Nuôi cân

Chương 6: Nuôi cân

Ba ngày tôi không nói với Khuê câu nào.

Không phải tôi định thế. Sáng hôm sau, tôi dậy, ra tưới cây chè, đi ra Vườn Mây làm việc, về ăn cơm, ngồi tu, như mọi ngày. Khuê vẫn kéo tôi ra bãi đá tập kiếm. Tôi đi. Nó sửa thế tay cho tôi. Tôi sửa. Nó kể chuyện. Tôi nghe. Nhưng cái gì đó trong tôi đã đóng lại, như cửa chớp, và tôi không biết mở nó ra bằng cách nào.

Chiều ngày thứ ba, Khuê đứng chặn trước cửa phòng.

– Cậu biết rồi phải không?

Tôi không trả lời. Tôi đi vòng qua nó, ra sau nhà, đứng trước cây chè. Nó đi theo.

– Đêm hôm trước, ở mỏm Hạc Uống. – Khuê nói. – Cành sim gãy. Tớ nghe thấy. Lúc xuống tớ thấy nút cỏ của cậu dọc đường.

Tất nhiên. Nút cỏ. Tay tôi đã thắt suốt đường đi, và suốt đường về, như một con chó đánh dấu đường. Tôi bật cười, cái cười làm chính tôi giật mình.

– Từ bao giờ? – Tôi hỏi.

Khuê đứng im một lúc. Gió chiều thổi qua cây chè, lá xào xạc.

– Từ trên xe bò. – Nó nói. – Chú tớ thấy cậu ở sân đình Khe Lá. Chú bảo cậu là đứa duy nhất trong cả vùng biết đặt lên cân một thứ thật. Chú bảo người như thế thì cái gì cậu thương, cậu thương thật. Chú bảo tớ xin đổi phòng. Tớ đổi.

– Rồi.

– Rồi tớ chẳng làm gì cả. – Khuê nói nhanh. – Thật đấy, Bừng. Tớ chỉ ở cùng phòng. Tớ nghĩ thế là xong, chú muốn gì thì chú tự lo. Đến hôm Lễ Cân năm mười sáu tuổi, tớ đứng trên Cân Trời đặt cả hòm ngọc, cả con ngựa ô, cả cái đám tang bố tớ mà đĩa cân không xuống. Đêm ấy chú bảo phải nuôi. Nuôi thật. Chú bảo đến mười tám tuổi tớ không Lập Thần thì tên tớ bị gạch khỏi gia phả, mẹ tớ thì bị đuổi về nhà ngoại, vì bà chỉ được ở lại họ Phí là nhờ có tớ.

– Thế là cậu nuôi.

– Tớ...

– Thung Lũng Quên. – Tôi nói. – Cậu đi lạc. Cậu cố ý đi lạc phải không? Để tớ đi tìm?

Khuê nhìn tôi, mặt trắng ra.

– Không. – Nó nói. – Cái đó thì không. Bừng, tớ thề.

– Còn tờ giấy vẽ đường về Khe Lá dưới gối cậu?

– Cái đó tớ tự vẽ. Chú không biết.

– Còn gói chè? Cậu đem lên cân con để làm gì?

Khuê im lặng rất lâu.

– Để xem nó có thật không. – Nó nói, nhỏ đến mức gió suýt cuốn mất. – Tớ không biết cái gì trong lòng tớ là thật, Bừng. Từ bé đến giờ tớ chưa thương cái gì đủ để biết thương là thế nào. Tớ đặt gói chè lên, đĩa cân xuống. Tớ nghĩ, thế là thật rồi. Rồi tớ lại nghĩ, có khi nó xuống vì tớ đã cố làm cho nó xuống.

Tôi nhìn nó. Tôi muốn tin. Và chính vì tôi muốn tin, tôi không tin.

– Ai biết được cậu xem cái gì. – Tôi nói, rồi quay lưng lại với nó.

Khuê đứng đó một lúc lâu. Rồi tôi nghe tiếng chân nó đi vào phòng. Tôi đứng lại một mình trước cây chè. Lứa búp thu đã nhú, lông tơ trắng mịn. Tôi đưa tay định ngắt một búp, rồi thôi. Tôi nghĩ tới gói chè trên đĩa cân con, tới ngón tay ông Quỳnh dò từng vạch khắc. Tôi nghĩ: những buổi sáng tôi tưới cây này, Khuê đứng sau lưng, hỏi han, bôi mỡ trăn cho tay tôi, có buổi nào là buổi ông chú bảo nó đứng đó không? Có buổi nào không? Tôi không biết. Và cái không biết ấy làm tôi muốn nhổ cả cây chè lên, ném xuống vực, cho xong.

