Dưới gầm chiếc xe thứ hai

Chương 1: Dưới gầm chiếc xe thứ hai

Lần cuối cùng tôi nằm dưới gầm một chiếc ô tô, cái kích trượt.

Đó là chiều tháng Mười năm 2026, trên vỉa hè một con phố ở Kiến An. Tôi ba mươi chín tuổi, đã ngồi tù năm năm, ra tù được hai năm, sống bằng nghề vá săm thay nhớt xe máy dưới một tấm bạt xanh. Hôm ấy có ông khách quen đem đến chiếc xe con đời cũ, nhờ xem hộ cái tiếng lục cục ở gầm, ông bảo ra gara người ta chém đẹp lắm, chú Kháng xem hộ anh. Tôi không có cầu nâng. Tôi kê kích, kê thêm hai viên gạch, rồi nằm ngửa trên tấm bìa các tông chui vào.

Tôi nhớ mùi dầu cháy. Nhớ tiếng một đứa trẻ chạy qua gọi mẹ. Nhớ cái bát bèo phía trước bên phải đã nứt, tôi vừa đưa tay lên sờ thì nghe một tiếng rắc rất khẽ ở chỗ chân kích.

Rồi tối.

Rồi có ba tiếng gõ. Cạch. Cạch. Cạch.

Tôi mở mắt. Ngay trên mặt tôi là gầm một chiếc xe bán tải, ánh đèn soi treo trên móc hắt xuống một vùng vàng khè. Tay trái tôi đang cầm một cái rô tuyn vừa tháo ra, còn bóng mỡ. Tay phải cầm cây đột sắt nhỏ bằng ngón tay út. Trên thân cái rô tuyn có ba chấm lõm, xếp thành hình tam giác, còn sáng mới.

Ba chấm đột. Thói quen của bố tôi.

Bố tôi là thợ rèn ở Thủy Nguyên. Ông rèn dao, rèn liềm, rèn cuốc, cái gì ra khỏi lò cũng được ông đóng ba chấm hình tam giác lên sống. Người ta hỏi sao không khắc tên, ông bảo: "Tên thì ai chả khắc được. Ba chấm này tay tao gõ, lệch đi một li tao cũng nhận ra." Tôi học nghề sửa ô tô chứ không theo nghề rèn, nhưng tôi giữ cái thói ấy. Phụ tùng cũ nào tôi tháo ra khỏi xe khách, tôi gõ ba chấm lên trước khi để sang một bên. Để khách biết cái của họ đã được thay thật. Để tôi biết cái nào đã qua tay mình.

Kiếp trước, chính vì ba chấm ấy mà tôi biết mình bị lừa. Nhưng lúc biết thì tôi đã ngồi trong trại được hai năm.

– Kháng! Mày ngủ dưới đấy à? Xe khách lấy lúc năm giờ đấy!

Giọng ông Giáp, chủ gara. Tôi đẩy tấm ván trượt ra khỏi gầm. Ánh sáng chiều tháng Ba rọi qua cửa cuốn, bụi bay lấp lánh. Cái gara cũ của ông Giáp trên đường Nguyễn Văn Linh vẫn y nguyên như trong trí nhớ: ba cầu nâng, cái máy nén khí kêu phành phạch, cái lịch treo tường in hình mấy cô người mẫu mà ông Giáp năm nào cũng xin ở cửa hàng phụ tùng. Tờ lịch đang lật ở tháng Ba năm 2016.

Tôi ngồi dậy. Lưng không đau. Hai đầu gối không đau. Bàn tay không có vết sẹo cháy ở mu, cái vết tôi bị năm thứ hai trong trại, khi làm ở xưởng cơ khí.

Tôi hai mươi chín tuổi.

– Bố mày, mặt nghệt ra thế? – Ông Giáp đứng chống nạnh ở cửa. – Ốm à?

– Không ạ. Cháu thay xong rô tuyn rồi. Còn căn chỉnh nữa thôi.

– Ừ. Làm nhanh lên. Thằng Khôi nó tìm mày đấy, nó đứng ngoài kia nãy giờ.

Tôi đứng lên. Chân hơi loạng choạng. Tôi nhìn ra cửa.

Hoàng Bá Khôi đứng tựa vào cột cổng, tay cầm hai ổ bánh mì cay gói trong giấy báo, miệng ngậm điếu thuốc chưa châm. Anh ta ba mươi lăm tuổi, cao, gầy, tóc cắt kiểu bộ đội, mặc áo phông có cổ màu xanh than. Nụ cười lúc nào cũng nở sẵn trên mặt, như thể vừa nghe ai kể chuyện vui.

