Con bé quay video

Chương 9: Con bé quay video

– Ông nhìn vào đây. Không, không phải vào cháu. Vào cái chấm đỏ này. Rồi ông nói lại câu vừa nãy.

– Câu nào?

– Câu ông bảo cái quạt này hỏng vì bị chủ nó yêu quá.

Ông Hoạch bảy mươi tư tuổi nheo mắt nhìn vào cái điện thoại cháu gái gắn trên cái giá ba chân, cách mặt ông chừng một gang tay. Cái chấm đỏ nhấp nháy. Ông ho một tiếng, cầm cái quạt cây bằng sắt sơn xanh lên.

– Cái quạt này hỏng vì chủ nó yêu quá – ông nói, giọng cứng đơ như đọc đơn xin việc. – Bật suốt bốn mươi năm, không cho nghỉ ngày nào. Bạc đạn mòn hết. Người cũng thế. Yêu ai thì cũng phải cho người ta nghỉ.

– Rồi! – Con Mây bấm tắt. – Ông nói hay quá. Câu cuối ông tự nghĩ à?

– Ông nói gì?

– Câu "yêu ai cũng phải cho người ta nghỉ".

Ông Hoạch gãi đầu.

– Ông nói thế à? Ông chả nhớ.

Năm 2023, Bùi Thanh Mây mười chín tuổi, sinh viên năm hai ngành điện tử của một trường đại học trong thành phố, chiều nào đi học về cũng ngồi vào nửa bên phải của tiệm. Nửa bên phải giờ không bán điện thoại nữa. Từ mấy năm nay người ta mua điện thoại qua mạng, giao tận nhà, cái tủ kính dài hai mét của bố nó vắng như chùa bà Đanh. Bố nó chuyển sang làm đại lý sim thẻ, sửa điện thoại, dán màn hình. Mây sửa giỏi hơn bố. Ngón tay nó nhỏ, mắt nó tinh, và ông nội dạy nó cái điều mà không trường nào dạy: hỏng chỗ nào, đừng vội thay, nhìn xem vì sao nó hỏng.

Còn ở nửa bên trái, ông nội nó vẫn ngồi đó. Ông sửa quạt, sửa nồi cơm điện, sửa ti vi màn hình cong mà người ta vứt ra bãi rác, sửa đài bán dẫn mà người ta mang từ gác xép xuống sau mấy chục năm. Khách của ông ít dần. Ông không than.

Từ năm ngoái, Mây bắt đầu quay video.

Mỗi tuần một đoạn ngắn: ông nội nó tháo một cái máy cũ, tìm bệnh, sửa, lắp lại. Ông nói vài câu, câu nào cũng cộc như tiếng tua vít, nhưng không hiểu sao người ta thích. Đoạn thứ mười, ông sửa cái đài bán dẫn của một bà cụ ở Thủy Nguyên, cái đài mà chồng bà cụ nghe tin dự báo thời tiết mỗi sáng suốt ba mươi năm trước khi mất. Ông sửa xong, vặn lên, đúng giờ đài phát bản tin thời tiết. Bà cụ ngồi nghe, khóc. Đoạn ấy có hơn hai triệu lượt xem.

– Hai triệu người – Mây bảo ông. – Bằng cả thành phố mình đấy ông ạ.

– Hai triệu người xem ông sửa cái đài?

– Vâng.

– Thế họ có mang đài đến không?

Họ có. Từ sau đoạn video ấy, mỗi tuần có dăm bảy cái thùng các-tông gửi qua đường xe khách, đường bưu điện, từ Lạng Sơn, từ Nghệ An, từ tận Cà Mau. Đài bán dẫn, máy quay đĩa, máy cát-xét, có cả một cái máy chiếu phim tay quay của một ông giáo về hưu ở Huế. Ông Hoạch xếp chúng thành hàng dọc theo tường, mỗi cái buộc một nửa tờ phiếu, làm từ sáng tới tối, làm như hồi ba mươi tuổi.

Bố nó thì không vui như thế.

– Mày làm ông mệt chết – Đông bảo con gái, một tối tháng Mười. – Bảy mươi tư tuổi rồi, ngồi từ sáu giờ sáng.

– Ông thích mà bố.

– Thích cũng không được. Với lại, tiền đâu? Một cái đài sửa được mấy đồng? Người ta gửi từ Cà Mau ra, sửa xong gửi trả, tiền ship còn đắt hơn tiền công.

