Tháng Ba, ông già đi tái khám

Chương 2: Tháng Ba, ông già đi tái khám

Hai giờ chiều, thầy coi giờ đốt ba cây nhang, đọc một hồi dài bằng cái giọng ngân nga, rồi gật đầu với ông Mười Tỏ. Hai thanh niên áo thun đen dụi tắt điếu thuốc, đi vô nhà.

Huờn đứng ở cửa, chỗ Hai Thành cho phép anh đứng.

Tụi nó làm nhanh. Nhanh như người dọn bàn ở quán nhậu lúc khách về. Một đứa giở mền, một đứa lấy cái khăn ướt lau qua mặt ông, lau qua hai bàn tay, vậy là xong phần tắm. Không ai thay nước. Không ai lau sau gáy, sau tai, kẽ ngón tay. Mấy cục đá khô được nhấc ra, chỗ da trên ngực ông đã đen thành từng mảng vuông vức, đúng bằng hình cục đá. Một đứa thấy, kéo vội tấm khăn che lại.

Hai Thành mang ra một bộ com lê màu đen còn nguyên nhãn, một cái áo sơ mi trắng, một cái cà vạt sọc đỏ.

– Ba mặc cái này, – anh ta nói.

Bà Tư Sen ngẩng lên lần đầu tiên từ sáng.

– Ba mầy cả đời có mặc cái đó đâu. Ổng mặc bà ba.

– Khách con tới đông, má. Người ta lớn lắm. Ba mặc vậy cho đàng hoàng. – Hai Thành đưa bộ đồ cho thằng thanh niên. – Ba nằm trong hòm gõ chạm, mà mặc bà ba thì coi sao được.

Bà Tư nhìn con trai một lúc, rồi cúi xuống, không nói nữa.

Tụi nó mặc đồ cho ông khó khăn. Người ông đã cứng, hai tay không co vô được, tụi nó phải kéo mạnh, cái áo sơ mi rách một đường dưới nách. Thắt cà vạt thì một đứa thắt, đứa kia giữ đầu ông nghiêng sang một bên. Cái miệng ông vẫn há ra. Một đứa nhét bông gòn vô, rồi lấy một cái khăn trắng quấn từ cằm lên đỉnh đầu, thắt một cái nơ trên trán. Nhìn ông như người đang bị đau răng.

Huờn nắm chặt hai bàn tay trong túi quần. Anh biết cách khép cái hàm đã cứng mà không cần quấn khăn. Anh biết cách co hai cánh tay ông lại cho mềm, bằng cách xoa bóp từ vai xuống, từ từ, như người ta xoa cho người già bị chuột rút. Anh biết lau chỗ da bị đá khô làm phỏng, thoa lên một lớp kem, phủ phấn, để tới lúc mở hòm cho con cháu nhìn mặt lần cuối thì không ai phải thấy những mảng đen ấy. Anh biết tất cả những thứ đó, như người thợ mộc biết bào một tấm ván. Nhưng anh đứng ở cửa.

Út Hẹn đứng cạnh chồng, nắm lấy cánh tay anh, bấu chặt.

– Anh, – cô nói nhỏ, – anh nói với anh Hai đi.

– Nói rồi, ảnh có nghe đâu em.

Cái hòm Hai Thành đặt bằng gỗ gõ đỏ, chạm hình rồng mây hai bên, nắp có một ô kính nhỏ ở chỗ mặt. Bốn người khiêng mới nổi. Người ta đặt ông vào, lót dưới lưng ông thêm mấy cục đá khô mới, đậy nắp. Thầy đọc thêm một hồi. Nhạc lễ trổi lên. Hai Thành khóc lớn, quỳ xuống đầu tiên. Cô gái mặc váy đen đứng sau chân máy quay, chỉnh ống kính cho thấy rõ anh ta.

Con Me đứng nép sau lưng mẹ, nhìn cái hòm chạm rồng như nhìn một thứ gì xa lạ, không phải ông ngoại nó.

Huờn quỳ ở hàng thứ ba, sau mấy người cháu nội. Anh nhìn cái ô kính trên nắp hòm, nhìn cái khăn trắng thắt nơ trên trán ông. Anh nhớ lại cái buổi sáng tháng Ba, cũng ông già này, ngồi trên cái ghế đá trước cổng nhà tang lễ trong Sài Gòn.

