Cái nắp nồi cơm của má

Chương 9: Cái nắp nồi cơm của má

– Bà ơi. – Tui nói. – Bà có biết cái nồi cơm hông bà?

Lòng mây im lặng. Chắc bà Mây Chì không hiểu tui hỏi gì.

– Con biết! – Cá Mây nói, giọng nhỏ xíu mà hăng hái. – Cái nồi có hơi nước ấm ấm, thơm thơm. Con ăn hơi nước của nó.

– Ừ, cái nồi đó. – Tui nói. Tui ráng nói chậm, nói cho rõ, như cô giáo giảng bài. – Chiều nào má con cũng nấu cơm. Má đổ nước vô nồi, bắc lên bếp. Nước sôi thì bốc hơi lên. Hơi nước bay lên tới cái nắp nồi thì bị chặn lại. Nó đọng dưới mặt nắp, thành mấy giọt nước nhỏ xíu. Mấy giọt đó lớn dần, lớn dần, rồi rớt trở xuống nồi. Rớt xuống rồi, nó lại sôi, lại bốc hơi lên, lại đọng dưới nắp, lại rớt xuống.

Tui ngừng một chút, thở.

– Nước trong nồi đâu có mất, bà. Nó đi lên, rồi đi xuống, rồi đi lên.

Bà Mây Chì vẫn im.

– Mây cũng vậy đó bà. – Tui nói tiếp. – Cá Mây sinh ra từ sương sông. Ngoại con nói vậy, Cá Mây cũng nói vậy. Sương sông là nước sông bốc lên. Rồi Cá Mây ăn hơi nước nồi cơm, Cá Mây lớn. Hơi nồi cơm cũng là nước bốc lên. Vậy là mây làm bằng nước bốc lên.

– Thì sao? – Bà Mây Chì hỏi, giọng chậm rãi.

– Thì bà mưa xuống cù lao con, nước mưa đâu có mất. – Tui nói. – Nước mưa rớt vô lu, rớt vô vườn, chảy ra mương, chảy ra sông. Rồi mặt trời lên, mặt trời đốt nóng mặt sông, nước sông lại bốc lên. Thành sương. Thành hơi. Rồi thành mây. – Tui nuốt nước miếng. – Bà mưa xong, bà hổng có hết đâu bà. Bà chỉ đi xuống một chút, rồi bà đi lên lại. Y như giọt nước dưới nắp nồi cơm.

Lòng mây im lâu lắm.

Cô giáo tui có dạy chuyện này. Hồi học kỳ một. Cô vẽ lên bảng một cái vòng tròn, có mũi tên chỉ lên, mũi tên chỉ xuống, có cái mặt trời, có đám mây, có con sông. Cô kêu cả lớp đọc theo. Tui đọc theo, thuộc lòng, mà tui không hiểu gì hết. Tui tưởng đó là chuyện trong sách.

Giờ tui mới hiểu. Đó là chuyện của cái nồi cơm má tui.

– Con nhớ. – Cá Mây nói, giọng run run. – Má ơi, con nhớ. Hồi con mới sinh ra, con là sương. Con ở dưới sông. Sáng sớm mặt trời lên, con bay lên. Con bay lên hoài, bay lên tới chỗ má. Má là người đầu tiên con thấy.

Cái màu xám bạc xung quanh rung lên một cái. Rung mạnh.

– Nhưng mà. – Bà Mây Chì nói. Giọng bà nhỏ lại. – Ta mưa xuống rồi, ta bốc lên lại, phải bao lâu? Một ngày? Mười ngày? Trong lúc đó, con ta ở đâu? Ai giữ nó?

Tui chưa kịp nghĩ ra thì con Sơ Ri đã nói.

– Thì hai mẹ con mưa chung.

Cả lòng mây im phắc. Tui quay lại ngó con Sơ Ri. Con Sơ Ri đang ngồi sau lưng tui, tóc đọng đầy hột nước, mặt nghiêm như bà cụ non.

– Hai mẹ con mưa chung một lượt. – Nó nói. – Rớt chung một chỗ. Rớt xuống cù lao con. Rồi sáng mai sương sông lên, hai mẹ con lên chung. Vậy là hổng ai lạc ai hết.

Lần này lòng mây im lâu nhứt.

Rồi tui nghe tiếng Cá Mây cười. Tiếng cười trong veo, giòn tan, như hột mưa rớt trên lá môn.

