Nút thắt thứ ba

Chương 10: Nút thắt thứ ba

Bu nằm viện năm ngày, ở một phòng bốn giường trên tầng ba khoa tim mạch, cửa sổ nhìn ra một hàng phượng đã trụi lá.

Giường bên trái là một bà cụ người Cát Bà, gãy chân vì ngã trên tàu cá của con trai, ngày nào cũng có một đàn cháu mang sứa đỏ trộn với mắm tôm vào ăn, mùi bay khắp phòng. Giường bên phải là một ông giáo về hưu, đêm nào cũng đọc thơ Đường to tiếng trong mơ. Bu tôi bảo cái phòng này vui hơn cái nhà tầng mười hai ở Long Biên nhiều.

Ngày thứ hai, huyết áp của bu xuống được một trăm năm mươi. Ngày thứ ba, bu bắt đầu đòi về. Ngày thứ tư, bu hát.

Bu hát bài "Cô gái mở đường", sai lời từ câu thứ hai, hát to đến mức cô y tá trực phải chạy vào nhắc. Bà cụ Cát Bà vỗ tay. Ông giáo về hưu bảo bà hát lạc điệu nhưng có hồn. Bu kể ở cái nhà Long Biên có cái ti vi to bằng cái chiếu, cả ngày chiếu ca nhạc cũ, bu không biết tắt, cứ ngồi hát theo, chị giúp việc khen bà hát hay. Tôi ngồi bóc cam cho bu, nghe bu kể, nhớ lại tối thứ Tư Lam bật loa ngoài, tiếng hát rất xa, rất khẽ đằng sau giọng Khải. Tôi đã không dám tin tai mình. Bây giờ thì tôi biết là tôi đã nghe đúng, và tôi cũng biết là nếu đêm ấy tôi nói ra, sẽ chẳng ai tin một tiếng hát qua loa điện thoại.

Toại vào viện từ ngày đầu. Nó đứng ở cửa phòng một lúc lâu, không dám vào. Nụ phải đẩy lưng nó. Nó đi tới giường bu, quỳ xuống nền gạch, chưa kịp nói gì thì bu đã giơ tay cốc lên đầu nó một cái.

– Đứng lên. Cái thằng này. Bao nhiêu tuổi rồi mà quỳ.

– Bu ơi, con lấy vàng của bu.

– Bu biết. Bu bảo mày lấy cho gọn đừng để rơi, mày có để rơi không?

– Không ạ.

– Thế là được.

Toại gục mặt xuống mép giường, vai rung lên. Bu đặt tay lên cái đầu húi cua lốm đốm bạc của nó, không vuốt, chỉ đặt đó, như đặt tay lên một cái nồi để xem đã nguội chưa.

Một tuần sau, Toại bán chiếc xe đầu kéo còn chạy được, cái xe đứng tên Nụ. Nụ tự đi ký giấy bán. Số tiền ấy trả được hơn nửa món nợ. Phần còn lại, thằng Hào béo không đòi được nữa, vì nó đang phải lên làm việc với công an về chuyện cho vay lãi ngày. Toại đi lái thuê cho một công ty vận tải ở Đình Vũ, ca đêm. Sáng nào về nó cũng ghé chợ mua một gói xôi lạc mang sang cho bu, ăn một nửa, để một nửa cho tôi.

Khải bị tạm giữ ngay hôm thứ Năm. Một tuần sau, cơ quan điều tra khởi tố vụ án, anh ấy bị tạm giam để điều tra về hành vi có dấu hiệu lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Còn việc anh ấy đưa bu đi và giữ bu ở căn hộ Long Biên suốt ba ngày, anh Sơn bảo cơ quan điều tra đang làm rõ, sẽ xử lý theo đúng quy định. Anh Sơn không nói thêm. Anh ấy chưa bao giờ nói thêm những gì anh ấy chưa chắc.

