Cái cân của ông nội

Chương 4: Cái cân của ông nội

Má tôi đang đổ nếp vô thau ngâm thì tôi về tới. Tôi đặt cái hộp gỗ lên cái bàn nhỏ, mở nắp, lật ngược cho má thấy mấy chữ khắc ở góc.

Má nhìn mấy chữ đó. Rồi má lau tay vô vạt áo bà ba, ngồi xuống cái ghế đẩu, không nói gì một hồi lâu.

– Ai chỉ cho con coi chỗ đó? – má hỏi.

– Cháu nội ông Lâm Thừa Phước, má.

Má ngước lên nhìn tôi. Lần đầu tiên trong đời tôi thấy má tôi, người đàn bà bán bánh lá dừa ngoài chợ mà không ai mặc cả nổi một đồng, có cái mặt của một con nhỏ bị bắt quả tang ăn vụng.

– Thằng Vĩnh hả?

– Má biết ảnh?

– Biết. Hồi nó còn bận quần xà lỏn, ngồi dưới gầm quầy coi ông nội nó cân thuốc. – Má cười, cái cười móm. – Nó lấy mấy miếng cam thảo của ông nhai lén. Má thấy mà má không méc.

Rồi má kể. Má kể lúc tôi ngồi bệt dưới đất, giữa đống lá dừa, phụ má gói bánh mà gói cái nào méo cái đó.

Năm má mười sáu tuổi, ông ngoại tôi chết đuối trong một mùa nước nổi ở Ô Môn. Bà ngoại gửi má lên Cần Thơ ở đợ cho một nhà buôn. Ở được ba tháng thì nhà đó đuổi, vì má làm bể cái bình bông. Má ngồi khóc ở bến Ninh Kiều, ông Phước đi ngang, hỏi con nhỏ này biết chữ không. Má biết chữ. Ông dắt má về tiệm, cho làm con sai vặt.

– Ổng dạy má cân thuốc trước khi dạy má đọc tên thuốc – má nói. – Ổng nói đọc tên thì đứa nào cũng đọc được, cân cho đủ mới khó. Ổng đưa má cái cân này. Ngày nào má cũng cân, cân cam thảo, cân quế, cân đương quy. Thiếu một ly ổng bắt cân lại. Má khóc, ổng nói: "Thiếu một ly cũng là thiếu. Người bệnh hổng biết mình bị thiếu, mới khổ."

– Còn bà Phước thì sao má?

– Bà Tư hả? – Má gọi bà nội anh Vĩnh bằng cái tên tôi chưa nghe bao giờ. – Bả nấu cơm cho cả tiệm. Năm má mười bảy tuổi, má sốt rét, nằm trên gác tiệm cả tuần. Đêm nào bả cũng bưng cháo lên, mười hai giờ, một giờ, có khi hai giờ sáng. Bả hay quên giờ lắm. Gọi má dậy ăn cháo mà má mới ngủ được có chút xíu. – Má cười. – Má ăn cháo của bả cả tuần, hết sốt, mập lên hai ký.

Tôi nhớ tới cái người đàn ông tóc ướt mưa đứng ở quầy thuốc đêm hôm trước, nói rằng nằm xuống là nghe tiếng bà gọi dậy ăn cháo lúc nửa đêm. Tôi không kể cho má nghe chuyện đó. Tôi chỉ cúi xuống, gói tiếp một cái bánh, lần này đỡ méo hơn.

Má làm ở Hồng Phúc Đường mười hai năm. Đến lúc tiệm bắt đầu bán thêm thuốc tây, ông Phước cho má đi học trung cấp dược. Má học xong, lấy ba tôi, về Phong Điền. Ngày má đi, ông Phước gói cái cân vô hộp gỗ, đưa cho má.

– Má nói thuốc tây đâu có cần cân. Ổng nói, con cầm đi, nhìn nó mà nhớ.

– Rồi tiệm Kim Hường của má...

Má không trả lời liền. Má buộc dây lác cho một cái bánh, buộc chặt quá, sợi lác đứt.

– Ông Phước mất mười năm nay rồi con. Hồi chuỗi mở chi nhánh đầu hẻm, ổng mất bốn năm rồi. Mấy người bây giờ điều hành, họ đâu biết má là ai. – Má lấy sợi lác khác. – Má hổng giận ông Phước. Má giận cái bảng hiệu thôi. Nó vẫn mang tên tiệm của ổng mà đè chết tiệm của học trò ổng.

