Lạt đỏ, lạt trắng

Chương 2: Lạt đỏ, lạt trắng

Tôi không biết trả lời sao, nên tôi nói thật.

– Tui nhìn ngọn tre vì tui muốn coi bông nó trổ từ ngọn xuống hay từ gốc lên.

Tiêu Hành Viễn đặt cái đèn lồng xuống một hòn đá, ngồi xổm xuống ngang tầm tôi. Anh ta mặc áo xanh thẫm của đệ tử Đồi Tổ, cổ áo thêu một đốt tre bằng chỉ bạc. Gần thì tôi mới thấy mắt anh ta đỏ, như người thức trắng hai đêm. Mà mới có một đêm.

– Từ đâu? – Anh hỏi.

– Từ ngọn. Bụi nào cũng từ ngọn. – Tôi nói. – Bệnh thì đi từ chỗ bị lây. Gió từ Bờ Lạc thổi lên thì cây phía Bờ Lạc phải trổ trước, cây phía sau trổ sau. Đằng này cả mười bốn bụi trổ một lượt, từ ngọn xuống, cây sát khe với cây sau đồi y như nhau.

Anh nhìn tôi, không chớp. Lâu tới mức Mơ ngồi cạnh tôi phải hắng giọng một cái.

– Ông nội tôi, – anh nói, – trước khi mất có kể một chuyện. Ông bảo mười bốn bụi trên Đồi Tổ không phải mười bốn giống. Ông bảo hồi tổ sư lập phái, chỉ có một bụi tre đầu tiên, gọi là bụi Mẹ. Mười bốn họ thế gia đều chiết măng từ bụi ấy mà trồng. Ông kể xong thì cười, bảo đừng nói với chú mày, chú mày không thích nghe.

– Sao không thích?

– Vì Kiếm Phổ chép mỗi họ một gốc riêng. – Hành Viễn nói. – Họ Tiêu gốc từ núi Lam Phong. Họ Phùng gốc từ đầm Vân. Họ Lạc gốc từ đâu đó xa hơn. Mỗi họ một sự tích. Nhà nào cũng thờ sự tích của nhà mình.

Mơ khẽ huýt sáo. Tôi im.

Nếu mười bốn bụi là một nhà, thì cái sự tích của mười bốn nhà là chuyện bịa. Thứ người ta bịa ra để ngồi cao hơn người khác thì người ta không muốn ai đụng vào.

– Anh xuống đây làm chi? – Tôi hỏi.

Hành Viễn nhìn bó lạt trắng.

– Tôi định hỏi cô câu đó. – Anh nói. – Nhưng giờ thì tôi đoán được rồi. Cô định buộc lạt lên cây nào?

– Lên hết. – Tôi nói. – Cây nào trổ bông thì lạt đỏ. Cây nào hổng trổ thì lạt trắng. Bờ Lạc, Đồi Tổ, dưới khe, trên dốc, sân Tiết Đường, chỗ nào có tre tui buộc chỗ đó. Sáng ra đứng trên vách Gió mà nhìn xuống, ai cũng thấy được bông trổ theo cái gì.

– Cô không được lên Đồi Tổ.

– Tui biết.

Hành Viễn đứng dậy. Anh đưa tay ra.

– Đưa tôi một nửa.

Đêm ấy chúng tôi chia nhau. Mơ buộc Bờ Lạc, vì Mơ biết từng cây ở đó. Tôi buộc dưới khe và mấy lũy tre rào quanh các nhà bếp, kho thóc, nơi không ai canh. Hành Viễn buộc Đồi Tổ, vì đệ tử thế gia đi lại trên Đồi Tổ lúc nửa đêm là chuyện thường, đêm nay lại càng thường.

Lạt đỏ thì không đủ. Tôi chỉ có một ống nước củ nâu, nhuộm được bốn chục sợi. Mơ chạy về phòng, lục cái rương của nó, mang ra một gói bột điều mẹ nó gửi lên để nấu xôi gấc ngày Tết. Bột điều hòa nước, nhúng lạt vào, ra một màu đỏ cam tươi như cái yếm. Đỏ hơn cả củ nâu.

– Tết tao ăn xôi trắng cũng được. – Mơ nói.

Gần canh ba, tôi quay về Bờ Lạc lấy thêm lạt thì gặp Mơ đang ngồi xổm dưới gốc cây của nó, soi đèn xuống đất.

– Nan, lại đây xem này.

