Hang Lục Diêm

Chương 5: Hang Lục Diêm

Cửa Hang Lục Diêm chỉ mở một lần trong ba năm, vào ngày nước kém nhất tháng Ba, khi biển rút xa tới mức lộ ra cả một vạt đáy cát dưới chân vách đá phía tây núi Vọng Triều. Giữa vạt cát ấy có một cái miệng hang tròn, đường kính chừng hai sải tay, viền hang trắng xóa muối kết, như miệng một cái chum khổng lồ úp xuống.

Từ lúc nước ròng tới lúc nước lớn lại lấp kín miệng hang là sáu canh giờ. Ai không ra kịp thì ở lại trong đó ba năm. Chưa có ai ở lại mà còn sống.

Mười hai đội đứng chờ trên bãi cát. Mỗi đội ba người. Đội của Viễn có Viễn, có Đọi, và có Bế Thị Mây.

Mây đi theo vì lệ của Đan Đường: đội nào vào hang cũng phải mang một dịch đồ của Đan Đường, để hái rêu diêm và gom Mẫu Tinh. Mây không có linh căn. Ở trong hang, đó lại là một cái lợi.

– Áp trong hang chỉ đè lên Hải. – Ông Phù đã dặn Đọi đêm qua, trong chòi, giọng khàn đặc vì mấy đêm nay ông ho nhiều hơn. – Càng xuống sâu, áp càng nặng, như lặn xuống đáy biển. Người không có Hải như con Mây thì đi trong hang như đi trong hầm nhà mình. Còn mi, Hải mi đang ở Tụ Hải, là nước đặc, nước thì không nén được, mi chịu được tới tầng thứ ba. Thằng Viễn thì...

Ông không nói hết câu.

– Mi vô trong đó vì cái gì? – Ông hỏi.

– Mẫu Tinh. Ông nói muốn kết hạt cái thì phải có mồi.

– Mẫu Tinh là mồi tốt nhất. – Ông Phù gật đầu. – Một hạt bằng đầu ngón tay cái, mi ngồi kết tinh với nó thì chừng hai năm nữa là thành. Không có mồi, mi ngồi mười năm cũng chưa chắc.

Tiếng tù và vang lên. Nước đã rút tới chân miệng hang. Mười hai đội nối nhau đi vào.

Tầng thứ nhất là một con đường dốc thoai thoải, rộng như đường làng, vách hai bên lóng lánh muối kết màu xanh nhạt, phát sáng mờ mờ đủ để không cần đuốc. Không khí mặn chát, ẩm, mỗi hơi thở như ngậm một ngụm nước biển. Dưới chân là những vũng nước đọng trong vắt, đáy vũng mọc lên những cụm tinh thể hình kim nhọn.

Mây đi trước, tay cầm cái xẻng tre nhỏ, cạo rêu diêm trên vách bỏ vào giỏ. Nó đi nhanh, không nói gì. Đọi đi giữa. Viễn đi sau cùng.

Tới tầng thứ hai, Đọi bắt đầu thấy áp. Như có ai đặt lên vai nó một đôi thùng nước chạt, không nặng lắm nhưng đều đặn, không lúc nào lơi. Hải của nó lặng, chịu được. Nó quay lại nhìn Viễn.

Viễn đã chậm hẳn. Mặt anh tái, trán lấm tấm mồ hôi, tay phải đặt lên ngực như người bị đau dạ dày.

– Anh Viễn, ta dừng ở đây được rồi.

– Đi tiếp.

– Ông Phù nói...

– Ông Phù nói gì tao biết. – Viễn gắt, rồi dịu giọng lại, như chính anh cũng ngạc nhiên vì mình gắt. – Đọi, tao biết trong ngực tao có gì. Tao nghe nó mỗi đêm. Người ta đồn Mẫu Tinh hàn được tinh vỡ. Tao phải xuống.

Đọi muốn nói "người ta đồn sai", nhưng nó không chắc người ta đồn sai. Nó im lặng, đi tiếp.

Tầng thứ ba là một gian hang rộng như sân đình, trần cao vút, từ trần rủ xuống những nhũ muối dài như rễ cây đa. Giữa gian là một hồ nước tròn, xanh biếc, phẳng lặng. Bên kia hồ có một cái lối nhỏ đi xuống sâu hơn, tối om.

Và trên vách phía bắc, có hình khắc.

Đọi tới gần. Hình khắc rất cổ, nét mòn, phủ một lớp muối mỏng như sương giá. Nó dùng ống tay áo lau đi. Hình đầu tiên là một người ngồi xếp bằng dưới mặt trời, trước mặt là một cái chum. Hình thứ hai, người ấy thả vào chum một hạt gì đó. Hình thứ ba, cái chum được che nửa dưới bóng một cái cây. Hình thứ tư, trong chum có một khối vuông lớn. Bên cạnh là một cái chum khác, đặt trên đống lửa, bên trong vẽ đầy những chấm li ti, và miệng chum có vết nứt.

