Mạ

Chương 8: Mạ

– Dạ chưa, mạ. – tôi nói.

Mạ nhìn tôi. Rồi mạ nhìn xuống tờ đơn dưới tay mình, nhìn cái chữ ký in hoa ngay hàng thẳng lối của con trai, nhìn cái ô trống bên cạnh.

– Tau qua đưa nồi canh chua. – mạ nói. – Thấy cửa khóa, tau mở bằng chìa của tau. Tau thấy cái ni nằm trên bàn. Nằm từ bao giờ?

– Từ tối thứ Sáu tuần trước nữa, mạ. – Trí nói. Anh vẫn đứng ở ngưỡng cửa, chưa cởi áo khoác.

– Hai tuần. – mạ nói. – Hai tuần mà không đứa mô nói với tau một tiếng.

Mạ đặt bàn tay lên tờ đơn, vuốt phẳng nó, như vuốt một cái khăn trải bàn. Mạ mặc bộ bà ba màu nâu đất mạ chỉ mặc khi đi chùa ngày rằm, tóc chải gọn, cài cây trâm đồi mồi của ba để lại. Tôi hiểu mạ không phải tiện đường ghé qua. Mạ đã ngồi đây chờ, có khi từ trưa, có khi đã đọc đi đọc lại tờ giấy ấy cả chục lần.

– Tau biết. – mạ nói, giọng đều đều, mắt nhìn tôi. – Tau biết sớm muộn cũng tới ngày ni. Năm năm, tau nói con biết bao nhiêu lần. Tau không trách con. Nhưng tau là mạ, tau thương con trai tau. Nhà ni có mỗi nó là đích tôn. Nó bỏ con, tau buồn, nhưng tau không cản. Con đừng giận tau.

Tôi đứng yên. Tôi đã nghe câu này năm năm, chỉ chưa bao giờ nghe nó trọn vẹn như hôm nay. Tôi nhìn mạ, một bà cụ sáu mươi ba tuổi, góa chồng mười năm, tóc bạc búi củ hành, đôi mắt đã mờ, ngồi giữa nhà con trai, tin chắc mình đang nói một sự thật mà ai cũng biết.

Tôi có thể nói. Tôi có thể lấy cái bìa hồ sơ xanh trong túi ra, đặt nó lên bàn, ngay cạnh tờ đơn. Tôi có thể chỉ vào cái dòng chữ nghiêng nghiêng ở cuối trang. Năm năm nay tôi nuốt câu "tau không trách con", giờ tôi có trong tay thứ để trả lại nó.

Tôi không lấy ra.

Đó không phải chuyện của tôi để nói. Đó là chuyện của Trí. Là cơ thể anh, là cái anh sợ, là cái anh giấu. Hôm qua tôi đã đứng giữa mưa mắng anh vì anh quyết thay tôi. Hôm nay tôi không thể quyết thay anh.

– Con không nói chi à? – mạ hỏi.

– Dạ. – tôi nói. – Con không có chi để nói thay anh Trí.

Mạ nhíu mày. Mạ quay sang con trai.

Trí cởi áo khoác. Anh treo nó lên móc sau cửa, chậm rãi, cẩn thận, như mọi lần anh đi công trình về. Rồi anh đi tới bàn, kéo cái ghế đối diện mạ, ngồi xuống. Anh đưa tay ra phía tôi. Tôi hiểu. Tôi lấy cái bìa hồ sơ trong túi ra, đặt vào tay anh.

Anh mở bìa, lấy tờ kết quả xét nghiệm, đặt lên bàn, xoay về phía mạ.

– Mạ. – anh nói. – Con đi khám rồi. Hồi tháng Sáu. Người không có con được là con. Không phải Nhi.

Mạ nhìn tờ giấy. Mạ không đeo kính. Mạ cúi sát xuống, nheo mắt, rồi ngẩng lên.

– Tau không đọc được. – mạ nói. – Con đọc tau nghe.

Trí đọc. Đọc từng chữ, giọng đều, như đọc một bản thuyết minh kỹ thuật. Đọc tới dòng cuối cùng, giọng anh không run.

