Tháng Mười Một: Bốn nghìn hai trăm quả

Chương 3: Tháng Mười Một: Bốn nghìn hai trăm quả

– Gõ vào đây. Không, gõ bằng đốt ngón tay giữa, như gõ cửa nhà người lạ. Nghe chưa?

Đài gõ. Quả bưởi trên cành kêu một tiếng bịch, đục, trầm.

– Thế là được, – Chinh nói. – Còn quả này.

Cô gõ quả bên cạnh. Tiếng kêu cao hơn, rỗng hơn, như gõ vào cái hộp gỗ.

– Chưa được. Vỏ còn dày, múi còn rời. Để thêm mười ngày.

Bảy giờ sáng, sương còn đọng trên lá, hai người đứng giữa hàng bưởi thứ mười bốn trên quả đồi phía Đông. Đã ba tuần nay sáng nào cũng vậy. Chinh dạy cô nhìn màu vỏ, lúc xanh đậm chuyển sang xanh vàng, bóng lên như được đánh xi. Dạy cô sờ những túi tinh dầu li ti trên vỏ, lúc quả chín chúng căng lên, miết ngón tay qua là thơm cả bàn tay. Dạy cô nhìn cuống, lúc cuống già, chuyển màu nâu. Dạy cô gõ.

Đài học như học thi. Cô mang theo một cuốn sổ nhỏ, kẻ bảng, ghi số hàng, số gốc, ngày dự kiến hái. Chinh nhìn cuốn sổ, không nói gì, nhưng có một hôm anh mượn xem, rồi lặng lẽ sửa lại ba ngày ở hàng mười chín, vì hàng đó nằm ở chân đồi, đất ẩm hơn, quả chín chậm hơn.

– Sao anh không nói từ đầu?

– Để em tự thấy thì nhớ lâu hơn.

– Anh dạy học kiểu gì kỳ thế.

– Thầy anh dạy anh kiểu ấy.

Đầu tháng Mười Một, mùa hái bắt đầu.

Cả xóm Gò Mít đi hái thuê cho Đài. Cô trả công hai trăm năm mươi nghìn một ngày, cao hơn lái Tám năm chục nghìn, cơm trưa bao luôn. Bà Đẩu là người nhận lời đầu tiên, và cũng là người nói nhiều nhất. Bà vừa hái vừa kể chuyện, kể từ chuyện con dâu nhà ông trưởng thôn mới mua cái xe máy đỏ tới chuyện ngày xưa ông Khiết theo đuổi bà Ngần ba năm mới cưới được.

– Ba năm! – bà giơ ba ngón tay. – Năm nào cũng mang sang một gánh bưởi cây Cụ, bà Ngần không nhận, gánh về. Năm thứ ba bà Ngần mới nhận. Bà ấy bảo, bưởi nhà này ngọt thật, thôi thì lấy.

Mẹ Đài đứng dưới chân đồi, quát vọng lên:

– Chị Đẩu! Hái bưởi hay hái chuyện đấy?

Cả đồi cười ầm. Đài nhìn mẹ, thấy bà quay đi, nhưng tai bà đỏ lên.

Ly từ Hà Nội về vào cuối tuần thứ hai. Ly là bạn cùng phòng ký túc xá với Đài bốn năm đại học, giờ làm biên tập phim cho một công ty quảng cáo. Ly vác theo hai cái máy quay, một cái chân máy, một cái đèn, và đúng một đôi giày cao gót, đôi giày lún xuống đất đỏ ngay bước đầu tiên.

– Trời ơi, đây là đâu, – Ly kêu lên, rút cái chân ra khỏi đất, đôi tất trắng đỏ quạch. – Mày nói về quê làm vườn, tao tưởng mày nói đùa.

Hai ngày cuối tuần, Ly quay. Quay sương sớm trên đồi. Quay bàn tay bà Đẩu cắt cuống bưởi bằng kéo. Quay mẹ Đài ngồi bọc từng quả bưởi trong giấy. Quay ông Khiết ngồi xe lăn dưới gốc cây Cụ, bàn tay trái vuốt ve một quả bưởi trên đùi như vuốt đầu cháu. Quay Chinh gõ bưởi. Chinh không chịu quay mặt, Ly đành quay bàn tay anh và cái lưng áo bạc màu.