Bà Hiên không đòi tiền phạt cọc. Luật sư của bà ấy bảo hợp đồng đặt cọc ấy có thể bị coi là vô hiệu vì bu ký mà không biết mình ký cái gì, việc đó toà sẽ xét. Bà Hiên bảo bà chỉ cần lấy lại số tiền đã đưa cho Khải, ai trả cũng được, bao giờ trả cũng được. Bà ấy vào viện thăm bu một lần, mang theo một hộp bánh đậu xanh và một bó cúc vàng mua ở chợ hoa Tam Bạc. Bu bắt bà ấy ngồi, bắt tôi rót nước, nước nóng hẳn hoi.

Lam ở lại Hải Phòng. Nó dọn đồ từ căn hộ Cầu Giấy về, ngủ trên tầng ba, cái phòng mà hồi bé nó vẫn ngủ. Nó chưa quyết gì về chuyện chồng nó. Nó bảo em chờ em bé ra đời đã, rồi em tính. Có những đêm tôi nghe nó khóc trên gác, khóc rất khẽ, khóc như người ta khóc khi không muốn ai trong nhà thức dậy. Tôi không lên. Tôi đã học được rằng có những lúc người ta cần được khóc một mình, và việc của người khác chỉ là để đèn cầu thang sáng.

Ngày thứ ba bu nằm viện, cái máy bàn màu kem ở nhà đổ chuông. Tôi về lấy quần áo cho bu, chạy vào nhấc máy. Đầu dây bên kia là giọng bà Lượt, to như đang gọi đò.

– Con Đạm đấy à? Bà Tỉnh về chưa? Tao hỏi thằng cháu số nhà mày mãi mới ra. Con chó nhà tao từ hôm bà ấy đi cứ nằm ở hiên, đúng chỗ bà ấy ngồi, gọi không vào. Bảo bà ấy khoẻ thì sang chơi, tao kho cá bống tương chờ.

Tôi bảo bà là bu đang nằm viện, bu khoẻ rồi, ra Tết con đèo bu sang. Lần này đi ban ngày, đi đường chính, bật đèn đàng hoàng. Bà Lượt không nghe rõ, cứ hỏi đi hỏi lại cái gì, rồi bảo thôi, tao chỉ cần biết bà ấy về là được.

Tôi lên trụ sở công an hai lần nữa để ký biên bản lời khai, lần này là lời khai đúng. Lần thứ hai, ký xong, anh Sơn tiễn tôi ra tận cổng, đứng dưới hàng cau vua.

– Việc chị khai không đúng sự thật trong mấy ngày ấy đã được ghi vào hồ sơ, – anh ấy nói. – Chị đã tự giác khai báo lại, đã giúp tìm ra bà cụ. Những cái ấy cũng được ghi.

– Tôi biết.

– Chị Đạm, – anh ấy nói, và dừng một lúc. – Mẹ tôi ở Trùng Khánh, tuần trước tôi gọi về, bà nhận ra tôi. Bà hỏi tôi con có khoẻ không, cái chân con có còn đau không. Cái chân tôi bị thương hồi năm thứ hai ở trường cảnh sát, hai mươi năm rồi. Bà nhớ.

– Bà nhớ những chuyện cũ.

– Vâng. Những chuyện mới thì bà quên. Nhưng những chuyện cũ thì bà giữ kỹ lắm, như giữ tiền dưới đáy hòm. – Anh ấy nhìn tôi. – Lần sau chị thương mẹ thì chị nói với tôi trước. Tôi cũng có mẹ.

Đêm cuối cùng bu nằm viện, ông giáo về hưu đã được ra viện, bà cụ Cát Bà đã ngủ say. Cả phòng chỉ còn tiếng máy đo nhịp tim của ai đó ở phòng bên kêu tít tít, và tiếng mưa phùn gõ lên mái tôn nhà xe dưới sân. Bu gọi tôi lại gần.

– Đạm. Đưa bu cái khăn trắng.

Tôi lấy chiếc khăn tay vải trắng viền chỉ xanh ra khỏi túi áo. Một tuần nay tôi mang nó theo người, không gỡ nút nào, như anh Sơn dặn. Bu trải nó lên đùi, trên tấm chăn bệnh viện kẻ sọc xanh.