Đông đặt lên quầy một tờ giấy. Hợp đồng thuê mặt bằng. Một chuỗi cửa hàng trà sữa muốn thuê cả tầng một, hai mươi lăm triệu một tháng, trả trước một năm. Nhà mình lên tầng hai, tầng ba ở, bố nó nói, ông nghỉ ngơi, Mây đi học, bố mẹ mở một cái quầy sim thẻ nhỏ ở đầu ngõ.

Ông Hoạch đặt cái tua vít xuống. Ông nhìn tờ hợp đồng, không cầm lên.

– Thế đồ của khách để đâu?

– Bố trả hết đi. Gửi về cho người ta.

– Gửi về khi chưa sửa xong?

– Bố! – Đông cao giọng. – Bố có nghĩ cho con không? Con gần năm mươi rồi. Hằng đau lưng. Mây còn đi học. Tiệm này ba năm nay không ra tiền. Bố giữ nó làm gì? Giữ để làm gì?

Ông Hoạch không trả lời. Ông quay sang nhìn bàn thờ. Trên ấy, bên cạnh ảnh bà Thêu, cái đài vỏ gỗ vẫn nằm, bảy năm nay, nửa tờ phiếu ở quai giờ đã giòn như lá khô, chỉ cần chạm mạnh là vỡ.

Đông nhìn theo bố. Nó im.

– Bố. – Mây đứng dậy, chìa cái điện thoại ra trước mặt bố. – Bố xem cái này.

Màn hình hiện lên con số. Thu nhập từ các đoạn video trong ba tháng gần nhất. Đông nheo mắt nhìn, rồi đưa sát mắt nhìn lại, rồi cầm lấy cái máy từ tay con gái.

– Cái này… là tiền thật à?

– Tiền thật. Không bằng hai mươi lăm triệu tiền thuê nhà. Nhưng bằng một nửa. Và nó tăng.

Đông nhìn con số rất lâu. Rồi nó nhìn bố, nhìn con gái, nhìn hàng thùng các-tông xếp dọc tường.

– Mày làm cái này từ bao giờ?

– Từ năm ngoái. Con không nói vì con sợ bố bảo con dở hơi.

– Bố cũng định bảo thế thật. – Đông gãi đầu. Rồi nó gấp tờ hợp đồng làm tư, nhét vào túi quần, như bố nó vẫn làm với tờ hoá đơn nào không muốn thanh toán ngay. – Để bố nghĩ thêm.

Ông Hoạch cầm tua vít lên, cúi xuống cái quạt. Khóe miệng ông giật lên một cái. Con Mây thấy.

Đêm ấy, khi cả nhà đã ngủ, Mây ngồi dưới nhà một mình, mở lại cái ghi chú trong điện thoại. Bảy năm nay, nó vẫn giữ mấy dòng chữ ấy. Tuyển. Thợ lò. Hà Tu. Bà cố mất trước năm 2000.

Bảy năm, nó đã đi Hà Tu bốn lần. Mỏ đã đóng cửa, đất đã hoàn thổ, trồng keo. Nó hỏi ở phường, hỏi ở hội cựu thợ mỏ, hỏi trên mấy nhóm cựu công nhân trên mạng. Người tên Tuyển thì nhiều. Người có mẹ tên Thìn thì không ai nhớ. Lần thứ tư, một ông già ngồi uống chè ở chân dốc bảo nó: cháu ơi, thợ lò Hà Tu những năm tám mươi có mấy nghìn người, giờ đi khắp nơi, có người về quê, có người sang Cẩm Phả, có người vào tận Đắk Lắk trồng cà phê. Cháu tìm thế này như mò kim đáy bể.

Nó không mò được kim. Vậy thì nó phải làm cho cái kim tự trồi lên.

Mây nhìn lên bàn thờ. Cái đài vỏ gỗ. Nửa tờ phiếu. Ảnh bà.

Sáng hôm sau, nó ngồi trước mặt ông nội ở quầy, đặt cái giá ba chân lên.

– Ông ơi. Cháu muốn quay một đoạn về cái đài trên bàn thờ.

Ông Hoạch ngẩng lên. Ông nhìn cháu rất lâu, cái nhìn mà con Mây biết từ nhỏ, cái nhìn ông dành cho một cái máy mà ông chưa biết hỏng ở đâu.

