Đoan Ngọ ở ải Hạ Quan

Chương 8: Đoan Ngọ ở ải Hạ Quan

Giờ Ngọ ngày mồng năm tháng Năm, dưới cổng đá ải Hạ Quan không còn chỗ đứng.

Người ta đứng trên sườn núi, ngồi trên mái lán cược, trèo lên cả cái chòi gác đổ nát trên đầu cổng. Trẻ con ngồi trên vai cha. Mấy bà bán bánh tro, bánh ú, rượu nếp ngày Tết Đoan Ngọ len giữa đám đông rao hàng. Ai cũng cầm một nắm lá ngải, lá mần tưới buộc túm, cái tục giết sâu bọ đầu hè. Mùi rượu nếp, mùi lá ngải, mùi mồ hôi người trộn với gió Lào nóng hổi thổi qua khe núi.

Ở giữa, ngay dưới vòm cổng, người ta chừa ra một khoảng trống tròn, rộng chừng mười bước, lát đá xanh, mấy trăm năm trước là chỗ lính xét giấy thông hành.

Phí Trầm Sa đã đứng đó.

Ông ấy cao, rất cao, gầy như một cây sào phơi lưới, mặc áo vải thô màu xám, tóc và râu đều bạc trắng, búi gọn trên đỉnh đầu. Mắt trái ông ấy mờ đục như hòn bi ve phủ bụi. Mắt phải thì sáng và lạnh. Thanh kiếm đeo bên hông không có tua, không trang sức, vỏ gỗ đen trơn. Ông ấy đứng im, hai tay buông thõng, như một cái cây mọc từ trong đá.

Ứng Thạch đứng sau lưng thầy, áo đen, kiếm tua đỏ.

Sáng hôm ấy, trước khi ra cổng ải, ông già bảo tôi múc cho ông một chậu nước. Ông rửa mặt, chải lại tóc, búi củ hành cho gọn. Ông thay cái áo dài nâu mà bà vợ ông lái đò ở bến Sậy Đen đã giặt và vá lại chỗ rách ở vai. Rồi ông ngồi trên chõng, ăn hết một cái bánh tro chấm mật mía mà Lương Cán mua ngoài chợ, ăn chậm, như người ăn bữa cơm Tết.

Ăn xong, ông lấy viên đá mài xanh trong túi ra, đặt vào tay tôi.

– Cầm lấy.

– Ông cho con à?

– Cho mượn. – Ông gập mấy ngón tay tôi lại quanh viên đá. – Chiều nay tao về thì trả. Không về thì thôi khỏi trả.

Tôi muốn nói là ông sẽ về. Nhưng ông đã đứng dậy, đeo thanh kiếm lên lưng, nên tôi chỉ bỏ viên đá vào ngực áo, chỗ sát tim, rồi xách tay nải đi theo.

Khi ông già của tôi bước ra từ đám đông, cả cổng ải rì rầm lên, rồi im bặt.

Ông đi chậm. Ông đã hết sốt, nhưng người gầy rộc, áo dài nâu rộng thùng thình như mắc trên một cái giá áo. Thanh kiếm vỏ da cá đuối đeo trên lưng. Tôi đi sau ông một bước, ôm cái tay nải. Trong tay nải chỉ còn một món. Lương Cán đứng ở rìa vòng người, tay nắm cây gậy song, mắt không rời Ứng Thạch.

Ông già dừng lại cách Phí Trầm Sa năm bước.

Hai ông già nhìn nhau. Phí Trầm Sa nhìn ông bằng con mắt phải, nhìn từ đầu đến chân, rất lâu. Gió thổi qua cổng ải làm vạt áo hai người bay phần phật.

– Khuất huynh, – Phí Trầm Sa nói. Giọng ông ấy trầm và khàn, như tiếng chuông đồng đã nứt.

Ông già của tôi không trả lời ngay. Ông chắp hai tay, cúi đầu, cúi rất thấp, rồi đứng thẳng lên.

– Phí tiên sinh. Khuất Vân Phong không đến được. Anh ấy mất tháng Chạp năm ngoái, ở bến cá Vũng Sò. Tôi là Mài. Thằng Mài, thợ mài kiếm của anh ấy. Hai mươi năm trước tôi ngồi ở góc lôi đài bờ hồ Lũng Châu. Chắc tiên sinh không nhớ tôi.