Ba nút. Một nút ở góc trên, vải đã nhàu, thắt từ lâu. Hai nút ở góc dưới, thắt chặt hơn.

Bu cầm cái nút ở góc trên trước, ngón tay run run gỡ ra. Mất một lúc lâu vì nút đã thắt quá lâu, vải dính chặt vào nhau.

– Cái này là hôm thằng Toại quát, – bu nói. – Để nhớ là nó sợ, không phải nó ác. Đừng giận nó. Bu nhớ rồi. Bu không giận nó.

Bu gỡ cái nút thứ hai. Nút này mới hơn, gỡ dễ hơn.

– Cái này là chiều thứ Bảy, sau khi cô đeo kính về. Trả tiền cho người ta. – Bu thở dài. – Cái này thì bu chưa làm được. Nhưng có công an làm rồi. Cũng được.

Còn lại một nút. Bu cầm nó giữa hai ngón tay, không gỡ ngay.

– Cái này là tối thứ Bảy, – bu nói. – Trước khi bu gõ vách gọi con.

– Để nhớ gì hả bu?

Bu nhìn tôi rất lâu. Trong ánh đèn ngủ màu xanh của phòng bệnh, đôi mắt bu tỉnh như đêm hôm ấy, cái đêm bu nắm cổ tay tôi bằng mấy ngón tay gầy guộc mà khoẻ đến lạ.

– Để nhớ nói với con một chuyện, – bu nói. – Đêm ấy bu nhờ con đưa bu đi, không phải vì con là đứa bu tin nhất đâu. Thằng Toại thì bu thương, con Lam thì bu tin. Bu nhờ con vì bu biết con không muốn bán cái nhà này. Bu biết con sẽ làm, không hỏi han gì nhiều. Bu biết con mừng.

Tôi ngồi im. Tiếng mưa phùn trên mái tôn đều đều như tiếng ai đếm tiền lẻ.

– Năm tháng trước con xách hai cái vali về, nói là về trông bu vì bu hay quên, – bu nói. – Hôm ấy bu chưa quên gì cả. Bu biết con về vì con không còn chỗ nào để về. Bu để con nghĩ là con đang trông bu. Bu để thế cho con đỡ tủi. Rồi đêm thứ Bảy bu lại dùng đúng cái chuyện ấy của con để con đưa bu đi. Bu có lỗi với con. Bu thắt cái nút này để nhớ mà nói với con, kẻo bu quên mất.

Bu gỡ cái nút cuối cùng. Chiếc khăn tay trắng nằm phẳng trên tấm chăn kẻ sọc, chỉ còn ba chỗ vải nhàu.

– Cái nhà ấy bu không bán, – bu nói. – Ba đứa có phần, giấy tờ để sau. Nhưng con ở. Con ở với bu, không phải trông bu. Thế thôi.

Rồi bu gấp chiếc khăn lại, đặt vào tay tôi, nằm xuống, kéo chăn lên tận cằm như một đứa trẻ, và ngủ ngay, như thể ba nút thắt ấy là ba hòn đá bu đã khuân suốt một tuần, giờ đặt xuống được rồi.

Tôi ngồi cạnh giường bu tới sáng.

Có một chuyện tôi chưa kể với các bạn. Nó không quan trọng với vụ án, không ai hỏi tôi về nó, anh Sơn không ghi nó vào biên bản nào. Nhưng từ chương năm, tôi đã thôi chọn những câu đúng để giấu một điều, nên tôi kể.

Sáng hôm ấy, lúc trời vừa rạng, tôi lấy chiếc khăn tay trắng ra, thắt một nút vào góc trên, đúng chỗ bu vừa gỡ cái nút của Toại.

Bu dậy, nhìn thấy, hỏi tôi thắt để nhớ gì.

Tôi bảo bu: để nhớ là có một tuần, con đã ngồi rót nước cho một trăm người đi tìm bu, mà không nói thật với ai câu nào.

Bu nhìn cái nút một lúc, rồi bảo: cái này thì con giữ lâu đấy.

Cái nút ấy tôi chưa gỡ.

— Hết —