Ba ngày không tiếng chày

Chương 8: Ba ngày không tiếng chày

Phòng làm việc của chị Hạnh Vi ở tầng hai khu văn phòng nhà máy, cửa kính nhìn xuống bãi xe container. Máy lạnh để mười tám độ. Trên tường treo một dãy giấy chứng nhận đóng khung, tiếng Anh, tiếng Nhật, mấy con dấu tròn màu xanh. Hai năm trước Huấn chỉ được lên tầng này đúng một lần, cái lần ký biên bản.

Chị Hạnh Vi ngoài bốn mươi, tóc búi thấp, áo sơ mi trắng cài nút tới cổ. Chị rót cho Huấn một ly nước lọc, không phải trà, rồi đẩy qua mặt bàn một tập tài liệu bìa xanh.

– Chị không vòng vo. – Chị nói. – Nhà máy năm nay mở thêm dòng chả cá đông lạnh cho siêu thị trong nước và một khách ở Hàn. Bên chị làm surimi xuất khẩu mười năm, nhưng chả để ăn ngay thì không phải surimi. Khách Hàn muốn chả cá tươi, cá mối đánh bắt trong ngày, công thức địa phương. Chị đi ăn hết các quán bún chả cá ở Quy Nhơn, mười một quán dùng chả của em.

Chị lật trang đầu. Một bản đề xuất. Nhà máy mua lại thương hiệu Chả Cá Bà Thiềm, toàn bộ máy móc, công thức, danh sách khách hàng. Giá hai tỷ một trăm triệu. Huấn về nhà máy làm quản đốc dây chuyền chả, lương hai mươi lăm triệu một tháng, hợp đồng ba năm.

– Hai tỷ một là đủ trả ngân hàng, đủ trả nậu cá, đủ trả nợ phần vốn góp cho bạn em, còn dư một chút. – Chị Hạnh Vi nói, giọng không lên không xuống. – Nhà của ba má em không phải bán. Chị biết vì Quy Nhơn nhỏ lắm, Huấn. Em nợ ai, nợ bao nhiêu, cả cảng cá biết.

Huấn lật tới trang thứ ba, mục công thức sản phẩm. Một câu đánh máy gọn gàng: "Công thức sẽ được tối ưu hóa để phù hợp với dây chuyền công nghiệp và tiêu chuẩn thời hạn sử dụng mười hai tháng."

– Tối ưu hóa là thêm phốt phát giữ nước hả chị?

– Là thêm những gì luật cho phép để chả giữ được mười hai tháng trên kệ đông, thay vì sáu tháng như của em bây giờ. – Chị đáp, không chớp mắt. – Em học chế biến, em biết.

Huấn gấp tập tài liệu lại.

– Chị còn nhớ cái nhiệt kế ở cửa kho tiền đông không chị? Cái em báo chị hồi tháng Ba năm đó.

Chị Hạnh Vi nhìn anh một lúc. Rồi chị đứng dậy, đi ra cửa sổ, nhìn xuống bãi xe.

– Thương hiệu của em đang có giá nhất là lúc này, Huấn. – Chị nói, quay lưng lại với anh. – Sáu tháng nữa, nếu em không trả được nợ, ngân hàng phát mãi nhà, công nhân bỏ đi hết, thì cái tên Bà Thiềm còn đáng bao nhiêu? Chị cho em hai tuần.

Chị không trả lời câu hỏi về cái nhiệt kế.

Dĩnh làm bảng tính trong một buổi tối. Nếu bán, trả hết nợ, còn dư chừng một trăm năm chục triệu, anh có lương hai mươi lăm triệu, nhà giữ được. Nếu không bán, với chín chục ký mỗi ngày, xưởng cầm cự được bốn tới sáu tháng, sau đó tùy ngân hàng có cơ cấu nợ hay không, tùy tiền của Hoạch có về hay không. Dĩnh in bảng tính ra hai bản, đưa cho anh một bản, giữ một bản.

– Em không nói anh nên làm gì. – Dĩnh nói. – Em chỉ nói con số.

Huấn mang bảng tính về nhà, ngồi xuống cạnh má trong bếp. Bà Thiềm đang ngâm cái cối đá trong nước vôi trong, như mỗi tối thứ Bảy, cây chày gỗ me dựng bên cạnh. Huấn kể hết. Bà nghe, tay vẫn khuấy nước vôi.

