Con mây trong hũ chao

Chương 1: Con mây trong hũ chao

Sáng hôm đó, con Sơ Ri ôm vô nhà một cái hũ chao rỗng, đậy nắp kỹ càng, rồi nói với cả nhà là nó mới bắt được một con mây.

– Mây gì mà mây. – Má nói, tay vẫn gói bánh ít. – Đi rửa tay rồi ăn cơm.

– Mây thiệt mà má! – Con Sơ Ri giơ cái hũ lên. – Con bắt ngoài bến. Nó bay sát mặt nước, con chụp một cái là dính.

Tui là Chuối, mười tuổi, anh hai của con Sơ Ri. Con Sơ Ri sáu tuổi, cái tật lớn nhất của nó là cái gì có lỗ nó cũng phải dí con mắt vô ngó. Lỗ khóa, lỗ ống hút, lỗ thủng trên lá chuối, lỗ mọt trên cột nhà. Ngó xong nó còn kể là thấy cái này cái kia bên trong, cả nhà chẳng ai tin.

Nên tui cũng chẳng tin. Tui giựt cái hũ, mở nắp ra, định chọc nó một câu.

Tui chưa kịp chọc thì thấy trong hũ có một nhúm gì trắng trắng, mềm mềm, lơ lửng giữa lòng hũ, không chạm đáy cũng không chạm thành. Nó to cỡ trái chanh. Nó trôi chầm chậm, xoay xoay, như cục bông gòn ai thả vô nước.

– Sương đó. – Tui nói. – Sáng sớm ngoài sông sương nhiều, mày múc trúng một cục sương.

– Sương thì mặt trời lên là tan. – Con Sơ Ri cãi. – Mặt trời lên lâu rồi.

Tui ngó ra sân. Đúng là mặt trời đã lên cao, nắng chang chang. Nắng tháng Ba ở cù lao tui gắt dữ thần, mới tám giờ mà mặt sân xi măng đã nóng rẫy dưới bàn chân. Sương ngoài sông đã tan sạch từ đời nào.

Vậy mà cục trắng trong hũ chao vẫn còn nguyên.

Tui ghé mắt sát vô. Cục trắng xoay một vòng, và tui thấy giữa nó có một cái lỗ. Một cái lỗ thủng nhỏ xíu, xuyên qua từ bên này sang bên kia, nhìn qua đó thấy được cái đáy hũ. Cái lỗ có hình dạng kỳ cục lắm: một đầu tròn, một đầu chẻ hai, y chang một con cá.

– Nó có lỗ hình con cá. – Con Sơ Ri nói, mặt hớn hở. – Con đặt tên nó là Cá Mây.

– Đậy nắp lại đi. – Tui nói, giọng hơi run. – Coi chừng nó bay mất.

Con Sơ Ri đậy nắp lại ngay, ôm cái hũ vô lòng. Má gói xong mâm bánh ít, liếc qua hai anh em, lắc đầu, rồi đội mâm bánh lên đầu, đi ra bến. Sáng nào má cũng ra bến bán bánh ít lá chuối cho khách đi đò. Má rao một câu mà cả cù lao ai cũng thuộc: "Ai bánh ít hôn, bánh ít nhân dừa đây!"

Tui đứng ngó theo má, rồi ngó ra mấy cái lu da bò kê dọc hè.

Nhà tui có bốn cái lu da bò, màu nâu bóng, to tới ngực tui. Mùa mưa năm rồi, ngoại hứng nước mưa từ mái tôn, chảy theo cái máng xối vô đầy cả bốn lu. Ngoại nói nước mưa là thứ quý nhất nhà, quý hơn lúa. Nấu cơm, nấu nước uống, pha sữa cho con Sơ Ri hồi nhỏ, đều là nước trong mấy cái lu đó.

Bây giờ ba lu đã cạn khô. Lu thứ tư còn chừng một gang tay nước dưới đáy. Tui gõ vô thành lu, nghe kêu "boong" một tiếng rỗng tuếch.

Năm nay hạn. Ngoại nói hạn từ hồi Tết. Mấy tháng không có một hột mưa. Mà nước sông thì mặn.