Mạ ngồi im. Rất lâu. Ngoài sân, một con thạch sùng tắc lưỡi trên tường rào. Tiếng xe máy chạy ngang ngoài đường Kim Long, xa dần.

– Rứa là. – mạ nói. Mạ ngừng. – Rứa là năm năm nay...

Mạ không nói hết câu. Mạ nhìn tôi. Lần đầu tiên trong tám năm, tôi thấy mạ nhìn tôi mà không biết nói chi. Đôi môi mạ mấp máy. Bàn tay nhăn nheo của mạ đặt trên tờ đơn ly hôn bắt đầu run, nhẹ thôi, rồi run mạnh hơn.

– Đàn ông nhà ni khỏe. – mạ nói, rất khẽ, như nói với chính mình. – Ông nội nó sinh năm đứa con trai.

– Mạ. – Trí nói.

– Bác sĩ coi lại chưa? Máy móc thời ni, có khi sai...

– Mạ.

Mạ im. Mạ nhìn tờ đơn ly hôn dưới tay mình. Rồi mạ làm một việc tôi không ngờ: mạ gấp nó lại, gấp đôi, gấp tư, gấp cho tới khi nó chỉ còn bằng bao diêm, rồi nhét vào túi áo bà ba của mạ.

– Cái ni để trên bàn ăn, xui. – mạ nói. – Tau cầm về.

Rồi mạ đứng dậy, chống tay lên bàn. Mạ cầm cái cà mên canh chua, rồi đặt xuống, rồi lại cầm lên. Mạ đi ra cửa, không nhìn ai. Đến bậc thềm, mạ dừng lại, quay lưng về phía chúng tôi.

– Canh chua cá bông lau. – mạ nói. – Tau để trên bàn. Hai đứa ăn đi kẻo nguội.

Mạ đặt cà mên xuống bậc thềm, rồi đi ra cổng. Trí đứng dậy định đuổi theo. Tôi nắm tay anh lại.

– Để mạ đi. – tôi nói. – Mạ cần một mình.

Chúng tôi đứng ở cửa, nhìn bóng mạ đi dọc con đường Kim Long dưới hàng phượng, lưng còng hơn mọi ngày, bước chậm hơn mọi ngày, cho tới khi khuất vào cái kiệt nhỏ dẫn về nhà vườn.

Chín giờ tối, chúng tôi hâm lại nồi canh chua của mạ. Canh chua cá bông lau nấu với dọc mùng, cà chua, thơm, me, lá ngổ thái nhỏ. Trí múc cho tôi một tô. Tôi múc cho anh một tô. Tôi gắp lên một miếng cá, và tôi khựng lại.

Miếng bụng. Mạ biết tôi chỉ ăn được miếng bụng cá bông lau, mấy miếng khúc giữa nhiều xương tôi gỡ không ra. Tám năm, chưa bao giờ mạ nói ra là mạ biết. Vậy mà trong nồi canh hôm nay, mạ cắt toàn khúc bụng, và chỉ có hai miếng khúc giữa, nằm lẫn ở dưới đáy, chắc là phần mạ để cho Trí.

Tôi ăn hết tô canh. Tôi không nói với Trí. Có những thứ của mạ, tôi muốn giữ cho riêng tôi.

Đêm đó, lần đầu tiên sau hai tuần, chúng tôi nằm cạnh nhau mà không quay lưng.

Không ai ngủ được. Trời oi, cái quạt máy quay đều đều ở chân giường. Ngoài cửa sổ, trăng mười sáu tròn vành vạnh treo trên ngọn cau. Mới hôm qua là Trung thu, đầu kiệt còn vương xác mấy cái lồng đèn giấy bọn trẻ con rước xong bỏ lại. Tôi nằm ngửa, nhìn trần nhà. Trí nằm nghiêng, nhìn tôi.

– Em có giận anh vì anh nói với mạ không? – anh hỏi.

– Em giận anh vì anh không nói với mạ sớm hơn. Năm năm.

– Năm năm anh không biết.

– Thì tháng Sáu. Từ tháng Sáu tới chừ.

