Ba năm nói chuyện qua đứa cháu

Chương 7: Ba năm nói chuyện qua đứa cháu

– Ông bảo bà là canh mặn.

Con Mây ba tuổi đứng giữa bếp, hai tay chắp sau lưng, nói to và rõ như đọc bài trên lớp mẫu giáo. Bà Thêu đang rửa bát, không quay lại.

– Bảo ông là mặn thì chan ít thôi.

Con Mây chạy ra phòng ngoài, nơi ông nội nó đang ngồi ăn cơm ở quầy. Nó đứng trước mặt ông, hít một hơi.

– Bà bảo ông là ông ăn ít thôi.

Ông Hoạch đặt bát xuống, nhìn cháu.

– Bà bảo chan ít, hay ăn ít?

Con Mây nghĩ một lúc, ngón tay đặt lên môi.

– Ăn ít.

Ông Hoạch quay đầu nhìn về phía bếp. Bà Thêu vẫn rửa bát, lưng quay ra, nhưng hai vai hơi rung lên. Bà đang cố nhịn cười. Ông nhìn cái lưng ấy một lúc, rồi cầm bát lên, ăn tiếp, không nói gì nữa.

Đã một năm rưỡi kể từ đêm sau bão. Ông Hoạch không giận. Ông không đóng cửa, không bỏ đi, không ngủ riêng. Ông vẫn ăn cơm bà nấu, vẫn mặc áo bà giặt, vẫn đưa tiền sửa đồ cho bà giữ. Ông chỉ không nói với bà một câu nào trực tiếp. Mọi lời ông muốn nói, ông nói qua con Mây. Mọi lời bà muốn đáp, bà cũng đáp qua con Mây.

Mà con Mây thì có cách dịch của riêng nó.

"Ông bảo bà mai đừng nấu cá" thành "Ông bảo bà mai nấu cá". "Bà bảo ông đi ngủ sớm" thành "Bà bảo ông đi ngủ đi, ông già rồi". Có lần ông nhờ nó bảo bà rằng cái quạt trần kêu to, mai ông tra dầu. Con bé chạy vào bếp, nói với bà: "Ông bảo cái quạt già rồi, ông tra dầu cho bà." Bà Thêu đứng ngây ra giữa bếp một lúc, rồi bỏ cái muôi xuống, đi lên gác, đóng cửa, ngồi trong ấy rất lâu.

Cả phố Hàng Kênh biết chuyện. Phố này cái gì mà chẳng biết. Ông Phán đã ngoài tám mươi, mỗi sáng chống gậy sang hàng nước bà Thêu uống một chén chè, nhìn sang quầy ông Hoạch, chép miệng:

– Năm sáu mươi tuổi đầu mà còn dỗi nhau như con nít. Nhà này đúng là nhà sửa đồ. Cái gì cũng phải tháo ra, ngâm cồn, phơi khô, rồi mới lắp lại.

Chú Lâm xe ôm thì mở một cái sổ cá cược ở đầu ngõ. Đoán đến ngày nào ông Hoạch nói với vợ câu đầu tiên. Mỗi người đặt mười nghìn. Cả phố đặt. Có người đặt Tết năm ấy, có người đặt rằm tháng Bảy, có người đặt ngày ông Hoạch sáu mươi tuổi. Bà Thêu biết chuyện, không giận, còn đặt một trăm nghìn, đặt vào cái ngày không ai đặt.

– Bà đặt hôm nào? – chú Lâm hỏi.

– Không nói. Đến hôm ấy khắc biết.

Mùa xuân năm 2007, thằng Đông đi Quảng Ninh lấy hàng. Đi qua bến xe cũ ở Hòn Gai, giờ đã dời đi chỗ khác, chỉ còn lại một bãi đất trống quây tôn, nó bỗng phanh xe lại giữa đường, ngồi im trên yên xe máy suốt năm phút.

Nó nhớ ra một bà cụ.

Mười hai năm trước, hai mươi lăm Tết. Một bà cụ còng, quấn khăn len màu cháo lòng, rán chả mực trên cái bếp than tổ ong ở góc bến. Bà cho thêm nó một miếng chả. Bà hỏi nó người phố nào. Nó bảo Hàng Kênh, nhà sửa đài. Đôi đũa trong tay bà dừng lại giữa chảo. Miếng chả rơi xuống mỡ, xèo lên một tiếng.

Và bàn tay cầm đũa có một vết bỏng, da co lại như con đỉa.

