Ca sanh đôi mùa nước nổi

Chương 3: Ca sanh đôi mùa nước nổi

Mùa nước nổi năm tám mươi sáu, con gái tui tám tuổi cắt trụi một nửa mái tóc của thằng em hai tuổi, đúng cái buổi trưa cả nhà đang lo một ca sanh đôi.

Tui biết chuyện vì nghe thằng Hùng khóc. Không phải khóc kiểu té, kiểu đói. Mà khóc kiểu bị phản bội. Tui chạy ra hiên sau thì thấy nó ngồi trên cái ghế đẩu, quấn quanh cổ cái khăn tắm của má nó, đầu bên trái còn nguyên mái tóc tơ, đầu bên phải trọc lốc như trái dừa gọt. Con Lệ đứng sau lưng em, tay cầm cây kéo cắt chỉ của má nó, mặt nghiêm như ông thợ hớt tóc ngoài chợ.

– Lệ! Con làm cái gì vậy?

– Con hớt tóc cho em. – Nó nói tỉnh queo. – Em nóng. Con hớt kiểu mấy anh trên tỉnh. Một bên dài một bên ngắn.

– Ai dạy con?

– Con coi ông Ba hớt tóc ở chợ. Ổng hớt vậy nè, xẹt xẹt. Con hớt bên này xong rồi, em khóc, con chưa hớt bên kia.

Thằng Hùng thấy tui thì khóc to hơn, giang hai tay đòi bồng. Tui bồng nó lên, ngó cái đầu nửa trọc nửa không, rồi ngó con gái tui. Con Lệ ngó lại, không sợ chút nào. Cái mặt nó y chang má nó, cái kiểu biết mình đúng, không thèm cãi.

Tui định la. Rồi tui thấy chỗ trọc trên đầu thằng Hùng. Đều tăm tắp. Không có một vết xước. Không có một chỗ lởm chởm. Con nhỏ tám tuổi cầm cây kéo cắt chỉ mà cắt tóc em nó đều như thợ.

– Con hớt nốt bên kia đi – tui nói.

Con Lệ cười toe. Thằng Hùng khóc ré.

Đúng lúc đó cái chuông ngoài cổng kêu.

Mùa nước nổi ở Vàm Cái Sâu, nước từ thượng nguồn đổ về, tràn đồng, ngập vườn, có năm lên tới bậc thềm nhà tui. Cá linh về từng bầy, bông điên điển nở vàng hai bên rạch. Con nít trong xóm bơi xuồng đi học. Đàn bà bầu tới ngày đẻ thì người nhà chở xuồng tới, cột xuồng dưới gốc cây sao, giật dây chuông. Cái dây dù tui cột từ năm bảy mươi bảy đã thay ba lần. Cái chuông thì vẫn là cái chuông của ghe ông Ba Lù, vẫn kêu bong bong, nghe xa cả cây số.

Người tới là anh Chín Thà ở Rạch Sung. Vợ ảnh bụng to như cái lu, người ta đồn là sanh đôi.

Chín năm mở nhà bảo sanh, vợ tui đã đỡ hơn một ngàn ca. Bả đỡ trong đêm, đỡ giữa trưa, đỡ trong mùa lũ, đỡ một lúc hai người nằm hai giường. Người ta thôi gọi bả là con nhỏ bằng cấp. Người ta gọi bả là cô Sáu. Người ta đặt tên con theo bả: con Nhạn, thằng Sáu, con Ân Sáu. Chị Út Mai học trò của bả đã lấy chồng, có con, giờ phụ bả mỗi ngày.

Còn bà Năm Dứt thì đã ngoài bảy chục, lưng còng, mắt mờ, thôi đỡ đẻ từ hai năm trước. Nhưng hễ ca nào khó, vợ tui lại sai tui qua sông. Và bà Năm lần nào cũng xách cái giỏ đệm đi theo, càu nhàu suốt dọc đường, mà chưa lần nào từ chối.

Ca của vợ anh Chín Thà khó thiệt.

Đứa thứ nhứt ra lúc ba giờ chiều. Con trai, nhỏ xíu, hai ký mốt, mà khóc to. Rồi chờ hoài không thấy đứa thứ hai. Vợ tui đặt tay lên bụng sản phụ, sờ đi sờ lại, mặt bả cứ đanh lại. Tui đứng ở cửa gian bên phải, quay lưng vô trong như mọi lần, nghe bả nói nhỏ với chị Út Mai:

– Đứa thứ hai nằm ngang.