– Tên má thì má cho mầy rồi. – Bà nói. – Mầy bán thì mầy bán. Má hỏi một câu thôi. Bên đó người ta có thả chén nước hông?

Huấn không trả lời.

Hai ngày sau, Huấn phải vào Sài Gòn. Anh Thạch báo đơn tố giác đã được chuyển cho cơ quan công an nơi Hoạch đăng ký công ty, nơi đã nhận đơn của ba bị hại khác, và người ta mời anh lên làm việc, mang theo bản gốc chứng từ. Ông Cẩn nằm viện đã mười ngày, bác sĩ nói ổn định, phổi yếu, tim yếu, nhưng ổn định. Trước khi đi, Huấn vào bệnh viện, ngồi bên giường. Ông Cẩn mở mắt, nhìn anh, đưa tay ra nắm cổ tay anh, bóp nhẹ, rồi lại nhắm mắt. Ông không nói gì.

Bốn giờ sáng hôm sau, trong một nhà nghỉ bình dân gần bến xe phía đông Sài Gòn, điện thoại Huấn reo. Dĩnh. Dĩnh không khóc. Dĩnh nói ba đi lúc ba giờ hai mươi, ngủ rồi đi luôn, má có ở đó, má đang ngồi bên giường, mấy chú ghe cũ đang tới.

Chuyến bay sớm nhất hết vé. Huấn đi xe khách giường nằm, mười ba tiếng. Anh nằm ở tầng trên, cuối xe, sát cửa sổ, nhìn biển hiện ra rồi khuất đi sau những rặng phi lao. Anh nghĩ tới bàn tay ông Cẩn bóp cổ tay anh. Anh không biết đó là lời chào.

Đám tang ông Cẩn kéo dài ba ngày. Rạp che kín con hẻm. Bạn ghe cũ của ông, mấy ông già da đen như cột chống thuyền, ngồi đánh bài chòi suốt đêm cho có tiếng người, nói về những chuyến biển bốn mươi năm trước như nói chuyện tuần rồi. Dì Năm Huệ tới, đặt một phong bì lên bàn, thắp nhang, đứng trước di ảnh lâu, rồi ra ngoài rạp ngồi với bà Thiềm, nắm tay bà, hai bà không nói gì. Anh Hiển gửi một vòng hoa từ Sài Gòn, ghi ruy băng: "Kính viếng bác, người cha của chả cá ngon nhất Sài Gòn." Chị Rớt nấu cơm cho người tới viếng. Thằng Thảo coi xe, đứng ngoài đầu hẻm từ sáng tới khuya.

Ba ngày đó, quán bún đầu hẻm đóng cửa. Cái cối đá nằm trong bếp, sạch trơn, khô ráo. Cây chày gỗ me dựng bên cạnh. Lần đầu tiên trong ba mươi năm, cả nhà không ai nghe tiếng chày lúc ba giờ sáng.

Đêm thứ hai, mười một giờ, khi mấy ông già đánh bài chòi đã về gần hết, Đảm tới.

Đảm gầy đi thấy rõ, áo sơ mi nhàu, râu chưa cạo. Đảm thắp ba cây nhang, vái ba vái trước di ảnh ông Cẩn, rồi quỳ xuống, lạy. Bà Thiềm ngồi bên quan tài, nhìn Đảm, không nói gì, không đứng dậy. Hồi Đảm học lớp sáu, ông Cẩn từng chở Đảm với Huấn đi coi ghe về bến lúc năm giờ sáng, mua cho mỗi đứa một ổ bánh mì chả cá.

Đảm ra ngoài rạp, kéo Huấn ra đầu hẻm, chỗ thằng Thảo đã dọn ghế đi ngủ.

– Mai tao lên công an. – Đảm nói, không rào đón. – Tuần rồi người ta mời tao lên một lần, kho lạnh đưa hồ sơ ra, có tên xưởng tao. Lần đó tao khai nửa chừng. Tao nói tao mua hàng thanh lý, tao hông biết hàng của ai. Mai tao lên lại. Khai hết.

Đảm rút trong túi áo ra một cái bìa nhựa trong suốt, bên trong là mấy tờ giấy in. Bản in tin nhắn giữa Đảm với Hoạch, ngày giờ rõ ràng. Hai ngày sau khi xe lạnh của Huấn giao đợt đầu, Hoạch nhắn: "Hàng Quy Nhơn, chả xịn, xả nhanh, giá nào cũng xả, tiền mặt, em lấy bao nhiêu anh để bấy nhiêu." Một tin khác, sau đợt ba: "Thằng Huấn anh lo xong rồi, em cứ bán đi." Một tờ giấy biên nhận viết tay, Hoạch ký, nhận của Đảm ba trăm tám mươi triệu tiền mặt. Ba tấm ảnh chụp những thùng các tông trong kho lạnh, chụp trước khi dán tem, số lô đỏ của Dĩnh còn nguyên.