Cù lao tui nằm giữa một con sông bự, nước đục ngầu phù sa, quanh năm ngọt lịm. Ngoại nói hồi ngoại còn nhỏ, khát thì múc nước sông lên uống. Nhưng mấy năm nay, cứ tới mùa khô, nước biển lại lấn vô sông, lấn tới tận cù lao tui. Gió chướng thổi từ ngoài biển vô, đẩy nước mặn vô sâu thêm nữa. Ngoại hay nói gió chướng là ông gió khó tánh nhất xứ này.

Ngoại tui đang ngồi ngoài bến nước sau vườn. Ngoại tên Bảy, hồi trẻ chèo đò ngang mấy chục năm, nên cả cù lao kêu ngoại là ông Bảy Đò. Ngoại múc một ca nước sông, nhấp một ngụm, rồi nhổ ra cái phẹt.

– Mặn chát. – Ngoại nói. – Bữa nay mặn tới bốn phần ngàn chớ không ít.

– Bốn phần ngàn là sao ngoại?

– Là tưới cây nào thì cây đó chết. – Ngoại nói gọn.

Vườn nhà tui trồng bưởi với chôm chôm. Mấy cây bưởi da xanh ngoại trồng từ hồi má còn con gái, lá giờ vàng úa, rụng lả tả dưới gốc. Mấy trái bưởi non to bằng nắm tay, rụng lăn lóc. Ngoại không dám bơm nước sông lên tưới, chỉ ngồi ngó.

Nhà cô Ba Chanh kế bên còn tệ hơn. Cô Ba trồng chanh không hạt, cả vườn bây giờ lá khô queo, cô Ba đứng giữa vườn chống nạnh ngó lên trời mà than:

– Trời ơi là trời! Một trận thôi! Một trận mưa thôi cũng được!

Nước uống thì nhà nào cũng phải mua. Có cái ghe chở nước ngọt từ trên thượng nguồn về, cặp bến mỗi tuần một lần, bơm vô bồn cho nhà nào có tiền. Tuần rồi má mua một bồn, má nói giá năm nay lên gấp đôi năm ngoái. Tối đó má ngồi đếm tiền bán bánh ít trong cái lon sữa bò, đếm tới đếm lui, rồi thở dài, rồi đếm lại.

Tui nhớ cái tiếng thở dài đó. Nên tui mới đứng gõ lu.

Cả ngày con Sơ Ri ôm khư khư cái hũ chao. Nó đi đâu cũng ôm. Ăn cơm cũng để cái hũ kế bên chén. Trưa ngủ cũng để cái hũ kế bên gối. Tui hỏi nó cho con mây ăn gì, nó nói để nó nghĩ.

Xế chiều, tui dắt con Sơ Ri ra bến rước má. Bến nhà tui là bến đò cũ của ngoại, có cái cầu tre lắc lẻo thò ra mặt sông. Dưới chân cầu cột một chiếc xuồng ba lá ngoại không còn chèo nữa. Má ngồi trên đầu cầu tre, mâm bánh ít còn dư bảy tám cái.

Đang ngồi thì nghe tiếng máy nổ tành tạch ngoài sông. Chiếc ghe chở nước ngọt chạy ngang, mũi ghe sơn đỏ, thân ghe chở mấy cái bồn nhựa xanh to tướng. Má đứng dậy, đưa tay lên vẫy.

– Anh Năm ơi! Ghé giùm em một bồn!

Chú Năm lái ghe đứng sau tay lái, hét vọng vô:

– Hết rồi chị Hai ơi! Mấy bồn này người ta đặt hết rồi! Tuần sau nghen!

Chiếc ghe chạy luôn, để lại hai lằn sóng vỗ vô chân cầu tre, đẩy chiếc xuồng ba lá lắc qua lắc lại. Má đứng ngó theo, tay còn giơ lửng lơ trên không. Rồi má hạ tay xuống, phủi phủi vạt áo, cười với tụi tui:

– Không sao. Tuần sau.

Má cười, mà tui nghe cái giọng má xẹp xuống như cái bánh ít bị đè.

Về nhà, ngoại đứng múc nước trong lu thứ tư ra cái nồi, múc nhẹ tay, như sợ làm đau cái lu. Ngoại nói từ bữa nay tắm thì lấy khăn nhúng nước lau mình thôi, nước để dành nấu cơm.

Chiều, má bắc nồi cơm lên cái bếp ga nhỏ. Nồi cơm sôi, hơi nước bốc lên phì phì quanh cái nắp nồi. Con Sơ Ri ngồi chồm hổm kế bên ngó. Tự nhiên nó mở nắp hũ chao, chìa cái miệng hũ lại gần chỗ hơi nước.