Dưới gốc tre của Mơ có hai cái hố, mỗi cái to bằng miệng bát, lấp hờ bằng lá khô. Mơ gạt lá ra. Trong hố trống trơn.

– Măng của tao. – Nó nói. – Mùa này bụi tao nhú bốn cây. Giờ còn một. Cả Bờ Lạc kêu nhím năm nay dữ, đêm nào cũng mất măng.

Tôi cúi xuống nhìn. Thành hố thẳng, phẳng, như ai lấy lưỡi thuổng xắn xuống bốn nhát. Ở xóm tôi, nhím ăn măng thì gặm từ ngọn, vụn tre vương đầy quanh gốc, hố tròn và nham nhở như miệng chó gặm. Hố này không có một vụn tre nào.

– Nhím gì mà khéo dữ. – Tôi nói.

– Mày bảo gì?

– Hổng có gì. – Tôi nói. Đêm ấy đầu tôi chỉ có chỗ cho một chuyện. Tôi kéo lá khô lấp lại cái hố, đứng dậy. – Đi buộc tiếp. Trời sắp sáng rồi.

Mơ gật đầu, nhưng trước khi đi, nó còn đứng nhìn cái hố thêm một lúc, như người nhìn chỗ để quên đồ.

Tới canh tư, tôi buộc tới bụi tre cảnh trước cửa Tiết Đường. Đó là một bụi tre vàng sọc xanh, thân óng như gỗ đánh dầu, trồng trong cái bồn đá. Ai lên núi Bảy Đốt cũng biết bụi tre này. Hai mươi năm trước chính chưởng môn chiết một cây măng từ bụi nhà Tiêu, đem về trồng trước cửa Tiết Đường làm cảnh. Tiết Đường nằm trên đỉnh, cao hơn Đồi Tổ cả trăm trượng, ngược hướng gió với Bờ Lạc.

Tôi giơ đèn lên soi ngọn. Lấm tấm vàng. Từng chùm nhỏ như bông lúa non.

Tôi buộc lên đó một sợi lạt đỏ màu bột điều. Tay tôi run.

Tôi xuống tới chân dốc thì trời đã hửng. Tôi đang băng qua bìa Đồi Tổ để về Bờ Lạc, đường tắt duy nhất, thì nghe có tiếng gọi sau lưng:

– Nan.

Tôi đứng sững lại. Giọng ấy tôi nghe năm năm, mỗi sáng sớm trên bãi tập, mỗi tối trước khi đi ngủ.

Sư phụ đứng dưới gốc một bụi tre nhà Phùng. Bà mặc áo nâu sẫm, tóc búi thấp, tay cầm một cái giỏ mây có nắp. Gấu quần bà ướt sương tới đầu gối, như bà đã đi rừng cả đêm.

– Thưa sư phụ.

– Con đang đứng trên Đồi Tổ.

– Dạ.

– Đệ tử Bờ Lạc lên Đồi Tổ lúc canh năm, Kiếm Đường bắt được thì đuổi khỏi núi. Con biết chứ?

– Dạ biết.

Sư phụ nhìn lên ngọn bụi tre nhà Phùng. Trên cái cành thấp nhất có một sợi lạt đỏ cam, Hành Viễn buộc lúc nửa đêm. Bà nhìn nó, môi mím lại. Rồi bà nhìn xuống cổ tay tôi, sợi lạt đỏ bạc màu của bà nội tôi.

– Ai buộc lạt trên Đồi Tổ? – Bà hỏi.

Tôi không trả lời.

Bà gật đầu, như thể tôi đã trả lời. Rồi bà làm một chuyện tôi không ngờ. Bà không bảo tôi gỡ lạt xuống. Bà xốc lại cái giỏ mây trên tay, quay đi.

– Về Bờ Lạc bằng đường suối. – Bà nói, không ngoái lại. – Đường tắt này giờ Mão có người Kiếm Đường đi tuần.

Rồi bà đi khuất sau những bụi tre vàng ngọn.

Tôi đứng đó một lúc mới nhớ ra phải chạy. Tôi chạy xuống suối, lội qua chỗ nước cạn, leo lên Bờ Lạc thì gặp Mơ và Hành Viễn đang chờ ở chân vách Gió.

Vách Gió là một tảng đá dựng đứng ở rìa đông núi Bảy Đốt, cao ngất, đứng trên đó nhìn xuống thấy trọn Rừng Kiếm như nhìn một cái mâm. Chúng tôi leo lên lúc mặt trời vừa nhô khỏi rặng núi xa.