Đoạn phim ba phút Ly dựng xong vào tối Chủ nhật. Đài đăng lên lúc mười giờ đêm. Sáng hôm sau cô thức dậy với hơn một nghìn đơn hàng.

Ba tuần sau đó Đài ngủ mỗi đêm bốn tiếng.

Có những đêm hai giờ sáng cô vẫn ngồi trả lời tin nhắn khách: bưởi để được bao lâu, bóc thế nào cho khỏi đắng, có gửi được vào tận Cà Mau không.

Bưởi hái về được chất thành đống trong gian nhà ngoài. Ban ngày hái, tối đóng hộp. Cả nhà ngồi giữa sân dưới ánh đèn tuýp, bà Ngần bọc giấy, bà Đẩu xếp hộp, Đài dán nhãn, in phiếu gửi hàng. Chinh tối nào cũng sang, không phải để đóng hộp, mà để soi từng quả. Quả nào có vết thâm, vết rầy, vết nứt, anh để riêng ra một cái rổ. Đài nhìn cái rổ đầy dần, tiếc đứt ruột.

– Quả này chỉ hơi thâm vỏ thôi mà anh.

– Hơi thâm thôi. – Chinh lật quả bưởi, chỉ vết thâm nhỏ bằng móng tay. – Đi xe ba ngày tới Sài Gòn, thâm lan bằng bàn tay. Khách mở ra thấy, khách nhớ cái thâm, không nhớ cái ngọt.

– Thế cái rổ này làm gì?

– Bán chợ. Hoặc ăn. – Anh nhún vai. – Hoặc biếu hàng xóm.

Đài nhìn anh, rồi nhìn sang bà Đẩu đang ngồi xếp hộp, đôi mắt cứ liếc liếc vào cái rổ bưởi thâm. Cô đẩy cả rổ về phía bà Đẩu. Bà Đẩu giả vờ từ chối hai lần, rồi bê luôn về.

Hai trăm khách mua bưởi chua dịp Trung thu, Đài gửi tặng mỗi người một quả, đúng như đã hứa. Trong hộp có một tấm thiệp nhỏ cô tự viết tay: "Lần này đủ ngày rồi ạ." Một tuần sau, trang bán hàng của cô đầy những tấm ảnh khách gửi về, múi bưởi mọng nước, con nhỏ nhà ai đó ôm nửa quả bưởi cười toe toét. Có người viết đây là quả bưởi ngon nhất họ ăn trong năm. Có người đặt thêm hai mươi quả biếu Tết.

Cuối tháng Mười Một, Đài ngồi tính sổ.

Bốn nghìn hai trăm quả. Giá trung bình ba mươi hai nghìn. Trừ tiền công, tiền hộp, tiền gửi hàng, tiền hoàn lại đợt Trung thu, tiền bưởi tặng, còn lại gần tám mươi triệu. Bán cho lái Tám, cả vườn được chưa tới bốn mươi. Cô đưa cuốn sổ cho mẹ.

Bà Ngần đọc con số ở dòng cuối. Bà đọc lại. Bà đặt cuốn sổ xuống bàn, đứng dậy, đi vào bếp. Một lúc sau bà quay ra với một đĩa cá kho, đặt trước mặt Đài, miếng to nhất nằm trên cùng.

– Tao nói trước, – bà nói, giọng cứng như mọi khi. – Tao không đi bằng đầu xuống đất đâu nhé. Tao già rồi, gãy cổ.

– Con có bắt mẹ đi đâu.

– Ăn đi. – Bà ngồi xuống. Rồi bà nói thêm, nhỏ hơn: – Bố mày mà biết nói, bố mày khen mày đấy.

Ông Khiết ngồi trên xe lăn ở đầu hiên. Ông đã bắt đầu tập đi, mỗi ngày mười bước với cây gậy bốn chân. Ông nghe hết. Ông mở miệng, cố gắng, mặt đỏ lên. Một âm thanh bật ra, khàn và méo.

– Bư… ởi.

Cả nhà im phăng phắc. Rồi bà Ngần òa khóc, cái khóc bất ngờ như mưa rào đầu hạ, khóc to tới mức bà Đẩu bên kia rào chạy sang hỏi có chuyện gì.