Có một giây im lặng, cái im lặng mà mấy trăm người cùng nín thở. Rồi cả cổng ải nổ tung.

– Lừa đảo!

– Thằng già lừa đảo!

– Trả tiền đây! Tao đặt cửa Khuất tới!

Có người ném vỏ dưa. Có người ném cả bánh ú. Một nắm lá ngải bay tới, rơi xuống chân ông già. Mấy gã ở lán cược xô đẩy nhau chen lên phía trước, có đứa đã giơ nắm đấm. Lương Cán bước vào vòng tròn, đứng chắn sau lưng ông già, cây gậy song chống xuống đá.

Ở hàng đầu, tôi thấy gã béo cưỡi ngựa hôm nọ ở vũng nước giữa cao nguyên, cái gã ném mười bảy đồng tiền xuống chân xe. Gã đang gào to nhất, mặt đỏ gay, tay vung vẩy một tờ biên nhận của sòng cược. Tôi nghĩ đến thang thuốc ho mua bằng tiền của gã, và tự nhiên tôi không giận gã nữa.

Phí Trầm Sa không động đậy. Ông ấy vẫn nhìn ông già của tôi bằng con mắt phải. Mặt ông ấy không có vẻ gì là giận. Cũng không có vẻ gì là ngạc nhiên.

Ứng Thạch thì khác.

Anh ta bước lên một bước, đứng ngang hàng với thầy, mặt tái đi rồi đỏ lên.

– Thầy, – anh ta nói, giọng run vì giận. – Hai mươi năm thầy chờ trận này. Thiên hạ đến xem, cả thiên hạ. Mà hắn mang một thằng mài dao đến đứng trước mặt thầy. Đây là làm nhục thầy. Làm nhục phái ta.

– Thạch, đứng yên.

– Thầy không làm thì để con. – Ứng Thạch rút kiếm. Tiếng thép rời vỏ kêu soạt một tiếng dài. – Kẻ đội tên người chết để lừa thiên hạ, theo lệ giang hồ thì…

– Tôi chưa nói hết, – ông già của tôi nói.

Ông không nhìn Ứng Thạch. Ông nhìn Phí Trầm Sa.

– Tôi còn một việc phải nói với tiên sinh. Nói xong rồi, ai muốn làm gì thì làm.

Ứng Thạch không chờ. Anh ta xông lên, mũi kiếm tua đỏ đâm thẳng về phía ông già.

Tôi đã nghĩ trước về cái lúc này. Cả đêm qua, nằm trên chõng tre nghe ông mài nửa thanh kiếm, tôi đã nghĩ. Tôi biết tôi không đỡ được một nhát kiếm. Tôi cũng biết lần này không còn thầy đồ Lương nào để bảo ông đừng cho tôi đỡ gậy nữa.

Tôi ném cái tay nải vào mặt Ứng Thạch.

Đó là tất cả những gì tôi nghĩ ra được. Cái tay nải vải chàm bay thẳng vào mặt anh ta, cái lục lạc đồng bên trong va vào trán anh ta kêu cộp một tiếng. Ứng Thạch theo phản xạ vung kiếm lên gạt. Lưỡi kiếm chém toạc tay nải làm đôi. Cái lục lạc rơi xuống nền đá, lăn mấy vòng, không kêu.

Chỉ một khoảnh khắc ấy là đủ. Cây gậy song của Lương Cán đã vụt tới, đập vào cổ tay cầm kiếm của Ứng Thạch. Thanh kiếm tua đỏ rơi xuống, cắm mũi vào khe đá.

– THẠCH!

Tiếng quát của Phí Trầm Sa dội vào hai vách núi, dội lại ba lần. Cả cổng ải im phăng phắc. Mấy gã ở lán cược đang chen lên cũng đứng sững.

Ứng Thạch ôm cổ tay, quay lại nhìn thầy, mặt trắng bệch.

– Lui ra, – Phí Trầm Sa nói. Lần này giọng ông ấy nhỏ. – Đứng sau lưng ta. Không được rút kiếm nữa. Ngươi theo ta mười lăm năm mà chưa học được cách nghe người khác nói hết câu.

Ứng Thạch lùi lại, từng bước. Anh ta không nhặt kiếm lên.

