Ba trăm cái lồng đèn đặt trước

Chương 4: Ba trăm cái lồng đèn đặt trước

"Mới hết ca. Trời bên này sáng rồi."

Tin nhắn đó tới lúc sáu giờ mười sáng một ngày tháng Mười Một năm 2014, kèm một tấm hình chụp bằng điện thoại cũ, nhòe nhoẹt: một dãy nhà xưởng mái tôn xanh, hàng rào sắt, phía trên là một khoảng trời màu cam nhạt. Tui đang đánh răng. Tui nhắn lại bằng một tay, kèm tấm hình mấy cái khung tre ba tui mới vót, xếp thành hàng trên bàn: "Bên này ba tui dậy rồi."

Hồi đầu, ngày nào cũng vậy. Nó hết ca đêm lúc sáu giờ sáng, nhắn cho tui một câu. Tui nhắn lại trước khi đi học. Tối tui nhắn, nó đang trong xưởng, sáng ra mới trả lời. Hai đứa như hai người đứng hai bên một dòng sông, đứa này nói thì đứa kia đang ngủ.

Nó kể ít. Xưởng đóng gói bao bì nhựa, đứng máy mười hai tiếng, tiếng máy ồn tới mức về phòng trọ rồi vẫn nghe ù tai. Phòng trọ mười hai mét vuông, ở với ba và nội. Nội không chịu ngồi yên, nội đi mua bột về nướng bánh bông lan bằng cái nồi cơm điện, đem bán cho mấy đứa công nhân cùng dãy trọ. Bánh nồi cơm điện thì không có hoa văn con cá, nó nhắn, mà công nhân ăn vẫn khen.

Tui kể nhiều. Kể chuyện ôn thi. Kể chuyện ba tui đặt mua thêm một bó tre từ Bình Phước về để làm cá chép vảy thủng cho năm sau. Kể chuyện con mèo nhà bên đẻ.

Qua Tết, tin nhắn thưa dần. Không phải vì ai giận ai. Nó đổi qua ca ngày, rồi tăng ca, về tới phòng là ngủ gục. Tui ôn thi đại học, điện thoại bị má thu từ tám giờ tối. Có tuần, cả tuần chỉ có hai tin: "Thi tốt nghen" và "Ừ".

Năm 2015.

Tui thi vô trường mỹ thuật, ngành thiết kế đồ họa. Đậu. Ba tui đọc tên tui trên tờ giấy báo, đọc hai lần, rồi treo tờ giấy lên vách ngay cạnh cuốn lịch, chỗ ba từng kẹp tờ mẫu lồng đèn của tui.

Tui nhắn cho thằng Nị. Nó trả lời sau sáu tiếng: "Biết mà. Bà giỏi." Rồi thêm một tin nữa, sau đó mười phút: "Tui chưa học được. Ba tui mổ lưng rồi."

Tui gọi. Nó không bắt máy. Tối nó nhắn lại: "Đang trong xưởng. Không sao. Bà lo học đi."

Mùa xuân năm đó, ba tui bị viêm phổi, nằm viện mười hai ngày. Bác sĩ nói phổi ba yếu, hít hồ, hít sơn, hít khói đèn cầy mấy chục năm rồi. Má tui ngồi ở hành lang bệnh viện, nói với tui, giọng nhỏ mà chắc như đinh đóng cột: năm nay làm mùa cuối rồi nghỉ. Đồ nhựa người ta mua hết rồi, mình làm chi cho hư phổi.

Ba về nhà, không cãi má. Mà ba cũng không dọn đồ nghề.

Đầu tháng Bảy âm lịch năm 2015, nhà tui có một cuộc điện thoại.

Một người đàn ông, giọng miền Tây, tự xưng là người của công đoàn một công ty ở Bình Dương. Công ty muốn đặt ba trăm cái lồng đèn giấy kiếng làm quà Trung thu cho con công nhân. Một trăm năm chục cái ông sao, một trăm năm chục cái cá chép. Cá chép thì phải là loại vảy thủng, đốt lên có cá bơi trên tường. Người đó còn nói thêm một yêu cầu làm ba tui ngồi thẳng dậy:

– Nghe nói đồ nhà bác có ký tên bên trong khung. Bác ký giùm con đủ ba trăm cái nghen.

