Sổ hồng của má

Chương 3: Sổ hồng của má

– Tài sản thế chấp đứng tên ông Trương Văn Cẩn và bà Hà Thị Thiềm. Hai bác phải cùng ra ký, anh Huấn. Một người ký không được.

Cô nhân viên tín dụng ngân hàng nói câu đó lần thứ hai, lần này chậm hơn, như sợ Huấn không nghe. Cô lật cuốn sổ hồng căn nhà trong hẻm gần chợ Khu Sáu, sáu mươi hai mét vuông, nhà cấp bốn mái tôn, ba anh mua năm chín mươi tám bằng tiền mười năm đi biển. Cô ước giá căn nhà, nhân với tỷ lệ cho vay, rồi xoay màn hình cho anh coi con số. Bảy trăm triệu. Năm năm. Lãi suất thả nổi sau năm đầu.

– Phương án kinh doanh của anh em đọc rồi, – cô nói, – hợp đồng với khách Sài Gòn là điểm cộng. Nhưng em nói thiệt, hộ kinh doanh vay số này hơi khó. Anh nên lập công ty.

Đảm ngồi bên cạnh, mặc áo sơ mi trắng mới ủi, gật đầu liên tục như thể cô nhân viên đang khen mình.

Về tới nhà, Huấn không biết mở lời ra sao. Anh đứng ngoài hiên, ba anh nằm võng, tay đang luồn con thoi vá một mắt lưới rách. Ông Cẩn nghe xong, không ngẩng lên.

– Bảy trăm triệu, mầy tính bao lâu thì trả?

– Năm năm, ba. Nếu khách Sài Gòn lấy đều, con tính bốn năm.

– Nếu khách hông lấy đều?

Huấn im.

Ông Cẩn rút con thoi ra, cắn đứt sợi cước bằng răng.

– Hồi ba đi biển, đầu mùa ghe nào cũng mượn nợ nậu. Mượn dầu, mượn đá, mượn tiền ứng cho bạn ghe. Chuyện đó thường. Mà chủ ghe nào cũng biết một chuyện: gió trở thì phải quay đầu, cá đang ăn cũng phải quay đầu. Thằng nào tham thêm một mẻ lưới là thằng đó hông về.

– Dạ.

– Mầy biết chỗ nào là gió trở hông?

Huấn không trả lời được. Ông Cẩn nhìn anh một lúc lâu, rồi ho, rồi quay sang gọi vô bếp:

– Bà ơi, mai đi ký với nó.

Bà Thiềm ký trước, chữ ký là cái tên đầy đủ viết nắn nót như học trò lớp hai. Ông Cẩn ký sau, tay run, nét chữ đè lên một nét cũ vì ông nhấc bút lên đặt xuống hai lần. Ký xong, ông đứng dậy đi ra ngoài trước, ngồi xuống cái băng đá trước cửa ngân hàng, hút một điếu thuốc mà bác sĩ đã cấm.

Công ty trách nhiệm hữu hạn Chả Cá Bà Thiềm được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp vào một ngày cuối tháng Bảy. Huấn góp sáu mươi phần trăm, là toàn bộ máy móc, tiền tiết kiệm và khoản vay. Đảm góp bốn mươi phần trăm, hai trăm năm mươi triệu tiền mặt, do Đảm sang lại ki ốt ốp lưng và mượn thêm của chị gái. Huấn đứng tên giám đốc. Đảm tự in danh thiếp ghi Giám đốc kinh doanh, chữ mạ vàng.

Với bảy trăm triệu của ngân hàng và hai trăm năm mươi triệu của Đảm, họ mua một cái tủ cấp đông gió cũ của một công ty hải sản ngoài khu công nghiệp vừa đóng cửa, cấp đông được âm ba mươi lăm độ, một trăm tám mươi triệu. Một kho lạnh nhỏ hai mươi khối giữ ở âm mười tám độ, một trăm hai mươi triệu, lắp trong căn phòng sau xưởng. Một cái máy xay quết loại hai mươi ký một mẻ, cối có lớp áo bơm nước lạnh chạy vòng bên ngoài, hai trăm ba chục triệu, mua mới, chở từ Sài Gòn ra. Máy hút chân không, cân điện tử, bàn inox, quạt hút. Lúc lắp xong cái máy xay quết mới, Huấn cắm que nhiệt kế đo sữa vào giữa mẻ chả đầu tiên, sau hai mươi phút xay. Tám độ. Anh để cây nhiệt kế đó trên kệ, không dùng nữa, cũng không vứt.

Tháng Tám, Trương Thị Dĩnh về.

