Con chim sẻ đi tìm chiếc nón

Chương 7: Con chim sẻ đi tìm chiếc nón

Trí chở tôi xuống Huế bằng chiếc xe máy cũ của anh, chạy một mạch không dừng. Đường đèo sau mưa trơn trượt, đất đỏ từ taluy chảy xuống mặt đường thành từng vệt. Anh chạy nhanh nhưng chắc, cua gắt nhưng không ẩu. Tôi ngồi sau, hai tay bám vào hông anh, điện thoại áp sát tai, gọi cho Quân.

– Công an phường xuống rồi. – Quân nói, giọng anh như người vừa chạy mười cây số. – Họ đang coi camera mấy nhà dọc đường. Anh chạy dọc bờ sông từ sáu giờ tới giờ. Nhi ơi, con bé không biết bơi.

– Anh bình tĩnh. Sẻ không ra sông đâu. Con bé sợ nước, anh nhớ không, hôm ở hồ sen nó chỉ dám ngồi xổm trên bờ.

– Anh không biết. Anh không biết nó đi mô.

Tôi cúp máy. Gió quất vào mặt. Tôi nghĩ. Tôi nghĩ như cách tôi vẫn nghĩ khi ngồi trước một đứa trẻ không nói: nó muốn chi, nó sợ chi, nó yêu chi.

Trí hỏi vọng ra sau qua tiếng gió:

– Con bé đó thích cái chi?

– Nón lá. – tôi nói. – Nó vẽ nón lá cả chục bức. Có một sạp nón ở cửa chợ Đông Ba, o bán nón cho nó ngồi chơi.

Xe anh khựng lại nửa nhịp.

– O Liên? – anh hỏi. – Sạp ở cửa chính, cạnh hàng mè xửng?

– Em không biết tên o.

– O Liên. – anh nói. – O làm cái nón cho anh.

Rồi tôi nhớ ra một chuyện. Sáng thứ Năm, trước khi tôi hát ru, con bé đang vẽ bức nón lá thứ mười mấy. Tôi đã buột miệng nói với nó, như người ta nói với chính mình: "Cô cũng có một cái nón như rứa, trong đó có thơ, soi nắng mới thấy. Mà cô làm mất rồi." Con bé dừng bút, ngẩng lên nhìn tôi rất lâu. Tôi tưởng nó không để ý.

– Anh chạy thẳng ra chợ Đông Ba. – tôi nói. – Đừng về Gia Hội.

Mười một giờ trưa thứ Bảy, chợ Đông Ba đông nghẹt. Người bán, người mua, tiếng rao, tiếng xe máy, mùi tôm chua, mùi mè xửng, mùi cá khô trộn vào nhau. Trí dựng xe ở đầu đường Trần Hưng Đạo, nắm tay tôi kéo đi xuyên qua đám đông. Sạp nón của o Liên nằm ngay bên phải cổng chính, một gian nhỏ treo kín nón từ trần xuống, nón nào cũng trắng ngà, xếp chồng lên nhau thành những cái tháp cao.

Giữa những cái tháp nón ấy, trên một cái ghế đẩu thấp, có một con bé mặc áo ngủ in hình con thỏ, chân đi dép lê, tóc rối bù.

Sẻ đang cầm một chiếc nón lá, đưa lên trước một khe nắng lọt qua mái chợ. Nó nghiêng vành nón, nheo mắt, chăm chú như một nhà khoa học đang soi kính hiển vi.

Tôi đứng sững. Trí đứng cạnh tôi, tay vẫn nắm tay tôi.

O Liên là một bà cụ ngoài sáu mươi, người nhỏ thó, đội cái nón cũ sờn vành, đang ngồi chuốt nan bên cạnh. O ngẩng lên, thấy Trí, mắt sáng lên:

– Ơ, cậu Trí! Lâu lắm rồi không thấy cậu. – Rồi o thấy tôi, thấy mặt tôi, và o hiểu ra. – Con nhỏ ni là con nhà cô hả? Trời đất ơi. Bảy giờ sáng nó tới đây một mình, mặc nguyên đồ ngủ, tay nắm một nắm tiền lẻ. Tui hỏi chi nó cũng không nói. Tui cho nó ăn bánh, nó ăn. Tui tính trưa ni dẹp hàng rồi dắt nó lên công an phường.

