Siêm – Ba trăm ngàn một tháng

Chương 10: Siêm – Ba trăm ngàn một tháng

Ba trăm ngàn một tháng. Hai mươi tháng. Lần đầu tiên tôi đưa tận tay là hôm Chủ nhật đầu tháng Mười năm ngoái, ở hiên nhà ông Hai Lượm, lúc thằng Huấn đang chở con Mít qua sông còn con Chăn Đa đang bắc nồi cơm trong bếp. Tôi biết nó thấy. Nó không hỏi. Con Chăn Đa không bao giờ hỏi cái chi mà nó biết tự mình sẽ hiểu.

Tôi kể chuyện này lần đầu, nên kể cho đúng thứ tự.

Đêm mười bảy tháng Sáu năm 2016, tôi ngồi trên chiếc xuồng ở bến dãy trọ từ mười một giờ đêm tới bốn giờ sáng. Không chèo đi đâu. Chỉ ngồi. Trong túi quần có cái điện thoại, trong điện thoại có tin nhắn của cậu tôi ở Vinh: bệnh viện xếp lịch mổ thứ Năm tuần sau, nếu nộp đủ tạm ứng trước thứ Ba. Còn thiếu năm triệu bảy.

Tôi biết đi đâu để có năm triệu bảy trong ba ngày. Phòng số bảy. Tôi biết Mi Lan còn giữ cái phong bì, vì tôi thấy nó trong ngăn kéo hôm nó mở ra lấy cây viết cho tôi mượn. Tôi chỉ cần gõ cửa.

Tôi ngồi trên xuồng năm tiếng đồng hồ mà không gõ.

Bốn giờ sáng, tôi xếp đồ vào ba lô, gấp cái áo phao bỏ vào thùng, đếm tiền chia ba bịch. Tôi viết tên ba đứa lên ba miếng băng keo giấy. Tôi định viết thêm một câu. Tôi cầm cây bút đứng đó mười phút. Không có câu nào đúng. Nên tôi không viết.

Năm giờ, tôi chạy xuồng ra chợ cá.

Lúc ông Hai Lượm đếm đủ sáu triệu vào tay tôi, tôi nói với ông hai điều. Điều thứ nhất là đừng cạy con cá thiếc dưới đáy. Điều thứ hai, tôi nói khi ông đã nổ máy định chạy:

– Chú. Năm sau, năm sau nữa, chú không xài nữa thì chú bán lại cho cháu. Cháu trả đúng sáu triệu.

Ông Hai ngó tôi một hồi.

– Mày lấy đâu ra sáu triệu?

– Cháu trả dần.

Ông Hai tắt máy. Ông ngồi trên xuồng, rít điếu thuốc, ngó con nước. Rồi ông nói một câu mà tôi nhớ tới giờ:

– Mày trả dần thì tao xài dần. Lúc mô mày trả đủ, con Mít hết cần, thì xuồng về mày. Còn chưa đủ thì nó vẫn đi học bằng xuồng của mày.

Tôi gật đầu. Hai bên không ký giấy, không có ai làm chứng. Chỉ có con nước ròng và một ông chủ tiệm sửa máy đang ngáp.

Tháng Mười Một năm đó, ở trại tôm Đầm Dơi, tôi nhận tháng lương đầu tiên không bị trừ tiền ứng. Tôi gửi về Vinh một triệu rưỡi như mọi tháng. Rồi tôi ra bưu điện xã, gửi cho ông Hai Lượm ba trăm ngàn. Trong phần ghi chú tôi ghi: "Tiền xuồng, tháng một."

Tháng nào tôi cũng gọi cho ông. Hỏi con cá còn kín không. Hỏi máy còn nổ không. Hỏi con Mít học tới đâu. Có một tháng ông nói máy khựng. Tôi nói chú chờ, sẽ có người tới sửa. Tôi biết thằng Huấn sẽ tới. Tôi không biết khi nào, nhưng tôi biết nó sẽ tới. Thằng Huấn rớt Toán ba lần cũng không bỏ, thì không có con rạch nào ở Phong Điền mà nó bỏ.

Tôi chỉ không biết là nó sẽ dắt theo Mi Lan.