Rồi chúng tôi đứng im.

Dưới kia, Rừng Kiếm trải ra như một tấm chiếu xanh, và trên tấm chiếu ấy là hàng trăm đốm màu nhỏ xíu, sợi lạt nào cũng bắt nắng sớm. Bên phải con khe, toàn bộ Đồi Tổ đỏ rực, đỏ đều như ai lấy cọ quét một nhát. Mười bốn bụi, không sót bụi nào. Bên trái con khe, toàn bộ Bờ Lạc trắng. Trắng tới tận mép vực. Những cây tre lạc mọc sát khe, cành chạm cành với bụi nhà Lạc bên kia, vẫn trắng.

Giữa Đồi Tổ, ngay giữa bụi nhà Tiêu và bụi nhà Phùng, có một đốm trắng. Hành Viễn chỉ vào nó.

– Bụi tre gai làm hàng rào cho kho kiếm. – Anh nói. – Không ai nuôi. Không ai biết từ đâu. Nó đứng giữa hai bụi trổ bông, cành quấn vào nhau. Nó không trổ.

Tôi nhìn lên đỉnh núi. Trước cửa Tiết Đường, cao hơn tất cả, ngược gió với Bờ Lạc, có một đốm đỏ cam màu bột điều.

– Bệnh mà bay ngược gió, – Mơ nói, – bay lên cao trăm trượng, nhảy qua cái hàng rào tre gai, mà không thèm đụng vào một cây Bờ Lạc nào sát bên.

– Không phải bệnh. – Tôi nói. – Là một nhà.

Hành Viễn đứng im. Gió sớm thổi tung vạt áo xanh của anh. Tôi thấy anh nhìn về phía cái đốm đỏ lớn nhất, bụi nhà Tiêu. Cây tre đốt tám của anh đứng ngay cạnh bụi đó. Cây ấy cũng đã trổ bông.

– Bao lâu? – Anh hỏi. Giọng anh bình thản quá, bình thản như người hỏi giờ.

– Lũy tre xóm tui trổ bông tháng Ba, tháng Tám thì khô. – Tôi nói. – Năm tháng. Có bụi nhanh hơn.

– Hội Hạ Kiếm còn ba mươi tư ngày. Tôi còn thiếu một đốt.

Tôi không biết nói gì. Mơ cũng không.

– Thế này chưa đủ. – Hành Viễn nói, quay lại, giọng đã khác, gọn như dao. – Chú tôi sẽ nói tre Tiết Đường chiết từ Đồi Tổ, mang bệnh từ trước. Sẽ nói tre gai hàng rào là giống trơ, giống gì cũng không lây. Chú tôi nói giỏi hơn cả ba chúng ta cộng lại.

– Vậy phải có cái gì chú anh hổng nói được.

Hành Viễn nghĩ một lúc.

– Thung Vắng. – Anh nói. – Ba mươi năm trước, nhà Phùng chiết một cây từ bụi Đồi Tổ đem xuống Thung Vắng trồng, để giữ một nhánh phòng khi Đồi Tổ cháy. Thung Vắng ở bên kia hai ngọn núi, đi bộ nửa ngày. Không có tre lạc nào quanh đó. Không có đệ tử Bờ Lạc nào từng xuống đó.

– Nếu bụi ở Thung Vắng cũng trổ bông, – tôi nói chậm, – vào đúng sáng hôm qua…

– Thì không có cơn gió nào thổi được bệnh qua hai ngọn núi trong một đêm. – Hành Viễn nói nốt.

Chúng tôi nhìn nhau. Lần đầu tiên từ sáng hôm qua tôi thấy ngực mình nhẹ đi một chút.

Mơ đã leo xuống vách trước. Nó đi được nửa đường thì dừng lại, ngước lên gọi:

– Này! Nhìn đằng kia!

Dưới chân núi, nơi con đường đá dẫn về phía tây, phía Thung Vắng, có một đám người áo đen viền đỏ đang dựng chòi. Họ chặt tre dựng thành một cái cổng chắn ngang đường, căng lên một tấm vải.

Hành Viễn nheo mắt đọc dòng chữ trên vải. Mặt anh tối lại.

– Kiếm Đường. – Anh nói. – Đóng đường đi Thung Vắng. Có thú dữ.

— Hết chương 2 —