– Mày làm gì vậy? – Tui hỏi.

– Cho Cá Mây ăn. – Nó nói. – Mây thì phải ăn hơi nước. Cô giáo con nói vậy.

Tui định cười. Nhưng tui ngó vô hũ, và tui im luôn.

Con Cá Mây đang hít hơi nước. Thiệt đó. Từng sợi hơi nước bay vô miệng hũ, chui vô cục trắng, và cục trắng phình ra. Phình ra một chút, rồi một chút nữa. Tới lúc má nhắc nồi cơm xuống, con Cá Mây đã to cỡ trái cam, cái lỗ hình con cá cũng to lên theo, rõ mồn một.

Con Sơ Ri đậy nắp lại, ngó tui, cười một cái đắc thắng.

Tối đó, chuyện lạ thứ hai xảy ra.

Đang ăn cơm thì nghe trên mái tôn có tiếng lộp độp. Một tiếng. Hai tiếng. Năm sáu tiếng. Cả nhà ngưng đũa, ngó lên.

– Mưa! – Con Sơ Ri la lên.

Ngoại bỏ chén chạy ra hè. Má chạy ra theo. Tui với con Sơ Ri chạy theo má. Trên trời, mây kéo đen một khoảng nhỏ, ngay trên đầu cù lao. Mấy hột mưa to cỡ hột bắp rớt xuống, rớt lộp độp trên mái tôn, rớt lộp độp trên mặt lu, rớt lên mặt tui mát lạnh.

Được chừng mười mấy hột. Rồi hết.

Khoảng mây đen trôi đi mất, trên trời lại sao lấp lánh như chưa có chuyện gì. Ngoại đứng ngó trời một hồi lâu, rồi đi vô nhà, không nói tiếng nào. Má cũng đi vô. Cô Ba Chanh bên kia hàng rào đứng ngửa mặt lên trời, miệng còn há ra.

– Mưa trái mùa. – Ngoại nói lúc cả nhà ngồi lại vô mâm. – Mưa lắc rắc vậy thôi chớ chẳng đủ ướt cái lá.

Tối đó tui ngủ trên bộ ván ngựa ngoài nhà trước, con Sơ Ri ngủ kế bên, ôm cái hũ chao. Ngoại ngủ trong buồng. Má ngủ ở chái sau. Gió đêm thổi lùa qua khe vách lá, mát rượi.

Tui đang lim dim thì nghe một tiếng "phựt".

Tui mở mắt. Trên vách nhà trước, chỗ cây đinh lớn, ngoại vẫn treo một cây dù đen. Cây dù cũ dữ lắm, cái cán bằng gỗ cong cong như cái móc câu. Mặt dù vá bảy miếng vải bảy màu: miếng xanh, miếng đỏ, miếng sọc, miếng ca rô. Ngoại không cho ai đụng vô cây dù đó. Mùa mưa ngoại cũng không xài, ngoại đội nón lá.

Cây dù đó vừa bung ra. Tự nó bung ra. Mặt dù xòe tròn vo, treo lủng lẳng trên cây đinh.

Rồi nó nói.

– Hột mưa đầu! – Cây dù nói, giọng khàn khàn như ông già ho. – Hột mưa đầu rớt trúng mái rồi! Đứa nào kêu tui đó? Đứa nào?

Tui nằm cứng đơ. Kế bên, con Sơ Ri đã ngồi dậy hồi nào, hai tay ôm cái hũ, mắt tròn xoe.

– Hổng ai kêu hết. – Con Sơ Ri nói, tỉnh bơ như nói chuyện với cái quạt. – Ông là cây dù của ngoại con hả?

– Chớ còn của ai. – Cây dù đáp. Nó xoay một vòng trên cây đinh, nghe kẽo kẹt. – Có hột mưa đầu thì tui mới thức. Mà thức thì phải có việc. Nhà này thiếu nước hả?

– Thiếu. – Tui nói, cuối cùng cũng mở miệng được. – Lu cạn hết rồi.

Cây dù im một chút. Rồi nó nói, nhỏ giọng hơn, như sợ ngoại trong buồng nghe được:

– Vậy thì tụi bây có muốn đi mua mưa hông? Sáng mai trên đó có họp phiên chợ.

— Hết chương 1 —