Chủ nhật hai mươi bốn tháng Sáu năm 2018, tôi mượn chiếc xe máy của bà chủ trọ chở Chăn Đa, Mi Lan chở Huấn, hai chiếc xe chạy xuống Phong Điền. Trời trong. Ông Hai đã dọn đồ gần hết, nhà ván chỉ còn cái bàn tre với bộ ấm trà. Con Mít ngồi trên bậc thềm, mặc cái áo đầm mới má nó mua, ôm một con gấu bông, mắt đỏ hoe vì sắp đi xa.

Mi Lan bước tới bàn tre, đặt xuống một cái bịch nylon. Trong đó có sáu triệu. Tôi biết đó là tiền dạy kèm của nó, tiền đứng quầy cửa hàng thức ăn tôm cá, gom suốt một năm.

– Chú. – Mi Lan nói. – Tụi con mua lại.

Ông Hai ngó cái bịch tiền. Rồi ông ngó tôi.

Tôi đứng sau lưng ba đứa, ngay chỗ hiên, chỗ hồi đầu tháng tôi đưa ông ba trăm ngàn cuối cùng.

– Thằng Nghệ, – ông Hai nói, – mày chưa nói với tụi nó hả?

Ba cái đầu quay lại.

Tôi nghĩ ra rất nhiều cách nói. Hai mươi tháng, tôi nghĩ ra rất nhiều cách. Nhưng đứng đó, trước mặt ba đứa, tôi chỉ nói được đúng một câu, bằng cái giọng mà tôi đã thôi không dùng trong lớp từ ngày đầu năm nhất:

– Xuồng trả đủ rồi. Hai mươi tháng. Ba trăm một tháng. Đầu tháng ni là tháng chót.

Không ai nói gì. Con Mít ngó tụi tôi, ngó ông ngoại, ôm chặt con gấu bông.

Mi Lan là người lên tiếng trước. Giọng nó không lớn. Nó không bao giờ nói lớn khi thật sự xúc động.

– Ông lại tính.

– Ừ.

– Ông tính hai mươi tháng. Ông không nói với ai một tiếng. Ông để tụi tôi đi kiếm mười một con rạch. Ông để tôi gom tiền một năm.

– Ừ.

– Ông có biết tôi...

Nó không nói hết câu. Nó cười. Cái tiếng cười to, khan khan, không giống con gái thành phố chút nào, cái tiếng cười hồi nó bước lên bậc tam cấp với đôi giày vải trắng ướt mem, nói "một triệu rưỡi, tui mua cái lỗ đáy xuồng". Nó cười tới chảy nước mắt. Rồi nó lấy tay đấm vào vai tôi, ba cái, không mạnh.

– Lần này, – tôi nói, khi nó đấm xong, – tau tính cho tụi mi. Không phải cho tau.

– Tôi biết. – Mi Lan nói. – Tôi biết rồi. Im đi.

Thằng Huấn đứng ngó tôi, mắt đỏ hoe như con Mít. Nó quẹt mắt bằng mu bàn tay, cái kiểu người ta quẹt mồ hôi.

– Mày ngu. – Nó nói.

– Tau biết.

– Mày ngu mà mày tính giỏi.

Con Chăn Đa không nói gì. Nó chỉ đi tới cầu ván, ngồi xổm xuống, đưa tay sờ vào cái mũi xuồng cong cong, như tôi đã sờ hồi tháng Mười. Trên cổ nó đeo một sợi dây dù màu đỏ, đầu sợi dây là một con cá thiếc nhỏ xíu.

Mi Lan cầm cái bịch sáu triệu trên bàn tre, đưa cho con Mít.

– Cô cho con. – Nó nói. – Lên Bình Dương mua sách.

Ông Hai định cản. Mi Lan ngó ông một cái. Ông thôi.

Chiều đó, bốn đứa chạy chiếc xuồng về rạch Bằng Lăng. Hai chiếc xe máy, ông Hai gửi xe đò chở lên sau. Thằng Huấn cầm lái, tôi ngồi mũi, Mi Lan với Chăn Đa ngồi giữa. Từ Phong Điền ra sông Cần Thơ, xuôi theo sông về thành phố, rồi rẽ vào những con kênh, những con rạch nhỏ mà ba năm trước tôi chèo tay đi vác cá. Hai tiếng rưỡi.

Ra tới sông lớn, Mi Lan ngồi thẳng lưng. Tôi để ý: hai tay nó đặt trên đùi. Không bấu be xuồng.

Giữa sông, gió thổi ngược, sóng ghe máy dội vào hông xuồng lóc bóc. Mi Lan nghiêng người về phía mũi, nói với tôi, đủ to để qua tiếng máy:

– Mẹ ông giờ sao?