Đông gọi về cho bố ngay từ giữa đường. Lần đầu tiên trong đời, nó nghe bố nó im lặng lâu đến thế qua điện thoại, lâu tới mức nó tưởng mất sóng.

– Bố ơi? Bố còn nghe không?

– Mai mày chở bố lên.

Hai bố con lên Hòn Gai hai lần trong tháng ấy. Bãi đất trống của bến xe cũ đã có máy xúc. Mấy bà bán hàng rong ngày trước tản đi khắp nơi, người lên chợ, người về quê, người mất. Đông hỏi từng hàng nước, từng ông xe ôm già, từng bà bán vé số. Bà Thìn bán chả mực, người còng, tay có vết bỏng. Có người bảo nhớ mang máng. Có người bảo chợ Hạ Long dưới kia ngày xưa có ba bà tên Thìn, bà nào cũng bán cá. Có người bảo hình như bà ấy có thằng con trai làm thợ mỏ, nhưng không nhớ tên.

Lần thứ hai, ông Hoạch đứng trước bãi đất đang san lấp rất lâu, nhìn cái máy xúc cào từng gàu đất đỏ. Gió từ vịnh thổi tung mái tóc bạc của ông.

– Thôi về – ông nói.

– Bố, mình hỏi thêm ở chợ…

– Về. Bà ấy bảy mươi chín tuổi rồi. Còn hay mất cũng thế. – Ông quay đi. – Bà ấy đã bảo để nó giữ.

Trên đường về, ngồi sau xe máy của con trai, ông Hoạch không nói một câu nào. Đến cầu Bính, Đông nghe bố nó hát rất khẽ một câu hát giọng miền biển, đuôi chữ kéo dài như sóng vỗ. Cái câu ông đã hát ru con Mây trong đêm bão. Đông không hỏi bố học câu ấy ở đâu. Nó nghĩ nó biết rồi.

Tháng Mười năm 2009, con Sen lấy chồng.

Sen hai mươi sáu tuổi, làm kỹ sư ở một công ty xây cầu trong Sài Gòn, về Hải Phòng ra mắt chồng chưa cưới vào dịp Tết năm trước. Chồng nó tên Quý, người Bến Tre, da đen như cột nhà cháy, cười hở cả lợi, nói câu nào cũng bắt đầu bằng chữ "dạ". Lần đầu tiên đến nhà, Quý mang ra một bao tải dừa xiêm to bằng cái hòm, mấy hũ kẹo dừa, một can mắm cá linh. Bà Thêu nhìn bao dừa, nhìn can mắm, nhìn thằng rể tương lai, rồi quay sang con Mây đang đứng sau chân bà:

– Mây, bảo ông là thằng này được.

Con Mây chạy ra.

– Ông ơi, bà bảo chú này được.

Ông Hoạch đang ngồi tháo một cái quạt điện. Ông nhìn Quý từ đầu tới chân, lâu tới mức thằng rể toát mồ hôi.

– Cậu biết sửa cái gì không?

– Dạ… dạ con làm cầu, bác.

– Cầu hỏng thì cậu sửa à?

– Dạ, hỏng thì tụi con sửa, bác.

Ông Hoạch gật đầu.

– Mây. Bảo bà là được.

Đám cưới tổ chức ở Hải Phòng trước, rồi mới vào Bến Tre. Nhà trai ra một đoàn mười hai người, đi tàu hỏa hai ngày hai đêm, xuống ga Hải Phòng ai cũng run cầm cập vì cái rét đầu mùa. Ông sui, tức là bố của Quý, mặc áo vest màu kem, đội mũ phớt, nói giọng miền Tây ngọt như mía lùi, gặp ai cũng chắp tay "dạ thưa anh sui", "dạ thưa chị sui", làm cả phố Hàng Kênh vừa cười vừa thương.

Tiệc cưới làm ở nhà hàng ven sông Cấm, không làm ở phố nữa. Thời thế đã khác. Nhưng dàn âm thanh thì vẫn là dàn của ông Hoạch, ông nhất định không cho nhà hàng dùng loa của họ. Và người dẫn chương trình vẫn là ông Toàn, giờ đã bảy mươi tư, giọng run run nhưng vẫn đọc bài diễn văn từ chữ "kính thưa hai họ".