Ba tui hỏi ai nói. Người đó nói nghe người ta nói. Ba tui hỏi giá. Người đó nói bác cứ tính giá như bán lẻ ở sạp, không trả giá, chuyển khoản đủ trước một nửa, giao hàng thì trả nốt.

Má tui tưởng lừa đảo. Ba tui cũng tưởng vậy. Sáng hôm sau, tiền vô tài khoản của tui, vì nhà chỉ có tui có tài khoản ngân hàng, đủ một nửa, nội dung chuyển khoản ghi bốn chữ: "Dat long den T8".

Ba tui làm ba trăm cái trong năm tuần, cùng với má, với tui những buổi tối không đi học, với hai bà hàng xóm được trả công theo cái. Ba ho suốt mùa, má bắt ba đeo khẩu trang, ba đeo được nửa buổi là kéo xuống cằm. Ngày mười ba tháng Tám, một chiếc xe tải nhỏ tới đầu hẻm. Tài xế là một ông chú lớn tuổi, không biết gì về công ty, chỉ biết chở hàng. Ổng đếm đủ ba trăm cái, ký nhận, rồi chở đi. Chiều đó, nửa tiền còn lại vô tài khoản.

Mùa Trung thu năm 2015, nhà tui không lỗ. Má tui không nhắc chuyện nghỉ nữa.

Tui nhắn kể cho thằng Nị. Đó là một trong những tin nhắn cuối cùng tui gửi được.

"Ba tui có đơn lớn. Ba trăm cái. Một công ty ở Bình Dương. Chắc gần chỗ bà."

Nó trả lời sau một ngày: "Vậy hả. Mừng cho chú."

Tết năm 2016, tui nhắn chúc Tết. Không thấy trả lời. Tui gọi. Một giọng nữ máy móc báo số thuê bao tạm thời không liên lạc được. Tui gọi lại sau một tuần, rồi một tháng. Vẫn vậy. Tui tìm tên nó trên mạng. Tui không biết tên thật của nó. Cả xóm kêu nó là thằng Nị. Tui gõ "Nị Bình Dương", ra một ngàn kết quả không dính dáng gì.

Tui hỏi má. Má cũng không biết. Má nói bà Sáu đặt tên cho nó theo tiếng Hoa, bà kêu bằng tên khác, mà cả xóm nghe không ra nên kêu Nị, nghĩa là "mày" trong tiếng Quảng.

Năm 2016, 2017.

Tui học đại học. Tui học vẽ chữ, vẽ nhận diện thương hiệu, vẽ bao bì. Tui học cách người ta làm cho một món đồ cũ trông như mới mà vẫn giữ được cái hồn. Thầy dạy môn bao bì có lần cầm cái lồng đèn cá chép vảy thủng tui đem vô làm bài tập, giơ lên trước lớp, hỏi ai làm. Tui nói ba em làm, em vẽ mẫu. Thầy chấm điểm cao nhất lớp.

Mùa Trung thu năm 2016, cuộc điện thoại tới đúng đầu tháng Bảy âm lịch. Cũng giọng miền Tây đó. Ba trăm cái. Ký tên đủ. Chuyển khoản trước một nửa. Năm 2017 cũng vậy. Ba tui bắt đầu đợi cuộc điện thoại đó như đợi mùa mưa. Đầu tháng Bảy mà chưa thấy gọi thì ba đi ra đi vô, nhìn cái điện thoại bàn.

Tui hỏi người gọi tên công ty. Người đó nói một cái tên dài, tui ghi lại, tra trên mạng thì đúng là có công ty đó, làm bao bì nhựa, ở một khu công nghiệp ở Thuận An. Tui hỏi xin gặp người phụ trách. Người đó cười, nói con chỉ là người gọi giùm thôi.

Năm 2018.

Câu lạc bộ tình nguyện của trường tui tổ chức Trung thu cho con công nhân ở một khu nhà trọ ở Bình Dương. Tui năm ba, phụ trách trang trí. Tui đăng ký đi vì một lý do tui không nói với ai: tui muốn coi ba trăm cái lồng đèn của ba tui đi đâu.