– Khỏe. Tháng rồi mẹ tau đi chợ được. Mẹ tau gửi vô cho tụi mi một hũ nhút mít. Để ở phòng tau.

– Nhút là cái gì?

– Mít non muối chua. – Tôi nói. – Ăn với cá kho. Người Nghệ ai xa nhà cũng nhớ cái món ni.

Mi Lan ngó tôi một hồi.

– Ông dạy tôi nói tiếng Nghệ đi. – Nó nói. – Một năm nữa ông còn ở đây. Tôi học cao học ngay trong thành phố. Chiều nào rảnh tôi ghé.

Tôi không trả lời. Tôi chỉ gật đầu. Thằng Huấn ngồi đuôi, cầm lái, giả bộ không nghe, mà cái miệng cười tới mang tai.

Lúc mặt trời lặn, chiếc xuồng màu xanh lá mạ cập vào bến dãy trọ. Cái cọc vẫn còn. Sợi xích vẫn quấn quanh. Mi Lan chạy vào phòng số bảy, chạy ra, tay cầm cái ổ khóa mà nó tháo cất hai năm nay. Nó quỳ xuống bậc tam cấp, khóa sợi xích lại vào mũi xuồng. Tách.

Rồi nó đứng dậy, lấy chìa khóa, treo lên cây đinh trên cột hiên phòng số một.

Tối đó, Huấn lật úp chiếc xuồng trên bãi đất trước dãy trọ. Nó lấy giấy nhám, chà lớp sơn xanh ở một khoảng dưới đáy xuồng, chừng một gang tay. Chà chậm, cẩn thận. Lớp sơn xanh bong ra, lộ lớp chai đen, rồi lộ ra một mảng thiếc xám bạc.

Một cái đầu tròn. Một cái thân dài. Một cái đuôi xòe. Mười hai cây đinh dù, cây nào cũng cách nhau đúng hai đốt ngón tay.

Bốn đứa ngồi quanh, dưới cái bóng đèn hiên vàng vọt. Không ai nói gì. Muỗi bay vo ve.

– Bốn năm. – Huấn nói. – Không rỉ giọt nào.

Sáng hôm sau là lễ tốt nghiệp. Sáu giờ rưỡi, ba đứa kia ra bến, mặc áo cử nhân màu đen, đội mũ, tay cầm tà áo cho khỏi dính bùn. Mi Lan, Huấn, Chăn Đa. Tôi mặc áo sơ mi trắng ủi thẳng thớm. Tôi còn một năm nữa.

Tôi lấy chìa khóa trên cây đinh, mở xích, bước xuống đuôi xuồng. Tôi không giật máy. Tôi cầm mái chèo.

– Ngồi yên. – Tôi nói. – Tau chèo.

Ba đứa bước xuống. Mi Lan ngồi giữa, hai tay đặt trên đùi. Chăn Đa ngồi cạnh, sợi dây dù đỏ lấp ló dưới cổ áo cử nhân. Huấn ngồi mũi, quay lưng về phía bờ bên kia, nhìn tôi.

Tôi chèo. Nhát chèo dài, mạnh, đều. Kiểu chèo của dân sông Lam, đứng thẳng.

Giữa rạch, Chăn Đa bắt đầu hát. Không to. Giọng thấp, hơi khàn, như gió thổi qua một cái chai. Bài má nó hát ru em, những đêm nhà nó làm hành tới khuya. Mi Lan nhắm mắt. Huấn nhìn mặt nước.

Năm mươi thước. Bốn năm trước, tôi chèo khúc rạch này hết ba phút. Bữa nay, tôi chèo chậm hơn. Không phải vì xuồng nặng.

Tới bờ bên kia, ba đứa bước lên bậc tam cấp, đứng đó, ngó xuống. Ba cái áo cử nhân đen, ba cái mũ vuông, dưới nắng sớm.

– Chiều nay về, – Mi Lan nói, – ông ra rước không?

– Mấy giờ?

– Năm giờ.

– Năm giờ. – Tôi nói.

Rồi tôi quay mũi xuồng lại, chèo về bờ bên này, một mình. Dưới đáy xuồng, tôi biết, có một con cá bằng thiếc đang bơi, đầu quay về phía mũi, đuôi về phía lái, mười hai cây đinh giữ cho nó khỏi trôi đi đâu.

— Hết —