Hồi đó Huờn làm ca ngày. Mười giờ sáng anh ra cổng lấy hộp cơm, thấy một ông già mặc bà ba nâu, đội nón lá, ngồi trên cái ghế đá dưới gốc bàng, tay cầm cuốn sổ khám bệnh bìa xanh. Anh tưởng người nhà của ai. Tới gần mới nhận ra.

– Ba?

Ông Tư Đước ngẩng lên, cười, cái cười ngượng ngập của người bị bắt gặp đang làm điều gì không nên làm.

– Ba đi tái khám bên bệnh viện tim. Tiện đường ghé.

Bệnh viện tim cách nhà tang lễ chừng bốn cây số. Không tiện đường chút nào.

Mười năm làm rể, Huờn chưa nói chuyện với ông Tư được quá mười câu một lần. Ông không ghét anh như bà Tư. Ông chỉ ít nói, với ai cũng vậy. Ngày đám hỏi, ông ngồi uống trà ở đầu bàn, nghe hai bên nói chuyện, cuối buổi chỉ hỏi anh đúng một câu: nghề đó có đủ nuôi vợ con không. Anh nói dạ đủ. Ông gật đầu, rồi không hỏi gì thêm suốt mười năm.

Giờ ông ngồi đây, trên cái ghế đá trước cổng nhà tang lễ, cuốn sổ khám bệnh đặt trên đùi.

– Con làm ở trong đó hả? – Ông hất đầu về phía dãy nhà quét vôi trắng phía sau.

– Dạ.

– Cho ba coi được hông?

Huờn đứng im một lúc. Anh chưa bao giờ dẫn người nhà mình vô chỗ làm. Không phải vì cấm, mà vì chưa ai hỏi. Chính Út Hẹn cũng chưa bao giờ hỏi.

Hôm đó trong phòng có một ông xe ôm sáu mươi hai tuổi, mất vì tai nạn trên đường về nhà lúc nửa đêm. Gia đình nghèo, vợ ông bán vé số, hai đứa con đi làm thuê. Họ không có tiền làm gói tẩm liệm có trang điểm, chỉ đóng gói rẻ nhất. Huờn hỏi ý người vợ, rồi dẫn ông Tư vô đứng ở cửa phòng.

Anh làm cho ông xe ôm như làm cho bà cụ có cây trâm đồi mồi, như làm cho bất cứ ai. Anh tắm cho ông bằng nước ấm. Anh khâu lại vết rách trên trán bằng những mũi khâu nhỏ đến mức đứng xa không thấy. Anh lau sạch máu khô trong tóc, cạo râu, cắt móng tay. Anh thoa một lớp phấn mỏng lên vết bầm trên má, đủ cho người vợ nhìn chồng mà không phải nhớ cái đêm tai nạn. Anh mặc cho ông cái áo sơ mi caro bà vợ mang tới, cái áo ông mặc chạy xe mỗi ngày, cài nút tới cổ, xắn tay áo lên một vòng như ông vẫn xắn. Cái gói bà vợ đóng không có phần trang điểm. Anh vẫn làm.

Ông Tư Đước đứng ở cửa suốt bốn mươi phút, cái nón lá cầm trước bụng, không nói một lời.

Ra ngoài ghế đá, ông ngồi im lâu lắm. Rồi ông hỏi:

– Con làm vậy với ai cũng vậy hả?

– Dạ.

– Người nghèo cũng vậy?

– Dạ. Người nghèo thì càng phải vậy, ba. Người ta không còn gì để tiễn nhau nữa, thì ít ra cũng còn cái mặt.

Ông gật đầu chậm. Ông mở cuốn sổ khám bệnh ra, lật tới trang cuối, chỉ vô một dòng chữ viết tay của bác sĩ mà Huờn đọc không ra.

– Bác sĩ nói tim ba yếu lắm rồi. Chừng một năm. Giỏi lắm thì hai năm. – Ông gấp cuốn sổ lại. – Đừng nói với con Hẹn. Đừng nói với ai.