Tui không biết nằm ngang là sao. Nhưng tui nghe giọng bả. Chín năm nay, tui chưa từng nghe bả nói giọng đó.

– Anh Đậm! Qua sông kêu bà Năm.

Tui chèo xuồng qua sông. Nước lũ chảy xiết, đỏ ngầu phù sa, kéo theo lục bình từng mảng như cù lao nổi. Tui chèo xéo lên phía trên rồi thả cho nước đẩy xuống. Bà Năm đứng sẵn dưới gốc bần, giỏ đệm trên tay, như bả biết trước.

– Vợ mày kêu hả?

– Dạ. Ca sanh đôi. Đứa thứ hai nằm ngang.

Bà Năm leo xuống xuồng, không nói gì nữa.

Về tới nơi, bà Năm rửa tay bằng xà bông, lau cồn, không đợi ai nhắc. Bà đặt bàn tay khô quắt lên bụng vợ anh Chín Thà, nhắm mắt, nghe như nghe tiếng cá dưới nước. Một hồi lâu bà mở mắt ra, nhìn vợ tui. Hai người đàn bà, một già một trẻ, nhìn nhau qua cái bụng của người đàn bà thứ ba.

– Hồi xưa tao xoay được – bà Năm nói. – Bây giờ tay tao run rồi.

– Con xoay – vợ tui nói. – Bà chỉ con.

Tui không biết chuyện gì xảy ra trong gian bên phải trong hai tiếng đồng hồ sau đó. Tui đứng ở hiên trước, bồng thằng Hùng đầu trọc lốc, nắm tay con Lệ, ngó ra con rạch. Anh Chín Thà ngồi chồm hổm dưới gốc cây sao, hút hết điếu thuốc này tới điếu thuốc khác, cái tay cầm thuốc run lẩy bẩy. Thằng con trai mới đẻ nằm trong cái nôi tre tui lấy của thằng Hùng, ngủ ngon lành, không biết gì.

Lúc năm giờ chiều, vợ tui bước ra. Tay bả còn đeo bao tay, áo blu trắng lấm lem. Bả nhìn tui.

– Xoay không được. Phải đưa lên bệnh viện tỉnh. Liền.

Bệnh viện tỉnh cách nhà tui hai tiếng đi ghe máy, nếu nước êm. Mùa lũ thì lâu hơn. Đường bộ năm đó còn chưa có, xe đò thì không chạy ban đêm.

– Anh Đậm. Ghe của anh.

Chiếc ghe máy của tui là chiếc ghe gỗ dài tám thước, máy đuôi tôm mười lăm ngựa, tui tự sửa tự ráp. Tui dùng nó chở đồ nghề đi sửa máy cho người ta khắp các con rạch. Tui chưa bao giờ chở người bệnh.

Tui chạy ra bến, giật máy. Máy nổ phành phạch. Anh Chín Thà với chị Út Mai khiêng vợ ảnh xuống ghe, nằm trên tấm ván lót chiếu. Vợ tui ngồi bên cạnh, một tay cầm cây đèn pin, một tay đặt trên bụng sản phụ. Bà Năm ngồi ở mũi ghe, ôm giỏ đệm.

– Con Lệ! – vợ tui kêu vọng lên bờ. – Coi em cho má!

Con Lệ tám tuổi đứng trên cầu ván, bồng thằng em hai tuổi trên hông, gật đầu. Nó không khóc. Nó đứng nhìn chiếc ghe chạy ra khỏi con rạch, rồi tui nghe nó quay vô nhà, nói với thằng em giọng của người lớn:

– Hùng, ngồi yên, chị hớt nốt bên kia cho.

Chuyến ghe đó tui nhớ tới chết.

Tui ngồi đằng sau lái. Vợ tui, bà Năm, anh Chín Thà, sản phụ, tất cả ở phía trước. Tui ngó ra mặt sông. Tui không ngó vô lòng ghe. Tui nghe tiếng vợ anh Chín Thà rên, tiếng vợ tui nói "chị ráng, chị ráng chút nữa", tiếng bà Năm lâm râm khấn gì đó, tiếng anh Chín Thà khóc. Tui nghe hết. Tui không ngó lại. Tui ngó phía trước. Ngó con nước. Ngó lục bình. Ngó những đốm đèn dầu lấp lánh trên mấy chiếc ghe chài đậu dọc bờ. Trời tối dần. Rồi tối hẳn. Tui lái theo ánh sáng của mấy xóm hai bên sông, nhớ từng khúc quanh, từng doi đất, từng cây bần già mà hai chục năm làm thợ máy tui đã đi qua cả ngàn lần.