Đến phần cha mẹ cô dâu phát biểu, ông Toàn đưa micro cho bà Thêu. Bà đứng dậy, cầm micro, mỉm cười với hai họ. Bà là người nói giỏi nhất nhà. Bà đã chuẩn bị hẳn một bài. Nhưng bà vừa mở miệng thì ông Hoạch đứng dậy bên cạnh, chìa tay ra.

– Để tôi.

Cả bàn họ nhà gái im bặt. Bà Thêu nhìn chồng. Ông nhìn lại bà, rồi cầm lấy micro từ tay bà. Tay ông chạm vào tay bà.

Ông Hoạch quay ra phía hai họ. Ông đưa micro ra xa miệng một chút, như mọi lần.

– Con gái tôi đi xa. Xa gần hai nghìn cây số. Tôi không giữ. Con cái lớn rồi thì phải đi. Nhưng tôi muốn nói với nhà trai một điều. – Ông ngừng lại, nhìn ông sui đang ngồi thẳng lưng như học trò. – Nhà tôi làm nghề sửa đồ. Có cái gì hỏng thì mang ra sửa, đừng vứt. Người cũng thế. Hai đứa nó có lúc sẽ hỏng chỗ này chỗ kia. Lúc ấy đừng vội. Ngồi xuống, tháo ra, xem hỏng chỗ nào. Có khi phải mất mấy năm. – Ông dừng lại lâu hơn. – Nhà tôi mất ba năm.

Không ai hiểu câu cuối, trừ bà Thêu, thằng Đông, và cả cái phố Hàng Kênh đang ngồi kín bốn mâm cuối nhà hàng. Chú Lâm xe ôm đứng bật dậy, rút cái sổ cá cược trong túi áo ra, giơ lên khỏi đầu. Ông Phán đập gậy xuống sàn.

Ông Hoạch quay sang bà Thêu. Trước mặt hai họ, trước mặt cả phố, trước mặt hai trăm khách, ông nói vào micro, giọng không to:

– Em. Cảm ơn em đã nuôi con bé lớn ngần này.

Bà Thêu đứng đó, tay ôm bó hoa hồng của cô dâu. Bà định nói gì đó, nhưng môi bà chỉ run lên. Con Sen trong bộ áo dài đỏ đã khóc ròng ròng, làm trôi hết lớp phấn. Thằng Quý đứng cạnh vợ, chẳng hiểu chuyện gì, nhưng cũng khóc theo, vì nó là người miền Tây, mà người miền Tây thấy người ta khóc thì khóc theo cho có bạn.

Tối hôm ấy, chú Lâm mang cái sổ cá cược sang nhà bà Thêu. Cả phố đặt sai. Chỉ một người đặt đúng: ngày cưới con Sen.

– Sao bà biết? – chú Lâm hỏi.

Bà Thêu đếm tiền thắng cược, xếp từng tờ cho phẳng góc.

– Ông ấy chỉ nói được khi có micro trong tay. Mười năm nay rồi.

Bà cười, rồi bỗng không cười nữa. Bà đặt xấp tiền xuống quầy, bàn tay dừng lại trên tờ tiền giữa. Chú Lâm về rồi, bà vẫn ngồi đó.

Đêm ấy, ông Hoạch xuống nhà, thấy vợ ngồi một mình sau quầy. Ông ngồi xuống ghế đẩu phía bên kia, đối diện. Trên nóc tủ, cái đài vỏ gỗ vẫn nằm đó, nửa tờ phiếu buộc ở quai.

– Mai em đi chợ – ông nói, – mua cho anh lạng chè Thái.

– Vâng.

Đó là câu thứ hai ông nói thẳng với bà sau ba năm. Bà Thêu đáp một chữ, rồi đứng dậy, đi vào bếp, đun một ấm nước. Ông ngồi lại, nghe tiếng nước reo dần trong bếp, cái tiếng mà ông đã nghe mỗi đêm suốt ba mươi hai năm mà chưa đêm nào thấy nó dễ nghe như đêm nay.

Ông không thấy, trong túi áo bà Thêu, một tờ giấy gấp làm tư, có đóng dấu đỏ của bệnh viện. Bà đi khám từ tuần trước cưới, cầm tờ giấy về, đọc một lần, rồi gấp lại. Bác sĩ bảo phải theo dõi, ba tháng tái khám một lần. Bà đi tái khám một mình, bảo chồng là đi lễ chùa. Bà định đợi xong đám cưới con Sen. Rồi bà lại định đợi thêm.

Bà đợi thêm được sáu năm.

— Hết chương 7 —