Dĩnh nhỏ hơn Huấn năm tuổi, học kế toán trong Sài Gòn, ra trường đi làm cho một công ty vận tải được tám tháng. Dĩnh về vì nghe má nói ba ho ra máu một lần, nói qua điện thoại bằng giọng như kể chuyện giá cá. Dĩnh xách va li vào xưởng, đi một vòng, rồi đứng trước tấm bìa các tông chép tay của Huấn trên vách, giờ đã được nối thêm thành ba tấm, kín đặc chữ số.

– Anh Hai, hóa đơn đầu ra tháng rồi anh để đâu?

– Trong hộc bàn.

– Hóa đơn đầu vào? Tiền cá mua của dì Năm có giấy biên nhận không?

– Dì Năm hông ghi giấy. Dì nhớ.

Dĩnh nhìn anh như nhìn ba lúc ba hút thuốc.

Hai tuần sau, cái bàn gỗ trong góc xưởng có một cái máy tính, một chồng bìa còng xếp theo tháng, một cái máy in hóa đơn. Dì Năm Huệ lần đầu tiên trong đời ký vào một tờ bảng kê thu mua hàng hóa, ký bằng cái tên Năm, rồi quay sang hỏi Huấn em gái mầy làm thuế hả. Dĩnh lập bảng lương cho mười hai công nhân, đóng bảo hiểm cho những người làm đủ tháng. Đảm cự: đóng chi sớm, tốn. Dĩnh không cãi, chỉ đẩy qua cho Đảm tờ giấy in sẵn các mức phạt nếu bị kiểm tra mà chưa đóng. Đảm đọc, rồi thôi.

Dĩnh có một thói quen làm cả xưởng chọc: con số bảy nào Dĩnh viết cũng có thêm một gạch ngang ở giữa thân. Hồi cấp ba Dĩnh học tiếng Pháp với một cô giáo già, cô viết vậy, Dĩnh viết theo, viết riết thành tật. Mỗi thùng chả xuất kho, Dĩnh tự tay ghi bằng bút lông đỏ lên nắp thùng các tông: số lô, ngày, khối lượng. Lô mười bảy, ngày bảy tháng chín. Mấy con số bảy nằm trên nắp thùng như mấy con dao có chuôi.

– Số bảy của Tây. – Đảm cầm cây bút lông, vẽ thử một số bảy, gạch ngang lệch lên tận đầu. – Coi nè, Dĩnh, giống hông?

– Không giống. – Dĩnh lấy lại cây bút.

Chuyến xe lạnh đầu tiên vào Sài Gòn chạy lúc bốn giờ chiều một ngày đầu tháng Chín. Huấn không thuê xe riêng, chưa đủ hàng. Anh ghép với một nhà xe chuyên chở hải sản tuyến Quy Nhơn đi Sài Gòn, ba triệu rưỡi một chuyến cho ba khối hàng, giữ âm mười tám độ suốt đường. Ba trăm hai mươi ký chả trong mười sáu thùng các tông, mỗi bánh chả hút chân không riêng, mỗi thùng có số lô màu đỏ của Dĩnh.

Huấn đi theo xe chuyến đầu. Anh ngồi ghế phụ, cạnh anh tài xế tên Lực, người nói được đúng ba loại chuyện: đường xá, giá dầu và thằng con đang học lớp chín. Xe chạy qua đèo Cù Mông lúc trời chạng vạng, qua Tuy Hòa lúc tối hẳn, ăn cơm ở một quán ven đường gần Vạn Giã, cơm sườn với canh chua, rồi chạy suốt đêm. Cứ hai tiếng Huấn lại hỏi nhiệt độ thùng, Lực chỉ cái đồng hồ trên táp lô, âm mười tám, âm mười chín, âm mười tám. Tới lần thứ năm, Lực nói:

– Em ngủ đi. Nó mà lên một độ là cái còi nó kêu, cả xe đều nghe. Tui chạy hàng tôm hùm sống mười năm, con tôm hùm nó còn sống tới nơi, mấy bánh chả của em hông sao đâu.

Huấn ngả ghế xuống, nhắm mắt. Anh không ngủ. Anh nghĩ tới cái nhiệt kế ở cửa kho tiền đông nhà máy cũ, cái nhiệt kế không ai xuống coi.

Sáu giờ sáng xe tới bếp trung tâm của anh Hiển ở Gò Vấp, một căn nhà ba tầng trong hẻm xe tải vô được, tầng trệt làm bếp, nồi nước lèo to bằng cái lu. Anh Hiển ngoài năm mươi, bụng tròn, đi dép lê, ra tận xe nhận hàng. Anh khui ngẫu nhiên ba thùng, lấy ra mỗi thùng một bánh, sờ, bóp, ngửi, rồi kêu đứa phụ bếp chiên. Ba người đứng ăn chả bên thùng xe lạnh còn bốc hơi trắng.

