vải.

— Hết chương 4 —