Anh Khôi. Người học nghề rèn với bố tôi năm mười lăm tuổi, ăn cơm nhà tôi ba năm. Người cõng bố tôi vào viện cái đêm ông ngã trong lò. Người đứng cạnh tôi suốt đám tang, đưa tôi điếu thuốc đầu tiên trong đời. Người đã ký tên tôi vào bốn mươi mốt tờ hóa đơn khống.

Người tôi gọi là anh suốt mười tám năm.

– Kháng ơi. – Anh ta vẫy tay, cười. – Ra đây ăn tí đã. Bánh mì cay bà Già, nóng hổi, anh xếp hàng mãi.

Tôi lau tay vào giẻ, đi ra. Mùi bánh mì cay quen tới mức làm tôi chóng mặt. Cái ổ bánh mì dài bằng hai ngón tay, giòn rụm, nhân pa tê đỏ au tương ớt. Ở trong trại, có những đêm tôi nằm nhớ cái mùi này nhiều hơn nhớ mẹ, rồi tự xấu hổ vì thế.

– Chiều nay năm giờ rưỡi anh hẹn chủ nhà rồi nhé. – Khôi đưa tôi một ổ. – Ký hợp đồng thuê. Mặt bằng đẹp lắm, mặt đường to, gần ngã ba, xe tải vào thoải mái. Giá rẻ vì chỗ quen của anh. Mày chỉ việc mang chứng minh thư.

Tôi cầm ổ bánh mì. Tôi nhớ buổi chiều này. Kiếp trước, tôi đã đi theo Khôi đến một căn nhà cấp bốn ở mặt đường gần ngã ba, ngồi trên bộ bàn ghế gỗ đánh vecni bóng loáng, nghe ông chủ nhà nói về giá thuê, và ký vào chỗ người thuê. Anh Khôi bảo anh đang dính nợ xấu ở ngân hàng, đứng tên cái gì cũng khó, thôi chú đứng hộ, gara là của hai anh em, chú lo máy móc, anh lo khách. Tôi ký. Tôi vui suốt cả tuần, vì cuối cùng tôi cũng có một cái gara mang tên mình.

Gara Kháng. Cái biển xanh chữ trắng, Khôi tự đặt làm, tự treo.

Ba năm sau, cái biển ấy được tháo xuống làm tang vật.

– Ừ. – Tôi nói. – Em đi.

Khôi vỗ vai tôi, rồi đi ra xe máy. Tôi đứng ăn hết ổ bánh mì, ăn chậm, cay xé lưỡi, nước mắt chảy ra. Ông Giáp nhìn tôi từ trong gara, lắc đầu.

– Cay thế mà cũng ăn. Mày dở người à?

Năm giờ kém, tôi giao xe cho khách, rửa tay bằng xà phòng bột ba lần mà vết dầu ở kẽ móng vẫn đen. Tôi chạy xe về nhà một chút. Nhà tôi ở trong một con ngõ nhỏ gần chợ Sắt, căn nhà ống hai tầng của bố mẹ để lại, tầng dưới mẹ tôi kê bàn bán bánh đa cua buổi sáng, buổi chiều thì dọn vào.

Mẹ đang ngồi nhặt rau muống, cái chậu nhôm to để giữa nhà. Mẹ năm mươi tám tuổi, người nhỏ, lưng bắt đầu còng, tóc bạc nhiều ở hai bên thái dương. Năm ngoái mẹ mổ sỏi mật, sáu mươi triệu tiền viện, là tiền anh Khôi đưa.

Tôi đứng ở cửa nhìn mẹ. Lần cuối tôi thấy mẹ là qua tấm kính phòng thăm gặp, năm 2020. Mẹ gầy rộc, mặc cái áo khoác len màu cà phê, cầm ống nghe điện thoại bằng hai tay. Mẹ nói: "Con cố mà giữ sức. Mẹ bán cái bàn bánh đa rồi, lấy tiền thuê luật sư cho con." Tôi gào lên qua ống nghe, mẹ đừng bán, mẹ bán thì lấy gì mà sống. Mẹ chỉ cười. Năm sau mẹ mất, tai biến, ngã ở nhà một mình. Liên Hương gọi vào trại thì mẹ đã nằm viện được ba hôm.

