Quán trà bên hồ

Chương 5: Quán trà bên hồ

– Ông là thằng Mài.

Bà Thược nói câu ấy khi đã ngồi xuống được, sau khi tôi nhặt hết mảnh ấm vỡ và bốn cái chén men lam, sau khi ông già đã đặt cái hộp gỗ lên bàn, giữa hai người. Bà nói không to, không giận, chỉ như người gọi đúng tên một con chim vừa đậu xuống hiên.

– Ông là thằng Mài. Thằng mài kiếm đi theo anh ấy. Ngày ấy ông ngồi xổm ở góc lôi đài, cái hòn đá xanh để trên đùi. Anh ấy đánh xong hiệp nào thì ném kiếm cho ông, ông mài, rồi ném trả. Cả bờ hồ chỉ có tôi để ý đến ông, vì ông là người duy nhất không nhìn lên lôi đài. Ông chỉ nhìn cái lưỡi kiếm.

Ông già cúi đầu.

– Bà nhớ dai quá.

– Đàn bà chờ một người hai mươi năm thì nhớ cả con ruồi đậu trên vai người ấy. – Bà Thược nhìn cái hộp gỗ. – Anh ấy đâu?

Ông già im lặng rất lâu. Ngoài hiên, gió hồ thổi qua chậu thược dược đỏ, mấy cánh hoa rung rinh. Tôi đứng sát vách, ôm cái tay nải, không dám thở mạnh.

– Mất rồi, bà ạ. Tháng Chạp năm ngoái. Ở Vũng Sò.

Bà Thược không khóc. Bà đặt hai bàn tay lên mặt bàn, đè xuống, như người sợ cái bàn bay đi.

– Mất thế nào?

– Ho. Ho hai năm. Mùa đông năm ngoái rét, cái chòi bên bến không đủ che gió. – Ông già nói, mỗi câu một nhịp. – Hai mươi năm nay anh ấy không cầm kiếm nữa. Ở Vũng Sò không ai biết anh ấy là ai. Người ta gọi là ông Phong đan lưới. Anh ấy đan lưới, tôi mài dao kéo dạo ở chợ. Hai người sống được.

– Hai mươi năm, – bà Thược nói, – mà không một lá thư.

– Anh ấy viết. – Ông già nói. – Viết nhiều. Viết xong thì đốt. Anh ấy bảo người thua thì không có quyền viết thư cho người đang chờ mình thắng.

Bây giờ bà Thược mới khóc. Bà khóc không ra tiếng, chỉ có nước mắt chảy xuống, nhỏ lên mặt bàn gỗ thành những vết tròn sẫm màu.

Ông già mở cái chốt đồng trên hộp gỗ. Trong hộp, trên một miếng lụa đỏ đã phai thành màu hồng nhạt, là một cây trâm ngọc xanh, đầu trâm chạm hình bông thược dược.

– Trước khi lên lôi đài, bà đưa anh ấy cây trâm này, bảo thắng thì mang về cài lên tóc bà. – Ông già nói. – Anh ấy không thắng. Anh ấy giữ nó hai mươi năm, để dưới gối. Lúc sắp đi, anh ấy dặn tôi ba việc. Mang cái bát về trả quán bà Tư. Mang cây sáo về trả Lương Ẩn. Mang cây trâm về cho bà, bảo bà là anh ấy xin lỗi, không cài được.

Bà Thược cầm cây trâm lên. Bà không cài. Bà chỉ cầm nó, áp vào ngực.

Một lúc lâu, bà chìa nó ra trước mặt ông già.

– Ông cài cho tôi.

Ông già lùi lại một chút trên ghế, như bị ai đẩy.

– Tôi không dám.

– Anh ấy không cài được thì ông cài. Ông là người đi theo anh ấy hai mươi năm. – Bà gỡ cái khăn nhung đen trên đầu xuống, để lộ búi tóc bạc. – Tôi chờ hai mươi năm để có người cài cây trâm này lên. Tôi không chờ thêm được hai mươi năm nữa.

Ông già đứng dậy. Ông chùi hai bàn tay vào vạt áo, chùi rất lâu, như người thợ trước khi chạm vào một món đồ quý của khách. Rồi ông cầm cây trâm, đứng sau lưng bà, cài nó vào búi tóc bạc. Tay ông không run. Đúng như lúc ông mài con dao phay ở bến Rạch Lở, tay ông không run chút nào.

