Bên kia đèo

Chương 2: Bên kia đèo

Mạ chồng tôi ở trong một kiệt nhỏ cách nhà tôi bốn trăm mét. Căn nhà vườn ba gian có hàng chè tàu xén thấp, cây vú sữa già và cái giếng đá ong ba Trí đào từ năm bảy mươi. Sáng Chủ nhật, tôi đến lúc mạ đang ngồi ở hiên nhặt rau lang, chiếc kính lão trễ xuống sống mũi.

– Con mới tới hả. – mạ nói, không ngẩng lên. – Răng không đi với thằng Trí?

– Anh Trí lên công trình rồi mạ.

– Chủ nhật mà lên chi?

– Dạ, thứ Hai đổ bê tông.

Mạ gật gù, bứt một ngọn rau lang, bỏ vào rổ. Tôi ngồi xuống bậc thềm đá, đặt bịch cam lên cạnh chân mạ. Tôi đã đứng ngoài cổng mười phút, tập câu mở đầu. Cuối cùng tôi nói câu đơn giản nhất:

– Mạ ơi, anh Trí đưa đơn ly hôn cho con.

Tay mạ dừng lại giữa chừng. Mạ ngẩng lên, nhìn tôi qua cặp kính. Mạ không ngạc nhiên. Tôi thấy rõ điều đó. Mạ nhìn tôi như người ta nhìn một cái tin đã đoán trước, chỉ không ngờ nó tới sớm rứa.

– Nó nói với con răng?

– Anh nói anh mệt. Nói con còn trẻ, đi lấy người khác còn kịp.

Mạ đặt nắm rau xuống rổ. Mạ tháo kính ra, lau vào vạt áo, đeo lại.

– Năm năm rồi con. – mạ nói. – Tau nói với con bao nhiêu lần, đi khám đi. Con đi khám, con nói con bình thường. Bác sĩ nói rứa thì con tin rứa. Ba cái máy móc thời ni, ai biết được.

– Mạ, con khám ở bệnh viện trung ương. Hai lần. Kết quả con đưa mạ coi rồi.

– Đưa coi thì tau coi. Tau có biết đọc chi mô. – Mạ thở dài. – Thằng Trí là đích tôn. Nhà ni chừ chỉ còn mình nó. Ba nó mất rồi, mấy chú nó ở trong Nam hết rồi. Tau không trách con. Tau chỉ nói là năm năm rồi.

Tôi ngồi im. Năm năm nay tôi đã nghe câu "tau không trách con" không biết bao nhiêu lần, và lần nào nó cũng là một lời trách.

– Anh Trí có đi khám không mạ? – tôi hỏi. – Năm năm nay con nói với anh, anh cứ hẹn. Anh nói đàn ông nhà anh khỏe, ông nội anh sinh năm người con trai.

– Thì đúng rứa chớ còn chi. – mạ nói. – Đàn ông nhà ni khỏe.

Mạ cầm rổ rau đứng dậy, đi vô bếp. Đến cửa bếp, mạ dừng lại, nói vọng ra mà không quay đầu:

– Tháng trước nó về đây, nó rút cái sổ tiết kiệm của ba nó để lại. Tau hỏi rút chi, nó nói có việc. Con biết việc chi không?

– Dạ không.

– Rứa thì con lên mà hỏi nó.

Chuyến xe khách tuyến Huế – A Lưới chạy lúc mười hai giờ trưa, xuất phát từ bến xe phía Nam. Xe chạy dọc quốc lộ bốn mươi chín, qua những khúc đèo quanh co mà mỗi lần lên thăm chồng tôi đều phải ngậm một lát gừng. Xe chật, mùi dầu gió, mùi măng chua, mùi con gà ai đó buộc chân dưới gầm ghế. Trời Huế tháng Chín đang nắng, lên tới đèo thì mây kéo về, rồi mưa lắc rắc. Núi xanh thẫm hai bên, sườn đồi lốm đốm những vạt keo non.