Tôi không nhổ. Tôi tưới nó một gáo nước, như mọi buổi chiều, rồi mới đi.

Tôi tìm chị Xuyến ở Vườn Mây. Chị đang ngồi xổm bên luống cỏ Hồi Tâm mới trồng từ những cây con mang ra từ thung lũng, tay cầm cái xẻng con. Tôi kể hết. Chị nghe, cái tai phải hướng về phía tôi, không ngắt lời.

– Nuôi cân. – Chị nói khi tôi kể xong. – Nhà quan nhà giàu làm từ đời nảo đời nào. Nuôi một con chó từ lúc mới đẻ, cho nó ngủ chung giường. Nuôi một con ngựa. Có nhà cưới vợ cho con trai, dặn nó phải thương, để sau này có cái mà đặt. Nhà tử tế coi là nhục. Nhưng không ai cấm. Trời chỉ cân, trời không hỏi vì sao.

– Thế cháu là con chó của nhà họ Phí.

Chị Xuyến ngẩng lên nhìn tôi.

– Cậu đang giận vì nó giả, – chị hỏi, – hay vì cậu sợ nó thật?

Tôi không trả lời được.

Hôm sau, trưởng lão Phí Đăng Quỳnh cho người xuống gọi tôi.

Nhà ông nằm ngay dưới chân Cân Trời, một ngôi nhà gỗ ba gian, mái lợp ván thông, sân lát đá phẳng, không trồng một cây nào. Trong nhà gần như không có gì: một bộ bàn ghế gỗ mít, một giá sách, một bộ ấm chén men trắng. Ông ngồi bên bàn, pha trà. Ông rót cho tôi một chén.

– Uống đi. Ta biết cậu không nếm được. Nhưng cậu ngửi được.

Tôi không uống.

– Cậu ghét ta. – Ông nói, như người ta nói trời hôm nay lạnh. – Được. Ta gọi cậu lên không phải để xin lỗi. Ta gọi để nói cho rõ, cho cậu khỏi phải đoán.

Ông uống một ngụm, đặt chén xuống.

– Bà cậu nuôi cậu mười ba năm, rồi đưa cậu lên đây, đặt vị chè lên Cân làng. Bà có ngăn cậu không? Không. Bà biết mười ba năm ấy sẽ thành cái gì. Cậu nuôi cây chè sau nhà bốn năm, tưới mỗi sáng, ủ rơm mỗi đông. Cậu nghĩ cậu nuôi nó vì cái gì? Vì cậu thương nó. Mà vì sao cậu thương nó? Vì cậu nuôi nó. – Ông nhìn tôi. – Thứ gì trên đời này quý mà không phải nuôi? Ta chỉ làm cái việc ấy mà biết rõ mình đang làm.

– Ông lấy cháu làm cái cân của cháu ông.

– Ta không lấy gì của cậu cả. – Ông nói. – Cậu vẫn còn nguyên. Cái được đặt lên cân là của Khuê. Cậu có thể ghét nó, bỏ nó, chuyển sang dãy nhà khác. Ta không cản. Ta cũng không cần cậu làm gì. Cậu cứ là cậu.

– Nếu cháu bỏ đi thì cái cân con của ông chẳng còn gì mà cân.

– Cậu nghĩ thế à? – Ông Quỳnh khẽ cười. Lần đầu tiên tôi thấy ông cười. – Cậu đi rồi thì nó nhớ cậu. Nhớ cũng nặng. Cậu ghét nó thì nó day dứt. Day dứt cũng nặng. Cậu tha cho nó thì nó biết ơn. Biết ơn cũng nặng. Cậu làm gì cũng thế cả, cậu bé ạ. Cân không hỏi cái gì ngọt, cái gì đắng. Cân chỉ hỏi cái gì nặng.

Tôi ngồi đó, hai tay đặt trên đầu gối, nắm chặt. Ngoài cửa sổ, đòn cân đồng đen của Cân Trời vắt ngang bầu trời xám, gió rít qua những mắt xích.

– Trưởng lão. – Tôi nói. – Ông Lập Thần bằng gì? Ông Kết Đan bằng gì?