Dưới bốn hình có một dòng chữ cổ. Đọi không đọc được. Mây đứng sau lưng nó, đọc chậm từng chữ:

– "Phơi chậm thì hạt cái. Hâm vội thì thành tro." – Nó ngừng. – Đây là chữ của tổ sư Lam Hải. Ở Đan Đường có một tấm biển gỗ khắc mấy chữ đầu tên tổ sư giống y như vậy.

– Tổ sư biết. – Đọi nói. – Từ hồi xưa đã biết.

Viễn đứng sau hai người, nhìn hình cái chum nứt trên đống lửa. Anh không nói gì.

Cạnh hồ, Mây tìm thấy ba bộ xương.

Chúng nằm sát nhau dưới một hốc đá, quần áo đã mục gần hết, chỉ còn lại mấy mảnh vải màu lam và ba cái thẻ bài bằng đồng của đệ tử ngoại môn, đã xanh rỉ. Quanh chỗ bụng của mỗi bộ xương, trên mặt đá, có một vệt bụi trắng, đã cứng lại thành một lớp vỏ mỏng, lấp lánh xanh nhạt.

Mây quỳ xuống. Nó lấy tay áo lau ba cái thẻ bài, nhìn rất lâu. Rồi nó cất cả ba vào trong giỏ rêu, dưới lớp rêu, không nói một lời.

– Chị Mây...

– Đi xuống thôi. – Mây đứng lên. – Mẫu Tinh ở tầng thứ tư.

Lối xuống tầng thứ tư hẹp, dốc, phải đi khom người. Đọi đi được chừng ba mươi bước thì dừng lại. Áp bây giờ không còn là đôi thùng nước nữa. Nó như cả một ô nề muối đè lên bụng. Hải của nó vẫn lặng, nhưng nó cảm thấy nước trong Hải bị ép lại, nén xuống, và nó biết nếu đi thêm vài chục bước nữa thì cái lặng ấy sẽ vỡ.

– Tui không xuống được nữa. – Nó nói.

Sau lưng nó có tiếng động. Viễn đã quỵ xuống, hai tay chống trên đá, lưng cong lên. Tiếng sạn nghiến không còn khẽ nữa. Nó vang lên trong lối đi hẹp, lạo xạo, lạo xạo, như ai đó đang giã một cối muối hột. Viễn ho, và bụi trắng phụt ra khỏi miệng anh thành một đám mây nhỏ, lơ lửng trong ánh sáng xanh của vách hang.

Đọi lao tới, kéo Viễn lùi về phía tầng thứ ba. Áp nhẹ đi một chút, nhưng tiếng sạn không dừng. Viễn nằm ngửa trên nền đá cạnh hồ, mắt mở trừng trừng, hai tay bấu vào bụng. Đọi đặt tay lên cổ tay anh. Linh khí trong người Viễn đang chảy ra khỏi Hải, chảy qua những vết nứt, tràn vào kinh mạch, lung tung, như nước chum vỡ chảy lênh láng khắp nền nhà.

– Chị Mây! – Đọi gọi. – Mẫu Tinh. Chị xuống được không?

Mây đứng ở miệng lối xuống, nhìn Viễn, nhìn Đọi. Rồi nó cởi giỏ rêu ra, chỉ cầm theo cái xẻng tre, và đi xuống bóng tối. Không có Hải, áp không đè được nó. Nó đi như người đi xuống hầm nhà mình.

Đọi ngồi lại với Viễn. Thời gian không có cách nào đo. Không có mặt trời, không có nhang. Chỉ có tiếng thở của Viễn mỗi lúc một ngắn hơn, và tiếng nước nhỏ giọt từ những nhũ muối trên trần xuống hồ, tách, tách, đều đặn.

– Đọi. – Viễn nói, mắt nhìn lên trần hang. – Hồi trên thuyền, mày nhìn cái hộp thuốc của tao.

– Dạ.

– Hồi đó tao nghĩ mày thèm. – Viễn cười, cái cười làm anh ho ra một nhúm bụi. – Cha tao gửi lên mỗi tháng ba viên. Ông nói nhà họ Kiều buôn tơ ba đời, giờ phải có một người Kết Tinh. Ông không hỏi tao muốn không. Mà tao cũng chưa bao giờ nghĩ là mình không muốn.

– Anh đừng nói nữa.

– Mười một viên. – Viễn nói. – Tao đã định uống tới mười lăm.