Tôi ngồi cạnh cửa sổ, tựa đầu vào kính, nhìn núi trôi qua. Năm năm. Tôi đếm lại trong đầu, như người ta đếm những hạt tràng hạt đã mòn. Sáu mươi mốt tháng. Sáu mươi mốt lần tôi đứng trong nhà tắm, cầm que thử, chờ năm phút, nhìn một vạch. Mười hai lần đầu tôi khóc. Rồi tôi thôi khóc. Rồi tôi thôi kể với Trí. Rồi anh thôi hỏi.

Năm thứ hai, tôi đi khám. Bác sĩ bảo tôi bình thường, bảo cả hai vợ chồng cùng đi khám mới đủ. Tôi về nói với Trí. Anh bảo để tháng sau, công trình đang gấp. Tháng sau anh bảo để sau Tết. Sau Tết anh bảo đàn ông nhà anh khỏe, ông nội anh sinh năm người con trai, anh đi khám làm chi cho mất công. Năm thứ tư, tôi thôi nhắc. Năm thứ năm, tôi thôi nghĩ tới chuyện đó, hoặc tôi tưởng mình đã thôi. Chỉ có mạ là chưa bao giờ thôi. Mỗi lần tôi về, mạ lại hỏi một câu, lúc thì hỏi thẳng, lúc thì hỏi vòng qua chuyện con nhà hàng xóm vừa đầy tháng.

Ba giờ chiều, tôi xuống xe ở ngã ba vào công trình. Còn hai cây số đường đất đỏ. Tôi đi bộ. Đôi dép quai hậu lún vào bùn, ống quần lấm lem.

Công trình là một cây cầu bê tông bắc qua con suối lớn, nối hai bản người Tà Ôi mà mùa lũ năm nào cũng bị cô lập. Trí làm chỉ huy phó kỹ thuật ở đây đã mười tháng. Lán trại là một dãy container sơn xanh kê trên nền đá dăm, có cái trạm y tế dã chiến dựng bằng bạt, có cái nhà ăn lợp tôn. Hai trụ cầu đã mọc lên giữa dòng suối, cốt thép chĩa lên trời như những ngón tay xương xẩu.

Tôi chưa kịp đến dãy container thì thấy anh.

Anh đứng trước cửa trạm y tế, áo bảo hộ màu cam lấm bùn, mũ trắng cầm trên tay. Trước mặt anh là một cô gái trẻ, chừng hai mươi, tóc dài buộc thấp, mặc áo thổ cẩm. Cô gái đang khóc. Khóc nấc từng tiếng, hai vai rung bần bật. Trí đưa tay đặt lên vai cô ta. Rồi cô gái gục đầu vào ngực anh, và anh không đẩy ra. Anh đứng yên, một tay vẫn đặt trên vai cô, tay kia buông thõng cầm cái mũ.

Tôi đứng giữa con đường đất đỏ, cách họ năm chục mét. Mưa lắc rắc rơi trên tóc tôi.

Một anh công nhân đi ngang qua nhìn thấy tôi, kêu lên:

– Ơ, chị Nhi! Anh Trí ơi, chị Nhi lên!

Trí quay lại. Anh thấy tôi. Tôi nhìn thấy mặt anh, trong một giây, biến đổi. Trước tiên là hốt hoảng. Rồi là một cái gì đó tôi không gọi tên được. Rồi mặt anh trở nên bình thản, phẳng lặng, như mặt nước suối sau khi người ta ném hòn đá xuống và chờ cho sóng lặng.

Anh nói gì đó với cô gái. Cô gái lau nước mắt, đi vào trong trạm y tế. Anh đi về phía tôi.

– Em lên chi rứa? – anh hỏi. – Răng không gọi anh trước?

– Ai rứa anh?

Anh nhìn tôi. Anh nhìn rất lâu. Tôi đứng chờ. Tôi chờ anh nói một cái tên, một lý do, bất cứ cái chi. Chị gái của một công nhân. Vợ của một ai đó. Một người bị bệnh cần giúp. Tôi sẵn sàng tin. Tôi đã leo ba tiếng đồng hồ đường đèo, đi bộ hai cây số bùn đỏ, chỉ để được nghe anh giải thích bất cứ điều chi.