– Được. – Anh Hiển nói, miệng còn nhai. – Ăn như ngoài đó.

Anh Hiển chuyển khoản cho Dĩnh ngay tại chỗ, đủ tiền, không thiếu một đồng, rồi mời Huấn ăn sáng bằng một tô bún chả cá ở quán đầu tiên của anh trên đường Phan Văn Trị, chả trong tô là chả của Huấn. Huấn ăn hết, húp cạn nước. Nước dùng người Sài Gòn nấu ngọt hơn má nấu, nhiều thơm, nhiều cà. Vẫn là bún chả cá Quy Nhơn, mà khác.

– Anh làm ăn kiểu cũ, em. – Anh Hiển nói, xỉa răng. – Hàng tới, tiền đi. Em giữ cho anh cái chả y vầy, anh lấy em mười năm.

Huấn về Quy Nhơn bằng xe khách giường nằm. Anh ngủ một mạch tới Tuy Hòa.

Mùa thu năm đó xưởng chạy hai ca, mười lăm công nhân, mỗi ngày hai trăm rưỡi ký. Thứ Ba với thứ Sáu xe lạnh đi Sài Gòn. Những ngày còn lại Đảm mở thêm mối cho mấy nhà hàng hải sản, mấy khách sạn mới xây dọc bờ biển, mấy quán bún chả cá ở Tuy Hòa và Quảng Ngãi. Đảm mua một chiếc xe tải nhỏ trả góp, sơn chữ Chả Cá Bà Thiềm hai bên thùng, và cái hình cái cối đá với cây chày to bằng cái bánh xe. Bà Thiềm lần đầu thấy chiếc xe, đứng nhìn một lúc rồi nói:

– Cây chày vẽ sai rồi. Cây chày má nó thắt eo.

Đảm cười hề hề, hứa lần sau sơn lại. Lần sau không bao giờ tới.

Đầu tháng Mười, áp thấp ngoài biển mạnh lên thành bão. Ghe nằm bờ chín ngày. Cảng cá vắng tanh, chỉ còn mấy thúng cá ướp đá cũ, bán giá cắt cổ. Ngày thứ tư, dì Năm Huệ gọi điện cho Huấn lúc năm giờ sáng.

– Cá mối chín mươi lăm một ký mà hông có mà mua. Mầy chịu thì tui lấy được ba chục ký của ghe Quảng Ngãi vô tránh bão. Hết.

Chín mươi lăm nghìn. Gần gấp đôi tháng trước. Hợp đồng với anh Hiển giá chốt một trăm bốn mươi lăm nghìn một ký chả, còn nguyên năm tháng nữa. Mỗi ký chả cần gần hai ký cá nguyên con. Huấn ngồi bấm máy tính ba lần, lần nào cũng ra một con số âm.

Chiều hôm đó Đảm tới xưởng, kéo Huấn ra sau kho lạnh, chỗ cái quạt dàn nóng thổi hơi nóng phà phà vào mặt.

– Tao tính rồi. Mình thêm bột. Thêm cá tạp, cá đù, cá phèn, xay chung. Một ký chả bây giờ mầy để tám phần trăm bột, nâng lên hai chục, ai mà biết? Anh Hiển nấu bún chứ có phải nấu thí nghiệm đâu.

– Má biết.

– Má mầy có ăn bún ở Gò Vấp đâu.

Huấn nhìn Đảm. Mồ hôi trên trán Đảm chảy thành dòng vì hơi dàn nóng.

– Không. – Huấn nói.

– Vậy mầy tính lỗ bao lâu? Một tuần? Một tháng? Bão thì năm nào cũng có, tháng Mười một còn bão nữa đó.

– Lỗ thì lỗ. Mình nói chuyện với anh Hiển.

Đảm không cãi nữa. Đảm vỗ vai Huấn hai cái, cười, nói thôi được, mầy là giám đốc. Rồi Đảm lên xe tải đi giao hàng.

Tối đó, Dĩnh ở lại muộn để đối chiếu công nợ. Lúc Huấn sắp khóa cửa xưởng, Dĩnh gọi anh lại, đưa ra một tờ phiếu nhập kho ghi tay, kẹp lẫn trong xấp hóa đơn ngày hôm đó, nét chữ của Đảm, không có số bảy nào.

Hai trăm ký bột năng. Nhập chiều nay. Gấp bảy lần lượng bột cả tháng của xưởng.

— Hết chương 3 —