– Con chịu! – Nó nói. – Má ơi, con chịu! Con muốn rớt xuống chỗ cái nồi cơm!

Bà Mây Chì không nói gì. Nhưng tui thấy màu xám bạc ở bốn phía cuộn lại một vòng, chậm rãi, như người ta gật đầu.

– Được. – Bà nói. – Ta mưa.

Ngay lúc đó, Gió Chướng rống lên ngoài kia.

– Không được!

Ông thổi một hơi. Cả lòng mây chao đảo. Rìa ngoài bị xé toạc ra, ánh nắng chói lòa lọt vô. Tui thấy mặt sông bên dưới, thấy những lằn sóng trắng xóa ngoài cửa biển.

– Tao nói rồi! Mùa của tao! Trời mùa của tao phải khô! Bà mà mưa là trái luật! Tao thổi bà ra biển, cho bà mưa xuống biển, cho hổng ai hứng được giọt nào!

Bà Mây Chì co mình lại. Cá Mây rúc vô giữa bụng mẹ. Cây dù run lên trong tay tui.

Tui không biết làm sao. Tui đâu có cãi lại được ông gió.

Nhưng con Sơ Ri thì không định cãi. Nó chồm qua vai tui, ló đầu ra khỏi chỗ rìa mây bị xé, ngó thẳng vô khoảng trời trống trơn nơi Gió Chướng đang rống. Nó nói, giọng lễ phép như hồi má dạy nó chào khách:

– Ông Gió ơi. Ông có nghe tiếng mưa rớt vô lu chưa?

Tui hoảng hồn, buông một tay khỏi cán dù, chụp vạt áo nó lại. Con Sơ Ri ló cả nửa người ra ngoài rìa mây, gió thổi tóc nó bay tung. Ông mà thổi một hơi bây giờ là nó bay luôn.

Gió Chướng khựng lại.

– Cái gì?

– Tiếng mưa rớt vô lu da bò. – Con Sơ Ri nói. – Ông nghe chưa?

– Tao nghe hết! – Gió Chướng rống. – Tao nghe tiếng sóng biển! Tiếng tàu dừa! Tiếng tù và! Tiếng cửa lá đập! Tao đi khắp xứ này, tiếng gì tao cũng nghe hết!

– Mà tiếng mưa rớt vô lu trong mùa khô thì sao ông? – Con Sơ Ri hỏi. – Mùa khô ông thổi mây đi hết trơn. Mây chưa kịp mưa đã bị ông thổi rồi. Vậy là ông chưa bao giờ được nghe tiếng mưa rớt vô cái lu cạn, đúng hông ông?

Gió Chướng im.

Tui nín thở. Tui nghe cả cái cửa sông như cũng nín thở theo.

– Lu cạn thì kêu boong boong. – Con Sơ Ri nói tiếp. Nó lấy ngón tay gõ lên cán dù, cộc cộc, cho ông nghe thử. – Anh Hai con gõ hoài, con biết. Mưa rớt vô lu cạn, mấy hột đầu kêu bong bong, lớn lắm, vang lắm. Rồi lu đầy dần thì tiếng nhỏ lại, kêu tum tum. Rồi tới lúc lu đầy tràn thì kêu tõm tõm, róc rách, chảy ra ngoài. – Nó ngừng một chút. – Hay lắm ông.

Gió Chướng vẫn im. Tui nghe ông thở. Một hơi dài, chậm, nhè nhẹ, như ai đang ngẫm nghĩ.

Rồi tui nhớ ra một chuyện. Tui ló đầu ra cạnh con Sơ Ri.

– Ông Gió. – Tui nói. – Ngoại con nói cá khô mà không có ông thổi thì phơi hổng giòn. Năm nào gió chướng về, ngoại con cũng phơi cá đầy sân. Ngoại con nói đó là mùa của ông. Mùa của ông là mùa cá khô, mùa bánh phồng, mùa phơi lúa. Hổng ai quên ông đâu.

Gió Chướng im thêm một hồi nữa. Lâu lắm. Mặt sông dưới chân tụi tui bớt sóng. Những lằn sóng trắng xóa ngoài cửa biển dịu xuống.