– Kháng đấy à? – Mẹ ngẩng lên. – Về sớm thế? Ăn gì chưa?

– Con ăn rồi.

Tôi ngồi xuống bậc cửa, cạnh cái chậu rau. Tôi cầm một ngọn rau muống, nhặt. Mẹ nhìn tôi lạ lẫm.

– Mày nhặt rau? Hôm nay mặt trời mọc đằng tây à?

– Con nhặt hộ mẹ tí.

Trên gác có tiếng đọc bài. Giọng con gái, đều đều, đọc thuộc một đoạn văn. Liên Hương, em gái tôi, mười bảy tuổi, đang ôn thi đại học. Kiếp trước nó đỗ, nhưng chỉ học được nửa năm. Tôi vào tù, mẹ bán bàn bánh đa, nó bỏ học xin vào làm công nhân ở khu công nghiệp. Lần cuối tôi thấy nó, nó ba mươi tuổi, lấy chồng ở Thái Bình, tay chai sần vì đứng máy.

– Lên gọi nó xuống ăn cơm đi. – Mẹ nói. – Nó học từ trưa đến giờ.

Tôi không lên. Tôi ngồi nhặt rau. Tôi sợ nhìn thấy mặt em tôi lúc này, mặt một đứa con gái mười bảy tuổi chưa biết gì.

Năm giờ rưỡi, tôi có mặt ở căn nhà cấp bốn mặt đường. Mọi thứ y như cũ. Cái sân rộng đổ bê tông, đủ đỗ bốn chiếc xe. Cái nhà kho mái tôn bên cạnh, cửa sắt. Bộ bàn ghế gỗ đánh vecni bóng loáng. Ông chủ nhà ngoài sáu mươi, tóc bạc, mặc áo may ô, ngồi pha trà.

Khôi đã ngồi đó. Anh ta đứng dậy giới thiệu:

– Đây, Kháng, em cháu đây. Thợ giỏi nhất Hải Phòng.

Ông chủ nhà cười, rót trà, kể rằng cái kho mái tôn bên cạnh trước cho người ta thuê làm xưởng đóng thùng xe, giờ bỏ trống, cứ để làm kho phụ tùng, ông không tính thêm tiền. Trà mạn đặc, chát xít. Tôi ngồi xuống. Hợp đồng đã in sẵn, đặt trên bàn, chỗ người thuê để trống.

– Đọc đi rồi ký. – Khôi nói. – Anh đọc rồi. Chuẩn.

Tôi cầm tờ hợp đồng. Lần này tôi đọc. Kiếp trước tôi không đọc, chỉ ký.

Tôi đang đọc đến điều ba thì có tiếng xe máy dừng ngoài cổng. Một người đàn ông đi vào, chừng bốn mươi lăm, bụng hơi to, sơ mi trắng, quần âu, đeo cặp da. Cổ đeo một cái thẻ nhân viên lật ngược.

– Ơ, cháu Bổng đến chơi à? – Ông chủ nhà nói. – Đây, cháu gọi tôi bằng chú ruột đấy. Bổng làm bên bảo hiểm.

Người đàn ông gật đầu chào, kéo ghế ngồi xuống cạnh ông chủ nhà. Anh ta nhìn tôi, cười xã giao, rồi lật cái thẻ nhân viên lại cho thẳng.

Tống Đức Bổng.

Tôi biết khuôn mặt này. Tôi đã nhìn thấy nó từ hàng ghế bị cáo, năm 2019, ở một phòng xử án lạnh như kho đá. Anh ta ngồi ở hàng ghế dành cho người làm chứng, khai rằng anh ta chỉ là giám định viên làm đúng quy trình, rằng những hồ sơ có vấn đề anh ta đã "không phát hiện kịp", rằng anh ta tin tưởng vào uy tín của gara. Anh ta bị kỷ luật nội bộ. Còn tôi đi tù.

Kiếp trước, tôi đã nghĩ lần đầu tôi gặp Tống Đức Bổng là khi anh ta đến gara giám định chiếc xe bảo hiểm đầu tiên, tháng Năm năm 2016.

Hóa ra không phải. Anh ta ngồi đây, bên bàn trà, ngay buổi chiều tôi ký thuê mặt bằng. Kiếp trước chắc anh ta cũng ngồi đây. Chỉ là tôi mải ký, không ngẩng lên.

– Kháng. – Khôi đẩy cây bút về phía tôi. – Ký đi em. Trời tối rồi.

— Hết chương 1 —