Khu nhà trọ là một dãy dài gần trăm phòng, mái tôn, hành lang hẹp, đầu dãy có một khoảng sân xi măng. Tối rằm, sân đông nghẹt con nít, đứa nào cũng mặc đồ đẹp nhất, mấy bà mẹ còn mặc nguyên đồng phục xưởng vì mới tan ca. Tụi tui dựng sân khấu bằng mấy cái bàn ghép lại, giăng dây đèn, phát kẹo.

Bảy giờ tối, một chiếc xe ba gác chạy vô sân, chở mấy thùng các tông lớn. Mấy người lớn trong khu trọ khiêng xuống, mở ra. Lồng đèn. Ông sao và cá chép, giấy kiếng đỏ, vàng, xanh. Con nít ùa tới.

Tui đứng chết trân ở góc sân. Tui không cần lại gần cũng biết. Cái đuôi uốn ba khúc. Những cái vảy thủng. Khi mấy bà mẹ cắm đèn cầy vô và đốt lên, trên vách tường của dãy trọ hiện ra hàng trăm đốm sáng hình bán nguyệt, như có một bầy cá con đang bơi. Và trên bụng mỗi con cá, mờ mờ, in bóng hai chữ nhỏ xíu: T8.

Tui đi tới chỗ chị trưởng ban tự quản khu trọ, một chị mập mạp, nói giọng Thanh Hóa.

– Chị ơi, lồng đèn này ở đâu vậy chị?

– À, anh Hào gửi. Năm nào cũng vậy. – Chị chỉ tay về phía đầu dãy trọ, chỗ có một cái bàn nhỏ, có người đang xếp mấy hộp gì đó lên. – Ảnh làm ở lò bánh trong khu công nghiệp. Năm nào cũng đem lồng đèn tới, có năm đem cả bánh. Nói là công đoàn cho, mà tụi chị biết ảnh bỏ tiền túi phần lớn. Hồi trước ảnh ở dãy này nè, phòng số mười bốn.

Tui nhìn về đầu dãy. Ở đó có một người đàn ông mặc áo trắng của thợ bánh, quay lưng về phía tui, đang cúi xuống chia bánh cho một hàng con nít. Dáng cao, vai rộng. Tóc cắt ngắn. Tui không nhìn rõ.

Tui bước về phía đó. Sân đông quá. Con nít chạy ngang chạy dọc, cầm lồng đèn cá chép đâm sầm vô chân tui. Tui đi được nửa sân thì cầu dao điện của khu trọ nhảy, vì tụi tui giăng dây đèn quá tải. Cả khu tối om. Chỉ còn ánh đèn cầy trong ba trăm cái lồng đèn, đỏ, vàng, xanh, chập chờn khắp sân, và bầy cá sáng bơi trên vách.

Mười phút sau có điện lại. Cái bàn ở đầu dãy trống trơn. Chỉ còn mấy cái hộp bánh rỗng và một thằng nhỏ chừng sáu tuổi đang ngồi ăn bánh trên bậc thềm.

Tui hỏi chị trưởng ban anh Hào đi đâu rồi. Chị nói chắc về rồi, ảnh vậy đó, đem đồ tới rồi về, không ở lại coi. Chị hỏi tui có quen không. Tui nói không. Tui nói thiệt. Tui không quen ai tên Hào.

Tui về Sài Gòn trên chiếc xe khách của trường lúc mười một giờ đêm, ngồi cạnh cửa sổ, nhìn mấy dãy nhà xưởng mái tôn chạy lùi lại. Tui nghĩ tới người đàn ông áo trắng. Tui nghĩ tới phòng số mười bốn. Tui nghĩ rồi tui thôi, vì có biết bao nhiêu thợ bánh ở Bình Dương.

Năm 2019, cuộc điện thoại vẫn tới. Năm 2020, 2021, 2022, vẫn tới, dù có năm người ta chỉ đặt hai trăm cái vì dịch. Ba tui sống được qua mấy mùa Trung thu tệ nhất mà xóm Phú Bình từng có, khi một nửa số nhà trong hẻm bỏ nghề, đem khung tre ra bán ve chai.

Năm 2023, đầu tháng Bảy âm lịch, ba tui ngồi cạnh cái điện thoại bàn suốt hai tuần.

Không ai gọi.

— Hết chương 4 —