– Một buổi chiều. – Ông nói. Giọng ông không còn rống nữa. Nó khàn khàn, trầm trầm, nghe như tiếng tù và thổi rất xa. – Một buổi chiều thôi. Tao nín thở một buổi chiều, để tao nghe cái tiếng mưa rớt vô lu đó coi có hay như con nhỏ nói hông. Sáng mai tao thổi tiếp. Mùa khô vẫn là mùa của tao.

– Dạ! – Con Sơ Ri la lên. – Cảm ơn ông!

Tui kéo con Sơ Ri vô lại trong lòng mây, ôm cứng. Tim tui đập muốn bể ngực. Con Sơ Ri thì tỉnh bơ, còn quay lại cười với tui một cái, hai cái lúm đồng tiền sâu hoắm.

– Anh Hai thấy hông? – Nó nói. – Ông Gió dễ thương mà.

Cái màu xám bạc xung quanh lại rung lên. Lần này rung mạnh, rung lâu, rung từ đầu này qua đầu kia. Cá Mây cười khúc khích giữa bụng mẹ. Tui biết bà Mây Chì cũng đang cười. Lần đầu tiên từ hồi Tết.

– Mà khoan. – Gió Chướng nói. – Bà già này nặng quá. Tao mà nín thở thì bả nằm ì đây, chừng nào mới trôi vô tới cù lao?

Cả lòng mây im lặng. Tui ngó cây dù. Cây dù ngó tui. Cái cù lao còn xa tít phía sau, mặt trời đã nghiêng.

Gió Chướng hừ một tiếng.

– Thôi được. – Ông nói. – Tao đưa bả vô. Thổi nhẹ. Thổi lần này thôi đó.

Và Gió Chướng thổi.

Lần này ông thổi khác hẳn. Không phải rống, không phải quất. Ông thổi nhẹ nhàng, đều đặn, từ phía biển thổi vô, như người ta đẩy một chiếc xuồng ra khỏi bến. Bà Mây Chì bắt đầu trôi. Trôi ngược lên sông, trôi về phía cù lao. Tụi tui ngồi trong lòng bà, trôi theo.

Ở trên cao, có mấy đám mây trắng nhỏ ló ra từ chỗ nấp. Ông mây bán bóng mát. Ông mây bán sấm. Cả đám mây bán cầu vồng, giờ không còn dải lụa bảy màu nào trên đầu. Mấy đám mây trôi theo bà Mây Chì, cách xa một quãng, như mấy chiếc xuồng nhỏ lẽo đẽo theo sau chiếc ghe lớn.

– Bả đi đâu vậy? – Tui nghe ông mây bán sấm hỏi.

– Bả đi mưa. – Ông mây bán bóng mát đáp. – Có con nít dưới đất dắt bả đi.

Trong lòng mây, bà Mây Chì hỏi tui một câu, nhỏ thôi:

– Thằng Bảy Đò còn khỏe hông con?

– Dạ còn. – Tui nói. – Ngoại con còn vá lưới, còn nếm nước sông. Mà mắt ngoại kém rồi, xỏ kim ba lần mới lọt.

– Hồi đó nó gầy nhom. – Bà nói. – Nó ngồi trên cán dù, hò cho ta nghe, giọng bể ngang. Ta mưa cho nó, nó la lên như con nhái.

Tui cười. Con Sơ Ri cũng cười. Tui nghĩ tới cái giọng hò bể ngang chữ "dài" của tui hôm qua. Hóa ra hồi mười tuổi, ngoại cũng hò y chang tui.

Bên dưới, con sông mỗi lúc một hẹp lại. Rừng đước. Bãi bùn. Rồi hàng dừa nước. Rồi những vườn dừa xanh rì. Chiếc ghe dừa khô hồi sáng đang chạy bên dưới, ông tài công ngửa cổ lên ngó, há hốc miệng.

Rồi tui thấy cù lao. Chiếc lá xanh bự nằm giữa sông. Cái mái tôn nhà tui lóe sáng. Dưới hè, bốn cái lu da bò nhỏ xíu như bốn hột tiêu xếp hàng.

Bà Mây Chì dừng lại, ngay trên đầu cù lao.

Từ sâu trong lòng bà, có một tiếng gì đó vang lên. Không lớn. Không đi vô tai. Nó đi thẳng vô ngực tui, rung rung trong đó như có ai gõ lên cái trống trong bụng mình.

Ùng.

Rồi một giọt nước to bằng hột bắp rời khỏi lòng mây, rơi xuống.

— Hết chương 9 —