Huờn không biết phải nói gì. Anh ngồi xuống bên cạnh ông. Dưới gốc bàng, mấy chiếc lá đỏ rụng xuống mặt ghế đá.

– Đám ma bây giờ, làm cho đơn giản thì tốn chừng bao nhiêu? – Ông hỏi.

Huờn nhìn ông. Ông không nhìn anh. Ông nhìn cái cổng nhà tang lễ, nơi có một chiếc xe tang đang lùi vô.

Anh nói. Anh nói thật, từng khoản: tẩm liệm, hòm, xe, kèn trống, rạp, giấy tờ. Ông nghe, hỏi lại hai chỗ, rồi đứng dậy đội nón.

– Bữa sau ba ghé nữa, – ông nói. – Đừng nói với con Hẹn là ba ghé.

Đó là lần đầu tiên trong sáu lần.

Chiều hôm đó phát tang. Người ta phát khăn trắng cho con cháu, áo tang cho con trai con gái. Tới lượt Huờn, chị Hai Giang cầm cái khăn rể lưỡng lự một chút rồi mới đưa. Con Me được quấn một vòng khăn trắng nhỏ của đứa cháu ngoại, chạy ra sân chơi với mấy đứa cháu nội. Lát sau nó chạy vô, mặt đỏ gay, chui vô lòng mẹ. Thằng Còi, con trai mười hai tuổi của Hai Thành, đứng ở cửa rạp nói vọng vô cho cả bọn con nít nghe: ba nó rửa xác người chết đó, tụi bây đừng chơi với nó, xui lắm. Út Hẹn ôm con, không nói được gì. Huờn ngồi ở cuối rạp, nghe hết.

Ở bàn khách phía trước, Hai Thành ngồi với ông Mười Tỏ, chụm đầu tính toán. Huờn nghe lọt mấy chữ: năm ngày, khu đặc biệt, xe tang loại sang, ban nhạc Sài Gòn, khách công ty. Ông Mười Tỏ gật đầu lia lịa, ghi vô cuốn sổ trên đùi.

Tối ngày thứ nhất, sau bữa cơm cúng, khách về gần hết. Đội của ông Mười Tỏ dọn đồ ra xe, nói sáng mai sáu giờ tụi em vô. Hai Thành đi tiễn mấy người bạn làm ăn ra tận đầu lộ, rồi ngồi lại nhậu với họ ở cái quán tạp hoá đầu xóm. Út Hẹn ru con Me ngủ trên cái chõng tre sau nhà. Chị Hai Giang lau dọn bàn thờ. Bà Tư Sen vẫn ngồi trên cái ghế đẩu ở đầu hòm, cây quạt nan trên đùi, ngủ gục lúc nào không hay.

Huờn ngồi ở cái ghế nhựa cuối rạp, nơi không ai để ý. Anh không ngủ. Mười hai năm, anh quen thức đêm bên người chết. Anh nghe tiếng ếch nhái dưới mương, tiếng một con chim bìm bịp kêu ở bụi bần, tiếng nhạc lễ đã tắt mà cây kèn vẫn để nằm trên ghế.

Gần mười một giờ, anh ngửi thấy.

Mùi ấy anh biết rõ hơn ai hết. Nó không giống mùi đồ ăn thiu, không giống mùi bùn. Nó ngọt, nặng, bám vào cổ họng, và nó chỉ tới khi người ta để một thân xác nằm trong cái nóng mà không lo cho nó đúng cách.

Anh đứng dậy, đi vô gian giữa. Trên nắp hòm gõ chạm rồng, cái ô kính chỗ mặt ông đã mờ đi vì hơi nước đọng bên trong. Ở góc dưới của cái hòm, chỗ ghép mộng, có một dòng nước màu nâu sẫm rỉ ra, chảy thành một vệt dài trên nền gạch bông.

Bà Tư Sen giật mình thức dậy. Bà nhìn cái ô kính mờ, nhìn vệt nước dưới chân hòm, rồi đưa tay lên bịt mũi. Cây quạt nan rơi xuống đất.

– Huờn ơi, – bà gọi, giọng run như sợi chỉ. – Sao ổng vậy con?

— Hết chương 2 —