Ông Quỳnh cầm chén trà lên, nhìn vào lòng chén. Rất lâu.

– Thứ ta đặt, – ông nói, – ta không còn nhớ nó nặng thế nào. Cậu về đi.

Tối hôm ấy tôi không về phòng. Tôi xin chị Xuyến cho ngủ ở cái lán chứa nông cụ cuối Vườn Mây. Chị nhìn tôi, không hỏi, đưa cho tôi chìa khóa. Lán chật, mùi phân ủ, mùi rơm mốc, mái dột một góc. Tôi trải ổ rơm nằm giữa đống cuốc xẻng, nghe gió núi lùa qua khe vách. Tháng Mười một trên núi Mỏ Hạc, đêm lạnh như cắt.

Gần nửa đêm, có tiếng chân ngoài lán. Tôi nằm im. Cửa lán hé ra một khe, một cái gì đó được đặt xuống nền đất, rồi cửa khép lại. Tiếng chân xa dần, về phía dãy nhà thứ ba.

Tôi ngồi dậy. Ở cửa lán là cái chăn bông của Khuê, gấp vuông, bên trên đặt một miếng mứt gừng gói giấy.

Tôi ngồi nhìn cái chăn rất lâu. Tôi nghĩ tới lời ông Quỳnh: cậu làm gì cũng thế cả. Tôi nghĩ nếu tôi đắp cái chăn này, đêm nay cái cân con trên mỏm Hạc Uống sẽ nặng thêm một vạch. Nếu tôi không đắp, nó cũng nặng thêm, vì Khuê sẽ nằm trằn trọc cả đêm. Không có cách nào để không cho nó nặng thêm.

Rồi tôi nghĩ: thế thì mình cũng không cần phải tính nữa.

Tôi đắp chăn. Tôi ăn miếng mứt gừng. Không ngọt, chỉ cay. Cay là nóng. Sáng hôm sau tôi gấp chăn, mang về phòng, đặt lên phản của Khuê, rồi tôi ở lại phòng. Hai đứa không ai nhắc tới chuyện ấy.

Mười ngày sau, tông môn treo bảng ở sân trước Tàng Kinh Các. Mùa thu năm sau sẽ mở Hội Thử Cân, mười năm mới có một lần. Đệ tử nào đủ chín nấc Rèn Xương, dưới hai mươi lăm tuổi, đều được ghi danh đấu vòng. Bốn người đứng đầu được lên Cân Trời trong một buổi lễ riêng, trước mặt toàn tông, có chưởng môn chứng giám. Ai Lập Thần trong lễ ấy được vào thẳng nội môn hàng đầu, được truyền tâm pháp riêng.

Đệ tử đứng chen nhau đọc bảng. Khuê đứng ở hàng đầu. Tôi đứng ở cuối. Nó quay lại tìm tôi. Tôi quay đi.

Lúc ấy tôi đang ở nấc thứ bảy của Rèn Xương. Còn hai nấc. Nếu không nghỉ ngày nào, tới mùa thu năm sau, có khi tôi đủ.

Đêm ấy tôi ngồi một mình ở bậc đá trước phòng, Khuê đã ngủ, hoặc giả vờ ngủ. Tôi nghĩ về ngưỡng Lập Thần. Chị Xuyến bảo người căn kém như tôi phải đặt cả một phần đời. Tôi đã đặt vị chè. Tôi đã đặt đường về nhà. Tôi còn gì?

Tôi thử nghĩ, như ngồi trước Cân Đá năm nào: tôi muốn gì nhất. Câu trả lời đến nhanh tới mức tôi giật mình.

Tôi muốn Khuê không nói dối.

Tôi muốn những buổi sáng ở bãi đá, những tối trên bậc thềm, tờ giấy vẽ đường về Khe Lá, bàn tay nó trong tay tôi ở Thung Lũng Quên, tất cả là thật. Tôi muốn thế hơn muốn về nhà. Hơn cả muốn nếm lại chè.

Tôi hiểu ra lúc ấy, ngồi trên bậc đá dưới bầu trời không trăng, rằng nếu đặt cái tình bạn ấy lên cân con của ông Quỳnh, đĩa cân của tôi cũng sẽ chìm. Có khi còn chìm sâu hơn của Khuê.

Thứ nặng nhất tôi có, lúc mười bảy tuổi, là một thứ người khác đã nuôi cho tôi, để lấy đi.

— Hết chương 6 —