Tối hôm đó, Hưng sang chơi.

Hưng là anh họ Đài, con bác cả, hơn cô ba tuổi. Hưng không trồng bưởi. Hưng buôn: buôn phân bón, buôn thuốc trừ sâu, buôn cây giống, buôn bất cứ thứ gì có lãi. Hưng đi xe bán tải, đeo đồng hồ mạ vàng, nói chuyện bằng giọng của người lúc nào cũng vừa chốt xong một hợp đồng.

– Anh xem phim của em rồi. Hay đấy. – Hưng ngồi xuống, rót chè. – Anh nghe nói em định làm mùa hoa bưởi, cho khách thành phố về chụp ảnh, ăn cơm quê.

– Tháng Hai, – Đài nói. – Lúc hoa bưởi nở. Ly bảo khách thành phố mê lắm.

– Hay. Mà chỉ có bưởi trắng thì đơn điệu quá. – Hưng nghiêng người tới trước, hạ giọng như bàn chuyện làm ăn lớn. – Anh có mối bưởi đỏ. Ruột đỏ như son. Cây hai năm tuổi, đã có trái bói. Trồng một góc vườn, khách bổ quả bưởi ra đỏ au, chụp ảnh đăng lên, em biết bao nhiêu người kéo về không?

Đài nghĩ tới tấm ảnh múi bưởi đỏ trên nền lá xanh. Cô biết bao nhiêu người sẽ kéo về. Cô làm tín dụng sáu năm, cô biết đọc một ý tưởng sẽ sinh ra tiền.

– Giá bao nhiêu anh?

– Chín mươi nghìn một cây. Em lấy một trăm hai mươi cây, anh tính tám lăm. – Hưng cười. – Thằng Chinh bán cây một năm tuổi trăm rưỡi. Bưởi trắng. Chưa có trái.

– Cây ở đâu ra?

– Vườn ươm trong Nam. Có giấy tờ đàng hoàng. – Hưng rút điện thoại, mở một tấm ảnh chụp một tờ giấy có con dấu đỏ, chữ nhỏ li ti, chụp nghiêng, nhòe một góc. – Đây, chứng nhận đây.

Đài phóng to tấm ảnh. Chữ nhòe, cô không đọc rõ. Cô nghĩ tới điều kiện của Chinh: muốn trồng cây gì, đưa anh xem gốc trước. Rồi cô nghĩ tới việc Chinh bán cây giống, việc anh chỉ có một giống bưởi trắng ghép từ cây Cụ, việc nếu cô đưa anh xem, anh sẽ nói không, và cô sẽ không biết anh nói không vì cây hay vì anh. Cô nghĩ tới tấm ảnh múi bưởi đỏ.

Có giấy tờ rồi mà, cô tự nhủ. Có con dấu đỏ.

– Em lấy, – cô nói. – Sau Tết anh chở về.

Hưng chốt bằng một cái bắt tay và một khoản đặt cọc ba triệu. Xe bán tải của anh rồ ga ra khỏi ngõ, đèn pha quét qua thân cây Cụ.

Mười phút sau, có tiếng gõ cổng.

Chinh đứng ngoài cổng, ôm một cái bầu cây đen trong lòng. Trong bầu là một cây bưởi con cao chừng một gang tay, ba tầng lá xanh bóng, ở gốc còn nguyên vết ghép, quấn băng nylon xanh lá.

– Cây đầu tiên của em, – anh nói, đặt cái bầu vào tay cô. – Mắt ghép từ cây Cụ, cành phía Đông, cành bố em thích nhất. Anh ghép tháng Ba. Em trồng ở đâu cũng được. Trồng rồi tự chăm.

Đài ôm cái bầu cây. Đất trong bầu ẩm, mát, mùi đất mới tưới. Cô đứng ở cổng, nhìn Chinh quay xe đi, đèn xe chiếu lên con đường đất đỏ còn in rõ hai vệt bánh xe bán tải của Hưng vừa đi qua.

Cô không gọi anh lại. Cô không nói gì về một trăm hai mươi cây bưởi đỏ. Cô chỉ đứng đó rất lâu, ôm cây bưởi con, nghe tiếng xe anh xa dần, xa dần, khuất sau quả đồi có cái màn trắng.

— Hết chương 3 —