Phí Trầm Sa quay về phía ông già.

– Ông nói đi.

Ông già của tôi đưa tay ra sau lưng, rút thanh kiếm ra khỏi vỏ da cá đuối.

Cả cổng ải lại ồ lên, lần này không phải tiếng chửi. Người ta thấy một gang tay rưỡi thép, đã được mài sáng loáng suốt đêm qua, sáng đến mức gió Lào hắt nắng lên nó lóe như một mảnh gương. Rồi hết. Một chỗ gãy ngang, cũng đã được mài cho sạch, để lộ ra trong lòng thép một đường vân tối, mảnh như sợi tóc, chạy chéo từ mép lưỡi vào trong.

Ông già đưa nửa thanh kiếm lên, quay chỗ gãy về phía Phí Trầm Sa.

– Tiên sinh nhìn cái vân này, – ông nói. – Cái vân tối chạy chéo ấy. Thợ rèn nhìn là biết. Đó là vết nứt ngầm, nứt từ trước khi gãy. Nứt vì tôi nước lạnh quá vội.

Ông già dừng lại. Tôi thấy tay ông, bàn tay chưa từng run khi mài dao, bây giờ run lên.

– Đêm trước trận ở Lũng Châu, lưỡi kiếm của anh ấy bị mẻ một chỗ trong trận đấu thử buổi chiều. Anh ấy giao cho tôi. Đêm ấy, người của các sòng cược mang rượu đến biếu, tôi uống. Tôi say. Tôi nung lại mép lưỡi để mài cho phẳng chỗ mẻ, nung quá lửa, rồi nhúng vào chậu nước giếng cho nhanh nguội. Tôi nghe tiếng nó kêu lúc nhúng. Một tiếng tách rất nhỏ. Tôi biết. Thợ mài nào nghe tiếng ấy cũng biết.

Ông nói chậm, từng chữ một, như mỗi chữ là một hòn đá ông phải nhấc lên khỏi ngực.

– Sáng hôm sau, tôi không nói. Tôi mài cho thật sáng, tra vào vỏ, đưa cho anh ấy. Tôi nghĩ có khi không sao. Có khi trận đấu kết thúc trước khi nó gãy. Đến chiêu thứ chín thì nó gãy.

Cổng ải không còn một tiếng động. Chỉ có gió.

– Hai mươi năm, anh ấy tưởng mình thua tiên sinh vì kém. Anh ấy không cầm kiếm nữa. Anh ấy đi đan lưới. Đến lúc chết, anh ấy vẫn nói với tôi: Phí Trầm Sa hơn ta một bậc. Tôi ngồi bên giường nghe anh ấy nói câu ấy, mà tôi vẫn không dám nói.

Ông già cắm nửa thanh kiếm xuống khe đá, ngay dưới chân Phí Trầm Sa, rồi quỳ xuống.

– Món nợ cuối cùng trong tay nải không phải của anh ấy. Là của tôi. Tôi nợ anh ấy một trận đấu công bằng. Tôi nợ tiên sinh một trận thắng thật. – Ông cúi đầu. – Tiên sinh muốn làm gì cho trọn cái hẹn hôm nay, tôi xin chịu.

Tôi cúi xuống nhặt cái lục lạc. Tôi không biết vì sao, tay tôi tự làm. Tôi bước lên, đặt nó vào tay Phí Trầm Sa.

– Cái này của ông, – tôi nói. – Ông Khuất giữ hai mươi năm. Ông ấy dặn mang lên trả ông.

Phí Trầm Sa nhìn cái lục lạc đồng xỉn màu trong lòng bàn tay mình. Lâu lắm. Rồi ông ấy dùng hai ngón tay, khều mẩu giấy đã ngả vàng nhét trong ruột lục lạc ra. Mẩu giấy nhỏ, gấp nhiều lần, vẫn còn nguyên nếp. Hai mươi năm chưa ai mở.

Ông ấy không mở ngay. Ông ấy nhìn xuống ông già của tôi đang quỳ trên đá.

– Đứng dậy, – ông ấy nói. – Ngươi không có tội gì với ta mà phải quỳ.

Ông già của tôi ngẩng lên.

– Tiên sinh…

– Ta biết, – Phí Trầm Sa nói. – Ta biết từ chiêu thứ ba.

— Hết chương 8 —