– Sao má không nói với con cái cân này của ổng?

– Vì con đi làm cho người ta. – Má nhìn tôi. – Má sợ con biết rồi con ghét luôn cái cân.

Tôi ngồi nhìn cái cân trên bàn, cái đòn mảnh như que tăm, hai cái đĩa đồng sáng lên dưới bóng đèn. Sáu năm nay tôi mang nó tới chỗ làm, giấu dưới quầy, tối nào cũng lôi ra. Tôi không biết tôi đang mang cái cân về nhà cũ của nó.

– Ảnh muốn gặp má – tôi nói.

– Thằng Vĩnh hả? Gặp làm gì?

– Ảnh không nói. Ảnh chỉ hỏi má có còn khỏe không.

Má đứng dậy, bưng thau nếp vô bếp. Từ trong bếp, má nói vọng ra:

– Nói nó má khỏe. Còn gặp thì thôi. Nhà đó làm tiệm má sập, má chưa có quên.

Ba đêm sau đó, tôi cân thuốc.

Anh Vĩnh không tự đi lấy nữa. Anh nói đi một mình hai lần là đủ để nhân viên chi nhánh mười chín tải hình anh lên trang cá nhân. Anh giao cho một người anh tin. Cứ chín giờ tối, có một chiếc xuồng máy nhỏ cập bến cồn, một cậu thanh niên gầy, nói ít, mang lên một thùng các tông. Trong thùng là hộp amoxicillin của mười mấy chi nhánh, mỗi hộp dán băng keo giấy ghi số. Cậu ta đặt thùng xuống, ngồi ở bậc cửa hút một điếu thuốc, chờ tôi cân xong thì mang thùng đi.

– Em tên gì? – đêm đầu tôi hỏi.

– Dạ, Tâm. Trợ lý anh Vĩnh.

Tâm ít nói tới mức Bé Tư đặt cho cậu ta cái tên "anh câm". Nhưng đêm thứ hai, khi thấy tôi ngồi cân tới mười hai giờ, cậu ta lẳng lặng đi ra chợ cồn mua về hai ổ bánh mì thịt với một bịch sữa đậu nành nóng, đặt lên quầy rồi lại ra bậc cửa ngồi.

Ban ngày, tôi bán thuốc trên cồn. Tôi với Bé Tư dọn lại hai cái kệ, xếp thuốc theo nhóm, dán nhãn chữ to cho mấy bà già đọc được. Tôi kêu thợ trên cồn sửa cái máy lạnh, hết bốn trăm rưỡi, tiền túi. Tới ngày thứ ba, mấy bà bán trái cây ghé mua dầu gió đã đứng lại hỏi chuyện huyết áp. Một chị bán cá ẵm đứa con hai tuổi tới, đứa nhỏ tiêu chảy, tôi dặn pha gói bù nước cho đúng, không được pha đặc, rồi ngồi chỉ chị pha thử một ly.

Chiều ngày thứ hai, anh Huy gọi.

– Quyến hả em? Ra cồn quen chưa? – Giọng anh vẫn nhẹ như gió. – Anh coi báo cáo bán hàng, thấy chi nhánh bốn mươi mốt hai ngày nay không bán hộp kháng sinh nào. Lạ ha. Trên cồn người ta hết bệnh rồi hả em?

– Có khách tới mua thì em bán, anh. Lô cũ em còn, lô mới em khóa lại chờ kết quả kiểm nghiệm anh hứa báo.

– À. – Anh ngừng một chút. – Em cẩn thận đó. Khóa thuốc trên kệ mà không có lệnh là sai quy trình. Anh nhắc em vậy thôi, anh không ghi vô biên bản đâu.

Anh cúp máy. Tôi ngồi nhìn cái điện thoại một hồi. Anh Huy không hỏi tôi khóa mấy hộp, không hỏi số lô. Anh chỉ cần biết tôi vẫn còn để mắt.

Anh Vĩnh đêm nào cũng gọi. Mười một giờ, đúng như đồng hồ.

– Bao nhiêu?

– Chi nhánh tám, có. Chi nhánh hai mươi hai, có. Chi nhánh ba mươi, không.