Có một lúc, vợ tui kêu lên:

– Anh Đậm! Nhanh nữa được không?

Tui vặn hết ga. Chiếc ghe gỗ rung bần bật, nước bắn trắng hai bên mũi. Cái máy đuôi tôm kêu như muốn nổ tung. Tui biết nó chịu không nổi lâu. Tui đặt tay lên lốc máy, nghe nó nóng dần lên dưới lòng bàn tay, như người ta đặt tay lên trán đứa con đang sốt. Tui nói với cái máy, nói thành tiếng: ráng đi mày, ráng đi, tới nơi rồi tao thay nhớt cho mày, thay bạc đạn mới cho mày.

Một tiếng bốn mươi phút sau, chiếc ghe cặp vô bến sau bệnh viện tỉnh.

Đứa thứ hai là con gái. Bác sĩ trên tỉnh mổ, lấy ra được, hai ký hai. Mẹ nó mất máu nhiều, phải truyền mấy đơn vị, nằm viện mười ngày. Nhưng cả hai mẹ con đều sống.

Bác sĩ trực đêm đó là một ông đứng tuổi, đeo kính dày, đi ra hành lang hỏi ai là người đưa sản phụ tới. Vợ tui bước ra.

– Chị là bà mụ?

– Dạ, tui là nữ hộ sinh.

Ông bác sĩ nhìn vợ tui, nhìn bà Năm còng lưng ôm cái giỏ đệm đứng phía sau, rồi nhìn tui đứng ở cuối hành lang, quần còn ướt tới gối, tay đen nhớt máy.

– Chị quyết định chuyển sớm – ông nói. – Trễ một tiếng nữa là khó.

Vợ tui không nói gì. Bả chỉ gật đầu. Rồi bả quay lại, đi về phía tui, và lần đầu tiên trong chín năm, tui thấy vai bả run lên. Bả ôm tui giữa hành lang bệnh viện, người còn nồng mùi cồn với mùi máu, và tui đứng yên cho bả ôm. Tui không xỉu.

Chuyến về, trời đã gần sáng. Bà Năm ngồi ở giữa ghe, ngủ gục trên cái giỏ đệm. Vợ tui ngồi phía trước, dựa lưng vô mạn ghe, nhìn tui lái. Cái máy đuôi tôm chạy rề rề, mệt như tui.

– Anh Đậm.

– Hử.

– Hồi nãy anh không xỉu.

– Tui ngồi đằng sau lái mà. Tui ngó phía trước.

– Anh nghe hết mà.

Tui không trả lời.

Bả nhìn tui một hồi, rồi nói:

– Con Lệ hớt tóc cho thằng Hùng đẹp lắm. Em thấy hồi chiều.

– Ờ. Nó hớt đều.

– Hồi sáng nó nói với em, lớn lên nó không làm bà mụ đâu. Nó nói làm bà mụ dơ lắm. Nó nói nó làm thợ hớt tóc.

Bả nói câu đó nhẹ hều, như nói chuyện mưa nắng. Mà tui nghe ra trong đó có cái gì đó gãy.

Tới khúc sông trước nhà, bà Năm thức dậy. Bà ngó lên trời, ngó qua bờ bên kia, chỗ cái cây gòn cao nghệu, rồi bà nói, không biết nói với ai:

– Ca này là ca cuối của tao. Tay tao run rồi. Tao không qua sông nữa đâu.

Rồi bà ngó tui, cái nhìn giống đêm giông năm bảy mươi tám.

– Tư Đậm. Mày kể với vợ mày chưa?

Vợ tui quay sang nhìn tui. Tui giả bộ lo chỉnh cái tay ga.

– Chưa hả? – bà Năm thở dài. – Thằng này lì. Kể đi. Đừng để tới lúc tao chết rồi mày mới kể.

Tui không kể. Và bà Năm chết trước khi tui kể, chín năm sau, vào một buổi chiều mùa khô, đúng cái năm con Lệ bỏ nhà đi.

— Hết chương 3 —