– Tao chụp mấy tấm đó để kiểm hàng. – Đảm nói. – Tao chưa xóa.

Huấn cầm cái bìa nhựa. Gió nồm từ biển thổi vào hẻm, làm bay mấy tờ giấy tiền vàng bạc ai rải lúc chiều.

– Sao giờ mầy mới…

– Để tao nói. – Đảm ngắt lời. – Tao hông làm vậy vì tao tốt. Mầy đừng nghĩ vậy. Sau vụ chả của mầy, ổng gọi tao, đặt hai tấn chả của xưởng tao cho bếp ăn công nghiệp, trả sau ba mươi ngày. Ổng nói ổng nợ tao một lần làm ăn, giờ ổng trả ơn. Tao giao. Ổng tắt máy. Tao mất hai tấn, cộng với ba trăm tám chục triệu mua hàng mầy, cộng với tụi Đà Nẵng phát hiện tem dán đè, cắt hợp đồng, đòi bồi thường. Tao bán máy rồi. Tao về ở với chị tao. Chồng chỉ không nói chuyện với tao.

Đảm cười. Huấn không cười.

– Tao khai vì nó lừa luôn tao, Huấn. Mầy biết vậy là được. Tao hông xin mầy cái gì.

Hai người đứng im. Trong rạp, bà Thiềm đã đứng dậy, đang thay nhang trên bàn thờ.

– Còn hai trăm bảy mươi lăm triệu tao nợ mầy. – Huấn nói.

Đảm nhìn ra đầu hẻm, nơi đường lớn vắng tanh dưới ánh đèn cao áp vàng.

– Mầy vẫn trả tao mỗi tháng mười hai triệu rưỡi. – Đảm nói. – Tao hông nói để đó. Tao cần tiền thiệt. Mầy trả trễ một tháng thì tao cũng hông kiện mầy. Vậy thôi.

Đảm đi bộ ra đầu hẻm, không có xe, không ai chở. Huấn đứng nhìn theo cho tới khi Đảm rẽ khuất.

Đêm thứ ba, sau khi đưa ông Cẩn ra nghĩa trang trên đồi nhìn xuống biển, nhà bà Thiềm còn lại bốn người: bà, Huấn, Dĩnh, và dì Năm Huệ, người ở lại rửa chén cho tới khuya. Gần một giờ sáng, Huấn ra bếp uống nước, thấy má đang ngồi trước cái cối đá. Bà không quết. Bà chỉ ngồi đó, một tay đặt lên đầu cây chày gỗ me, chỗ mòn thắt eo vừa khít bàn tay bà.

– Má.

– Ba mầy hồi xưa nói, cái chày này của bà nội để lại. Bà nội quết chả bán ở bến ghe ba chục năm, má quết ba chục năm. – Bà Thiềm nói, không quay lại. – Sáu chục năm mới mòn được tới chừng này. Người ta mua cái tên, mua cái máy, thì mua được. Người ta có mua cái này được hông?

Bà đứng dậy, đi vào buồng.

Huấn đứng một mình trong bếp. Anh nhìn cái cối, cây chày, rồi nhìn tập tài liệu bìa xanh của chị Hạnh Vi anh để trên nóc tủ lạnh từ hôm trước. Anh lấy xuống, lật lại trang đầu, đọc lại dòng chữ: "Khách Hàn muốn chả cá tươi, cá mối đánh bắt trong ngày, công thức địa phương." Anh đọc lại lần thứ hai. Lần thứ ba.

Nhà máy có dây chuyền, có kho lạnh hai nghìn tấn, có giấy chứng nhận tiếng Nhật treo kín tường. Nhà máy không có người biết làm chả cá mối tươi để ăn ngay. Không có ai biết bột phải cho vào lúc nào. Không có ai biết thả một viên chả vào chén nước.

Bảy giờ sáng, khi Dĩnh còn ngủ, Huấn gọi cho chị Hạnh Vi.

– Em không bán, chị. – Anh nói. – Nhưng em muốn nói chuyện khác. Chị cho em một buổi.

— Hết chương 8 —