Có tiếng chân. Mây trở lại, áo ướt sũng, tóc dính bết vào trán. Trong lòng bàn tay nó là một khối tinh thể to bằng nắm tay trẻ con, trong vắt, hình hơi vuông, phát ra một thứ ánh sáng xanh dịu như ánh trăng qua mặt nước. Và trong túi áo nó có thêm một nhúm mảnh vụn nhỏ hơn.

– Dưới đó có một cái hồ. – Mây nói, thở dốc. – Đáy hồ đầy mấy thứ này. Tôi chỉ mang được cái to nhất.

Đọi cầm lấy khối Mẫu Tinh. Nó mát lạnh, nặng hơn nó tưởng. Đây là mồi của nó. Hai năm, ông Phù nói. Hai năm thay vì mười năm. Nó nhìn khối tinh thể, thấy trong đó phản chiếu khuôn mặt mình, méo mó, xanh lè.

Rồi nó nhìn Viễn.

Ông Phù chưa bao giờ nói Mẫu Tinh hàn được tinh vỡ. Nhưng ông đã nói một chuyện khác, một đêm nào đó, khi cả hai ngồi coi mấy cái vò sương: hạt mồi đặt vào nước có bột muối thì bột muối sẽ bám vào hạt mồi trước, vì nó là chỗ dễ bám nhất.

Đọi vén áo Viễn lên, đặt khối Mẫu Tinh lên bụng dưới của anh, ngay chỗ cửa hải.

– Mày làm gì đó...

– Anh nằm yên.

Lúc đầu không có gì xảy ra. Rồi Viễn rên lên. Khối tinh thể trong suốt bắt đầu đục dần, đục từ chỗ tiếp xúc với da lên trên, như có ai đổ sữa vào nước. Những vệt trắng bò lên trong lòng nó, chằng chịt, như những sợi rễ. Tiếng sạn trong ngực Viễn nhỏ dần, nhỏ dần. Linh khí đang tràn lung tung trong kinh mạch anh bị hút ngược về, về phía bụng dưới, về phía khối Mẫu Tinh.

Khi tiếng sạn dứt hẳn, khối Mẫu Tinh đã trắng đục như một cục phấn. Đọi nhấc nó lên. Nó nhẹ bẫng, như vỏ ốc rỗng. Mặt dưới lấm tấm bụi.

Viễn thở. Thở được trọn một hơi dài, không ho. Đọi bắt mạch anh. Hải của Viễn đã lặng lại, đặc, nhưng không còn hạt nào cả. Không còn bột, không còn tinh. Kết Tinh đã mất. Viễn rơi về Tụ Hải.

Viễn biết. Anh nằm im, nhắm mắt, nước mắt chảy ngang xuống tai.

– Mày đưa mồi của mày cho tao. – Anh nói.

– Không đưa thì anh chết.

– Mày biết tao rớt về Tụ Hải.

– Biết.

Một hồi tù và vọng xuống từ rất xa, từ phía miệng hang. Nước đã bắt đầu lên.

Họ ra khỏi hang khi nước biển đã ngập tới thắt lưng ở miệng hang. Đọi cõng Viễn, Mây đi trước dò đường, tay vẫn ôm cái giỏ rêu. Trên bãi cát, mười đội đã ra trước. Hai đội không ra. Chấp sự đứng đếm người, ghi tên vào sổ, giọng đều đều như đếm bao gạo.

Đọi đặt Viễn nằm xuống cát. Nó đưa khối Mẫu Tinh đục trắng cho Mây.

– Chị giữ lấy. Đan Đường có hỏi thì chị nói...

– Tôi không nộp cái này. – Mây nói. Nó nhận khối đá, bỏ vào giỏ, cạnh những mảnh vụn Mẫu Tinh nhỏ dành để nộp. Rồi nó cúi xuống, giả vờ buộc lại dây giỏ, nói thật nhỏ:

– Ba cái thẻ bài. Ba cái tên. Tôi đã thấy mấy tên đó rồi, trong cái sổ phát thuốc cũ nhất ở Đan Đường, cái sổ để trong rương khóa ở gian trong cùng, tôi lau bụi mỗi tháng. Sổ hơn bốn mươi năm trước. Ba người đó nhận thuốc đỏ, mỗi người năm viên. Ghi chú bên cạnh: "Thử."

– Ai ký sổ? Trưởng lão Cát?

Mây đứng thẳng lên, khoác giỏ lên vai. Nó nhìn về phía núi, nơi lưng chừng sườn đông có một cái chòi tranh nhỏ bên những bậc ruộng sương.

– Không phải trưởng lão Cát. – Nó nói. – Chữ ký là Tạ Văn Phù.

— Hết chương 5 —