– Quay làm gì?

– Để tìm người.

– Tìm ai? Bà ấy mất rồi. Bà mày nói với cháu rồi, cháu tưởng ông không biết à?

Con Mây sững người.

– Ông biết?

– Đêm bà mày mất, bà nói với ông. – Ông Hoạch đặt tua vít xuống. – Câu cuối cùng. Bà bảo: bà Thìn mất rồi anh ạ, em xin lỗi, em không tìm kịp. Ông bảo: ừ, anh biết.

– Ông biết từ trước?

– Không. Ông biết từ lúc ấy. – Ông nhìn lên bàn thờ. – Nhưng ông bảo bà là ông biết. Để bà đi cho nhẹ.

Con Mây cắn môi. Nó không khóc. Nó đã tự hứa với bà là không khóc trước mặt ông.

– Ông ơi, bà cố mất rồi. Nhưng bà cố còn ông Tuyển. Ông Tuyển là em ông. Em cùng mẹ. Ông không muốn gặp em ông à?

Ông Hoạch im rất lâu. Bên ngoài, xe cộ trên phố Hàng Kênh bấm còi inh ỏi, một bà bán xôi rao qua, "xôi xéo đây".

– Cháu quay đi – cuối cùng ông nói. – Nhưng cháu nói gì thì nói, không được nói xấu bà mày.

Đoạn video thứ bốn mươi mốt của Mây dài ba phút. Không có cảnh sửa đồ. Chỉ có cái đài vỏ gỗ trên bàn thờ, quay cận vào hai chữ cái khắc mòn ở góc sứt, quay cận vào nửa tờ phiếu đã giòn như lá. Rồi quay cái hộp sắt tây, cái nắp vẽ hoa mẫu đơn, cuộn dây đồng nhỏ như hạt lạc trong lòng bàn tay ông. Giọng Mây kể, không có nhạc, chỉ có tiếng phố ở phía sau:

"Chiếc đài này đến tiệm nhà em hai mươi lăm Tết năm 1978. Người mang đến tên là Thìn, khoảng năm mươi tuổi, có một nốt ruồi ở cánh mũi bên phải và một vết bỏng cũ ở mu bàn tay. Bà hẹn hai mươi tám Tết đến lấy. Bốn mươi lăm năm nay, chiếc đài vẫn chờ. Nhà em không tìm được bà nữa. Nhưng nếu ai biết một người tên Tuyển, từng làm thợ lò ở Hà Tu, có mẹ tên Thìn, xin nhắn cho em. Nhà em còn nợ bà một cái đài."

Nó không nói gì về bà Thêu. Không nói gì về hôm hai mươi tám Tết.

Đoạn video đăng lên lúc chín giờ tối. Đến mười hai giờ đêm, có ba trăm bình luận, phần lớn hỏi chiếc đài hỏng gì, sao không sửa. Đến sáng, có hai nghìn. Có người bảo bà ngoại họ tên Thìn nhưng không có nốt ruồi. Có người bảo đây là chiêu câu lượt xem. Có người gửi một trái tim rồi đi.

Ông Hoạch không đọc bình luận. Ông bảo chữ trên điện thoại bé như chân kiến. Nhưng tối nào ông cũng hỏi cháu một câu, giọng như hỏi thăm thời tiết:

– Có ai nhắn gì không?

– Chưa ông ạ.

– Ừ.

Rồi ông cúi xuống cái máy đang sửa dở. Đến tối thứ ba, ông không hỏi nữa. Con Mây biết ông không hỏi không phải vì ông thôi đợi. Bốn mươi lăm năm nay ông vẫn đợi như thế, không hỏi ai.

Ba ngày sau, khi Mây đã thôi mở điện thoại mỗi năm phút, có một tin nhắn thoại gửi đến từ một tài khoản không có ảnh đại diện.

Nó bấm nghe. Tiếng một người đàn ông già, giọng khàn, nặng, đuôi chữ kéo dài như sóng vỗ, cái giọng mà nó đã nghe ông nội hát ru trong những đêm mất điện hồi nó còn bé:

"Cháu ơi. Tôi tên là Trịnh Văn Tuyển. Mẹ tôi tên là Thìn. Mẹ tôi có để lại cho tôi nửa tờ giấy, gấp làm tư, bà giữ trong túi áo cả đời. Trên ấy có chữ hai mươi tám Tết."

— Hết chương 9 —