– Con bé không nói được o ạ. – tôi nói. Tôi bước tới, quỳ xuống trước mặt Sẻ. – Sẻ ơi.

Con bé hạ chiếc nón xuống, nhìn tôi. Mắt nó mở to. Rồi nó làm một việc mà tôi không ngờ: nó xòe bàn tay nắm chặt nãy giờ ra trước mặt tôi.

Trong lòng bàn tay nhỏ xíu, ướt mồ hôi, là mấy tờ tiền lẻ nhàu nát và mấy đồng xu. Tôi đếm sơ. Ba mươi bảy nghìn đồng.

– Nó chỉ cái nón bài thơ trên cao, rồi đưa tiền cho tui. – o Liên nói, giọng nghèn nghẹn. – Tui nói nón ni hai trăm, con không đủ tiền. Nó đứng đó, không khóc, không chi hết. Rồi nó ngồi xuống, lấy cái nón trơn của tui soi nắng tới giờ. Soi hoài. Như kiếm cái chi trong đó.

Tôi nhìn ba mươi bảy nghìn đồng trong tay con bé. Tôi nhìn chiếc nón trơn trên đùi nó, không có hình, không có chữ. Tôi hiểu. Con bé đã đập con heo đất, đã dậy từ khi trời chưa sáng, đã đi một mình qua cầu Gia Hội, để mua cho tôi một chiếc nón có thơ. Vì tôi nói tôi làm mất.

– Sẻ. – tôi nói. Giọng tôi nghẹn lại. – Con đi mua nón cho cô hả?

Con bé gật đầu. Một cái gật rất mạnh, rất chắc.

Tôi ôm nó vào lòng. Con bé không đẩy ra. Nó ngồi yên trong vòng tay tôi, đầu tựa lên vai tôi, tay vẫn nắm ba mươi bảy nghìn đồng.

Trí đứng sau lưng tôi. Tôi nghe anh hít vào một hơi dài, run rẩy. Rồi tôi nghe anh nói với o Liên, giọng khàn khàn:

– O ơi. Cái nón của Nhi không mất. Con cầm.

O Liên ngẩng lên nhìn anh, rồi nhìn tôi, rồi nhìn anh. Đôi mắt o có cái vẻ tinh quái của người đã bán nón ở cửa chợ bốn mươi năm, đã thấy không biết bao nhiêu cặp đôi đứng trước sạp mình.

– Cái nón tui làm cho cậu đó hả? – o hỏi. – Cái nón có cái cầu với con đò?

– Dạ.

– Còn giữ hả?

– Dạ còn.

O gật gù, tay vẫn chuốt nan.

– Cô biết không. – o quay sang tôi. – Hồi đó cậu ni tới sạp tui bảy lần. Bảy lần sửa hai câu thơ. Lần đầu cậu viết bốn câu, tui nói nón chỉ ép được hai câu thôi, cậu về bỏ bớt. Lần thứ hai cậu viết chữ "chờ", lần thứ ba cậu sửa thành chữ "đợi", bảo chữ "đợi" nghe đứng yên hơn. Tui làm nón bốn chục năm, chưa thấy ai kỹ như rứa.

Tôi quay lại nhìn Trí. Anh đứng đó, mặt đỏ lựng như chín năm trước ở chân cầu Trường Tiền.

O Liên đứng dậy, với tay lên cao, gỡ xuống một chiếc nón bài thơ nhỏ, cỡ nón trẻ con, vành hẹp, quai màu xanh lá. O đặt nó vào tay Sẻ, rồi nhặt từng tờ tiền lẻ trong lòng bàn tay con bé, đếm thành tiếng cho nó nghe.

– Ba mươi bảy nghìn. Vừa đúng giá cái nón ni. – o nói. – Con soi thử coi, trong đó có con chim.