Bà Thược đưa tay lên sờ đầu trâm, chỗ bông thược dược chạm ngọc.

– Hồi trẻ tóc tôi đen, cài cây này lên trông đẹp lắm, – bà nói, rồi cười, cái cười méo đi vì nước mắt. – Giờ tóc bạc rồi, chắc trông như cắm hoa lên đống tro.

– Đẹp, bà ạ, – ông già nói. – Anh ấy mà thấy thì cũng nói đẹp.

– Còn việc thứ tư? – bà hỏi. – Anh ấy có dặn ông việc thứ tư không?

– Có. Đoan Ngọ năm nay lên Hạ Quan, gặp Phí Trầm Sa, trả cái lục lạc, nói với hắn là Khuất Vân Phong không đến được. Đừng để hắn đứng chờ.

– Thế sao ông lại mang tên anh ấy?

Ông già ngẩng lên. Lần đầu tiên từ lúc bước vào quán, ông nhìn thẳng vào mắt bà Thược.

– Vì tôi đi trả nợ cho một người chết thì không ai nhận, bà ạ. Bà Tư mất rồi, con cháu bà ấy không nhận tiền của một thằng mài dao lạ hoắc. Lương Ẩn đợi ba mươi năm để nghe Khuất Vân Phong xin lỗi, không phải để nghe thằng Mài kể lại. – Ông dừng một lúc. – Còn Phí Trầm Sa. Hai mươi năm, cả thiên hạ nói Khuất Vân Phong thua thì trốn. Tôi không muốn đến ngày hẹn mà cái tên ấy không có mặt.

– Ông mang cái tên ấy lên Hạ Quan thì Phí Trầm Sa sẽ rút kiếm. – Bà Thược nói. – Ông không biết đánh.

– Không biết.

– Hắn sẽ giết ông.

– Tôi có việc phải nói với hắn trước, – ông già nói. – Nói xong rồi hắn làm gì thì làm.

Tôi không nghe được nữa.

Tôi không biết mình đã nghĩ gì trong lúc đứng sát vách ấy. Tôi chỉ biết mặt mình nóng bừng như bị ai tát. Hai mươi lăm ngày. Hai mươi lăm ngày tôi đi theo ông, mang tay nải cho ông, nhịn đói, ngủ miếu, đỡ cho ông một gậy rạn cả tay. Bốn mươi ngày tôi nghĩ mình đang đi theo Khuất Vân Phong, người một kiếm cắt đôi ngọn nến. Tôi nghĩ đến lúc tới Hạ Quan, ông thắng, rồi ông sẽ dạy tôi một chiêu, chỉ một chiêu thôi, để tôi về bến Vũng Sò không phải nộp tiền cho Cả Ngạnh nữa.

Hóa ra tôi đi theo một ông thợ mài dao kéo dạo ở chợ cá. Như cái ông ở đầu chợ Vũng Sò mà tôi vẫn móc túi mỗi tháng một lần.

– Ông lừa con.

Hai người quay lại nhìn tôi. Tôi đặt cái tay nải xuống bàn, mạnh đến mức cái lục lạc bên trong va vào mặt gỗ, câm.

– Ông lừa con. Ông để con tưởng…

– Tao chưa bao giờ nhận mày làm đồ đệ, – ông già nói. Giọng ông không có chút gì là xin lỗi. – Mày tự theo.

– Ông để con theo!

– Ừ. Vì mày đòi mang tay nải.

Tôi muốn nói gì đó thật đau. Tôi muốn bảo ông là đồ già lừa đảo, là đồ thợ mài, là đồ chẳng ra gì. Nhưng tôi nhìn bàn tay phải của ông đặt trên bàn, cái đốt ngón cái chai sần, đầu ba ngón tay mòn nhẵn như đá, và tôi không nói được.

Tôi quay lưng, chạy ra khỏi quán.