– Em nghĩ răng thì nó là rứa. – Trí nói.

Tôi không hiểu ngay. Tôi đứng đó, để câu nói ấy rơi xuống người mình từng chữ một, như mưa.

– Anh nói lại coi.

– Em nghĩ răng thì nó là rứa. – anh nói lại, giọng đều đều. – Em ký đơn đi, Nhi. Rồi em muốn nghĩ chi về anh cũng được.

Tôi quay người, đi ngược ra đường đất. Anh không đuổi theo. Tôi đi được chừng ba trăm mét thì có tiếng chân chạy phía sau. Không phải Trí. Một người đàn ông trung niên, da đen sạm, nói giọng Quảng Trị, áo ướt sũng. Tôi nhận ra ông Hòa, cai thợ, người từng đến nhà tôi ăn giỗ ba Trí năm ngoái.

– Cô Nhi, cô Nhi, chờ tui với. – ông thở hổn hển. – Cô đừng hiểu lầm thầy Trí. Con nhỏ đó là vợ thằng Lũy, thợ sắt. Tối thứ Sáu thằng Lũy té từ giàn giáo xuống, gãy hai cái xương sườn, dập phổi. Người ta chở nó xuống Huế cấp cứu rồi. Vợ nó mới mười chín tuổi, đang có bầu, không biết đường xuống thành phố. Thầy Trí lên từ bốn giờ sáng thứ Bảy, lo giấy tờ, lo tiền, lo xe cho con nhỏ xuống thăm chồng. Tiền viện phí thằng Lũy là thầy Trí ứng trước đó cô. Con nhỏ khóc là khóc cảm ơn, chớ có chi mô.

Tôi đứng giữa đường, mưa ướt hết tóc.

– Ông nói thiệt?

– Tui nói thiệt. Cô hỏi cả lán coi.

Tôi quay lại nhìn về phía dãy container. Trí vẫn đứng ở chỗ cũ, giữa sân đá dăm, cầm cái mũ bảo hộ. Anh nhìn tôi từ xa. Anh không bước tới.

Anh biết ông Hòa đuổi theo tôi. Anh biết ông Hòa sẽ nói. Vậy mà vừa rồi, khi tôi đứng trước mặt anh hỏi ai rứa, anh đã chọn để tôi nghĩ điều tồi tệ nhất.

Lúc đó tôi mới thực sự sợ. Một người chồng có người khác, tôi còn hiểu được. Một người chồng không có ai khác nhưng muốn vợ tin là có, thì tôi không hiểu được. Đó là một người đang cố tình làm cho mình bị ghét. Người ta chỉ làm rứa khi đang giấu một điều còn nặng hơn.

Tôi đi ngược lại. Tôi đi tới trước mặt anh. Anh vẫn đứng yên.

– Ông Hòa nói hết rồi. – tôi nói.

– Anh biết.

– Răng anh không nói?

Anh không trả lời. Anh nhìn qua vai tôi, nhìn ra hai cái trụ cầu giữa suối, nước đục ngầu chảy xiết quanh chân trụ.

– Anh muốn em ghét anh. – tôi nói. – Đúng không?

– Anh muốn em ký đơn.

Tôi nhìn anh rất lâu. Mưa nặng hạt hơn. Từ trong lán, có ai đó mở đài, tiếng phát thanh viên đọc bản tin thời tiết vọng ra rè rè: áp thấp ngoài biển Đông, các tỉnh miền Trung chủ động phòng chống mưa lớn.

– Được. – tôi nói. – Em ký. Nhưng em không ký bây giờ. Rằm tháng Mười là giỗ ba anh. Em làm xong cái giỗ cho ba, em ký. Từ chừ tới đó, anh về nhà mỗi cuối tuần như cũ. Anh ăn cơm em nấu. Anh không được trốn.

Trí nhìn tôi. Lần đầu tiên từ tối thứ Sáu, tôi thấy mắt anh dao động.

– Hai tháng. – anh nói.

– Hai tháng. – tôi nói. – Anh nợ ba anh cái giỗ. Anh nợ em hai tháng.

— Hết chương 2 —