– Anh sợ mạ nhìn anh như hồi nãy. – anh nói. – Anh thà để mạ nhìn em như rứa còn hơn. Anh hèn.

Tôi không cãi. Anh nói đúng. Nhưng tôi cũng biết anh vừa làm một việc can đảm nhất từ trước tới giờ, ngồi đối diện mạ, đọc to cái dòng chữ đó, giọng không run.

– Anh hỏi em đi. – tôi nói.

– Hỏi chi?

– Hỏi em muốn chi. Anh hứa không quyết thay em nữa mà. Rứa thì anh hỏi đi.

Trí im một lúc. Rồi anh hỏi, rất khẽ, như sợ câu trả lời:

– Em muốn chi, Nhi?

Tôi nghĩ. Tôi nghĩ thật lâu, vì đây là lần đầu tiên trong năm năm có người hỏi tôi câu ấy, và tôi không muốn trả lời bừa.

– Em muốn có con. – tôi nói. – Em không giấu anh. Em ngồi với mấy đứa nhỏ mỗi ngày, em muốn có một đứa của em. Nhưng em không biết "của em" là sao. Là máu của em? Là máu của anh? Hay là đứa mà em nuôi từ khi nó còn đỏ hỏn, dạy nó gọi mạ? Em chưa biết. Em cần đi hỏi bác sĩ. Với anh. Hai đứa mình ngồi đó nghe hết mọi đường, rồi về nhà nói với nhau.

– Còn nếu không đường mô được?

– Thì lúc đó mình nói tiếp. – tôi nói. – Nhưng mình nói. Không ai bỏ đi trước.

– Còn anh? – tôi hỏi. – Anh muốn chi? Anh chưa bao giờ nói.

Trí im lặng rất lâu. Cái quạt quay qua quay lại, gió phả lên mặt hai đứa từng đợt.

– Anh muốn dạy một đứa nhỏ làm cầu bằng que kem. – anh nói. – Hồi nhỏ ba anh dạy anh. Lấy que kem với keo, dựng một cái cầu dàn thép, đặt lên hai chồng sách, rồi đặt chai nước lên coi nó chịu được bao nhiêu. Anh muốn ngồi dưới đất với một đứa nhỏ, làm hư cả trăm cây que kem, dính keo đầy tay, rồi nghe nó kêu ba ơi nó đứng được rồi nè.

Anh ngừng lại.

– Máu ai không quan trọng. – anh nói. – Anh nghĩ bao nhiêu đêm ở trên A Lưới rồi. Miễn là nó kêu anh bằng ba. Anh sợ là em muốn khác.

– Em chưa biết em muốn ra răng. – tôi nói. – Nhưng em biết em muốn ngồi xem anh làm hư trăm cây que kem.

Trí với tay tìm tay tôi trong bóng tối. Tôi để anh nắm. Tay anh chai sần, nóng, quen thuộc như tay của chính tôi.

– Anh đặt lịch bác sĩ Toàn. – anh nói. – Sáng thứ Sáu. Hai đứa mình đi.

– Dạ.

– Còn cái sổ tiết kiệm...

– Thứ Hai em ra ngân hàng làm thủ tục trả lại. Tiền của ba, anh cất lại cho ba.

Anh im lặng. Tôi tưởng anh đã ngủ. Rồi tôi cảm thấy tay anh siết tay tôi chặt hơn, chặt tới mức hơi đau.

– Nhi. – anh nói. – Còn một chuyện. Anh hứa không giấu em nữa, nên anh phải nói.

Tôi quay sang. Trong ánh trăng lọt qua cửa sổ, mặt anh căng thẳng như mặt người sắp nhảy xuống nước lạnh.

– Hồi tháng Tám. – anh nói. – Cùng tuần anh mở sổ cho em. Công ty có một dự án làm cầu bên Lào, hai năm, cần người chỉ huy kỹ thuật. Anh xin đi. Anh ký hợp đồng rồi. Cây cầu A Lưới xong vào tháng Mười Một, rồi đầu tháng Mười Hai anh bay.

— Hết chương 8 —