Tôi chạy dọc bờ hồ, qua tửu lầu Vọng Hồ, qua cái nền lôi đài cũ phủ rêu, qua những sạp bánh, những hàng nước. Chạy cho đến khi tay trái đau nhói trong cái nẹp tre, không chạy được nữa. Tôi ngồi xuống dưới gầm một cây cầu đá, chỗ có mấy đứa trẻ ăn mày đang nằm ngủ trưa.

Tôi ngồi đó đến chiều.

Nắng chiếu xiên qua gầm cầu, in xuống mặt nước những vằn sáng lăn tăn. Tôi nghĩ đến nửa thanh kiếm gãy trong cái miếu đổ đêm đầu tiên. Ông đã biết tôi rút nó ra. Ông chỉ bảo cắm lại cho thẳng. Ông không giải thích, không dọa, không đuổi. Tôi nghĩ đến con dao phay của Út Sả, đến cây sáo của thằng Cò, đến cây trâm trên búi tóc bạc. Ba món nợ. Không món nào cần đến kiếm.

Tôi nghĩ đến bến Vũng Sò. Tôi có thể quay về. Bảy trăm dặm đường bộ, tôi đi được. Về rồi lại ngủ gầm sạp cá, lại móc túi, lại nộp tiền cho Cả Ngạnh. Cả Ngạnh giờ chắc đã hàn lại được thanh đao.

Gần tối, có người ngồi xuống cạnh tôi. Thằng bé mắt chuột hôm qua, đứa thò tay vào túi ông già. Nó chìa cho tôi một nửa cái bánh rán.

– Mày là đứa bẻ tay tao, – nó nói. – Mày chỉ tao xoay cổ tay ra ngoài. Tao thử rồi. Được thật.

Tôi cầm nửa cái bánh rán, không ăn.

– Ông già của mày đi rồi, – nó nói. – Ra cổng bắc từ trưa. Một mình, đeo cái tay nải.

Tôi không trả lời.

– Mày không đi theo à?

– Không phải ông già của tao.

Thằng bé nhún vai, cắn nửa cái bánh của nó.

– Thế thì thôi. Tao định bảo mày một chuyện, nhưng không phải ông già của mày thì thôi.

Tôi quay sang. Nó nhìn tôi bằng đôi mắt chuột láo liên, nhưng lần này không láo liên. Nó nhìn thẳng.

– Chuyện gì?

– Tao làm cho sòng Hồ lão Ngũ, – nó nói. – Không phải làm, là chạy việc. Sáng nay tao đứng đánh giày ở sau sòng, nghe lão Ngũ bảo thằng Tư Sẹo. Lão bảo ông già ra khỏi thành rồi thì cho người đi tắt lên bến Sậy Đen, đường thủy nhanh hơn đường bộ một ngày. Chờ ông ấy ở đó. Lão dặn đừng giết, chết thì quan về hỏi. Chỉ đánh gãy hai chân. Gãy hai chân thì Đoan Ngọ không lên tới Hạ Quan được.

Tôi đứng bật dậy. Nửa cái bánh rán rơi xuống đất.

– Bao nhiêu người?

– Sáu, bảy đứa. Thằng Tư Sẹo cầm đầu. Đi thuyền từ chiều.

Bến Sậy Đen cách Lũng Châu hai ngày đường bộ về phía bắc. Đi thuyền thì một ngày rưỡi. Ông già đi bộ từ trưa, chậm, ho, một mình.

– Sao mày bảo tao?

Thằng bé mắt chuột nhặt nửa cái bánh rán tôi đánh rơi lên, phủi đất, ăn tiếp.

– Hôm qua mày bẻ tay tao mà không bẻ gãy, – nó nói, miệng đầy bánh. – Ở cái thành này, đứa nào bắt được tao cũng bẻ gãy.

Tôi chạy. Lần này không phải chạy trốn. Tôi chạy về phía cổng bắc của thành Lũng Châu, cánh tay trái nẹp tre ôm sát ngực, trời đã tối, đèn lồng bờ hồ đỏ rực sau lưng.

Tôi nghĩ đến câu thầy đồ Lương nói với ông già, cái đêm ở làng Vải, cái câu mà tôi nằm trong nhà đã nghe thấy: đừng để nó đỡ thêm cây gậy nào nữa.

Ông già đã hứa với thầy đồ như thế. Còn tôi thì chưa hứa với ai cả.

— Hết chương 5 —