Sẻ đưa chiếc nón nhỏ lên trước khe nắng. Giữa hai lớp lá hiện ra hình một con chim sẻ đậu trên cành tre. Con bé nhìn rất lâu. Rồi nó quay sang tôi, chìa chiếc nón ra.

Mười phút sau thì Quân tới, theo cuộc gọi của tôi. Anh chạy từ cửa chợ vào, xô cả người đi đường, mặt trắng bệch, áo ướt đẫm mồ hôi. Thấy con, anh dừng lại. Anh đứng đó, hai tay buông thõng, như người không còn sức đi thêm một bước. Rồi anh quỳ xuống giữa lối đi của chợ, giữa những người bán hàng đang ngơ ngác nhìn, và anh ôm lấy con bé.

Anh không nói gì. Anh chỉ ôm. Sẻ để yên cho ba ôm, một tay vòng qua cổ ba, tay kia vẫn chìa ra ba mươi bảy nghìn đồng về phía tôi.

Trưa hôm đó, công an phường làm xong biên bản, bà Hai khóc hết nước mắt, Sẻ được tắm rửa, ăn cơm, ngủ say trong mùng. Quân và tôi ngồi ở cái bàn nhựa thấp trước quán bánh bèo của bà Hai. Trí đứng ngoài đầu ngõ, gọi điện lên công trình. Anh cố tình đứng xa.

– Anh mất con hai lần trong đời. – Quân nói. Anh nhìn xuống hai bàn tay mình. – Lần thứ nhất là hôm Hạnh mất, nó còn sống mà anh mất nó, vì nó không còn nói với anh. Lần thứ hai là sáng nay.

– Anh không mất. Con bé đi tìm cái nó muốn. Nó biết đường về.

– Nó đi tìm em. – Quân nói. – Không phải tìm anh.

Tôi im lặng. Rồi tôi nói câu mà tôi đã nghĩ từ lúc thấy anh quỳ giữa chợ:

– Anh Quân. Anh nghe em nói, đừng giận em. Sẻ không cần thêm một người mạ. Sẻ cần ba nó. Anh đang tìm một người đứng vào chỗ chị Hạnh để anh khỏi phải đứng một mình. Em hiểu. Nhưng em không đứng vào đó được. Không phải vì em có chồng. Vì chỗ đó là của chị Hạnh. Con bé cần thấy ba nó tự đứng được trước đã.

Quân ngẩng lên nhìn tôi. Anh nhìn rất lâu. Rồi anh quay ra đầu ngõ, nơi Trí đang đứng nghe điện thoại, một tay chống hông, lưng hơi khom.

– Anh biết. – Quân nói khẽ. – Anh biết từ cái hôm thấy anh ấy đứng ở cổng nhà em, áo mưa còn nhỏ nước. Anh chỉ chưa chịu.

Anh đứng dậy, đi vào nhà. Lúc trở ra, anh cầm theo chiếc máy ảnh. Anh đứng ở cửa buồng, nhìn qua tấm mùng, chụp một tấm ảnh con gái đang ngủ. Rồi anh ngồi xuống cạnh mùng, không chụp nữa, chỉ ngồi nhìn.

Tôi ra về, để hai ba con lại với nhau trong căn buồng nhỏ có mùi bột gạo.

Trí chở tôi về Kim Long lúc chiều muộn. Cả đường không ai nói gì. Nhưng tới chân cầu Phú Xuân, tôi vòng tay ôm lấy hông anh, áp má vào lưng anh. Anh không quay lại. Nhưng tôi cảm thấy lưng anh cứng lại một giây, rồi chùng xuống.

Xe dừng trước cổng. Đèn trong nhà sáng. Tôi nhớ rõ sáng thứ Sáu tôi đi đã tắt hết đèn.

Cánh cửa mở. Mạ ngồi ở bàn ăn, giữa phòng khách. Trên bàn là cái cà mên đựng thức ăn mạ mang qua, nắp còn chưa mở. Và nằm ngay trước mặt mạ, dưới bàn tay nhăn nheo của mạ, là tờ đơn thuận tình ly hôn.

Mạ ngẩng lên nhìn tôi. Rồi nhìn Trí.

– Con ký rồi à? – mạ hỏi.

— Hết chương 7 —