Anh ghi lại. Tôi nghe tiếng bút sột soạt bên kia điện thoại. Rồi anh hỏi:

– Em ăn chưa?

– Tâm mua bánh mì.

– Ừ. – Anh im một chút. – Má em nói sao?

– Má nói má khỏe. Còn gặp thì thôi.

– Ừ.

Anh không hỏi thêm. Nhưng đêm nào anh cũng hỏi câu ấy, và đêm nào tôi cũng trả lời y như vậy.

Đêm thứ hai, ngoài thùng thuốc, Tâm còn đưa tôi một cái gói giấy dầu nhỏ, cột dây lác.

– Anh Vĩnh gửi cô Út Hường.

Tôi mang gói giấy về nhà vào chiều hôm sau, đặt lên bàn, không nói ai gửi. Má mở ra. Bên trong là mấy khoanh cam thảo khô, thái xiên, thơm lừng, kèm một mảnh giấy hồng điều xé từ ngăn tủ, chữ viết tay: "Ngăn số mười bảy. Con vẫn để đúng chỗ."

Má cầm một khoanh cam thảo lên, đưa lên mũi. Má ngồi im một hồi lâu. Rồi má gói lại, cất vô hộp bánh trên đầu tủ, chỗ má cất giấy tờ nhà.

– Thằng quỷ – má nói. – Hồi nhỏ ăn vụng ngăn đó hoài.

Má không nói gì thêm. Nhưng tối đó má không nhắc câu "còn gặp thì thôi" nữa.

Đêm thứ ba, tôi cân xong hộp cuối cùng lúc gần một giờ sáng. Tôi trải tờ giấy A3 lên quầy, vẽ một cái bản đồ thô: Cần Thơ, mấy con sông, bốn mươi sáu cái chấm. Chấm đỏ là có thuốc nhẹ. Chấm xanh là không. Tôi tô từng chấm bằng bút dạ.

Mười bốn chấm đỏ. Tất cả nằm về phía tây, phía Bình Thủy, Ô Môn, Phong Điền, Thới Lai. Tất cả nhận hàng từ kho số hai. Không một chi nhánh nào nhận hàng từ kho trung tâm bị dính.

Bé Tư thức dậy đi vệ sinh, đứng ở chân cầu thang dụi mắt nhìn tấm bản đồ.

– Chị vẽ gì mà đỏ lòm vậy chị? Giống bản đồ ngập nước trên ti vi.

– Ừ – tôi nói. – Giống vậy đó em.

Tôi chụp hình tấm bản đồ, gửi cho anh. Một phút sau anh gọi.

– Mười bốn – anh nói.

– Mười bốn. Mỗi chi nhánh tính trung bình bán ba chục hộp một ngày, lô này về từ đầu tháng. – Tôi nhẩm. – Có thể đã ra tới tay người bệnh mấy ngàn hộp, anh.

Đầu dây bên kia im lặng. Tôi nghe tiếng gió, chắc anh đang đứng ngoài ban công. Rồi anh nói:

– Kết quả kiểm nghiệm chính thức về chiều nay. Hàm lượng hoạt chất chỉ đạt khoảng sáu mươi phần trăm so với nhãn. Đúng như em cân.

Tôi đặt cây bút dạ xuống. Sáu mươi phần trăm. Thằng Đậu năm tuổi uống bốn ngày thuốc sáu mươi phần trăm.

– Anh làm gì tiếp?

– Anh đang làm – anh nói. – Em tin anh thêm mấy ngày nữa được không?

– Anh làm gì?

– Mấy ngày nữa em sẽ biết.

Tôi định hỏi nữa. Rồi điện thoại tôi rung lên, một cuộc gọi khác chen vô. Số lạ. Một giờ sáng.

– Anh chờ em chút.

Tôi bấm nghe. Đầu dây bên kia là tiếng khàn khàn như giấy nhám chà, lẫn tiếng xe cấp cứu hú inh ỏi.

– Cô Hai hả? Tui, Sáu Lợi nè. Cô Hai ơi, thằng Đậu nó sốt cao quá, sau cái tai nó sưng đỏ lên một cục, nó khóc hổng ra tiếng. Trạm y tế chuyển nó lên bệnh viện nhi trên thành phố rồi. Tui hổng biết ai, tui chỉ có số cô. Cô Hai ơi...

— Hết chương 4 —