Mùi chanh ở cửa nhà

Chương 8: Mùi chanh ở cửa nhà

– Không được. – Vỏn nói. – Con không đi đâu hết.

Nó nói câu đó to hơn nó tưởng. Mấy con ong đang bay vòng phía trên khựng lại.

Bà Sáp lắc đầu, chậm chạp.

– Con bướng y như hôm đầu ra cửa.

– Dạ. – Vỏn nói. – Nhưng hôm đó con bướng để đi chơi. Hôm nay con bướng để đưa bà về.

Bật từ dưới gầm chòi bước ra. Nó ướt như con chuột lột, hai cái râu dính bết vào nhau. Nó nhìn Bà Sáp nằm trong cỏ, nhìn Vỏn, nhìn quả đồi có cây kơ nia đằng xa. Rồi nó hạ thấp người xuống, gập hai cái chân sau lại, áp bụng sát đất, ngay cạnh Bà Sáp.

– Leo lên. – Nó nói.

Bà Sáp không hiểu tiếng cào cào. Nhưng có những điều không cần hiểu tiếng. Bà nhìn cái lưng xanh lá đang hạ xuống sát mặt đất, rồi nhìn Vỏn.

– Bạn con hả?

– Dạ. Bạn con tên Bật. Bạn ấy nhảy giỏi nhất cái vườn bí.

Vỏn đỡ Bà Sáp bò lên. Bà bám vào cái gờ cứng sau đầu Bật, ngay chỗ trước hai cái cánh. Bật đứng dậy từ từ, như sợ làm đổ một chén nước.

– Bật ơi, cậu không được bay đó. – Vỏn dặn. – Cậu mở cánh là bà rớt.

– Không bay. – Bật nói. – Nhảy thôi. Nhảy là nghề của tớ.

Ong Gai đáp xuống cạnh Vỏn. Nó nhìn con cào cào chở con ong già, nhìn rất lâu, như thể nhìn một điều mà cả đời làm ong gác cửa nó chưa từng gặp.

– Tao dắt cả đàn đi trước. – Nó nói. – Theo đúng cái điệu mày nhảy. Mày đi với bà.

Rồi nó vụt lên, kêu một tiếng vù dài, và cả đàn ong bay theo nó, về phía quả đồi.

Bật bắt đầu nhảy.

Không phải những cú nhảy vọt lên cao như ở vườn bà Ba. Bây giờ nó nhảy thấp, nhảy ngắn, nhảy êm. Mỗi lần chạm đất, nó gập chân lại thật mềm cho Bà Sáp khỏi bị xóc. Vỏn bay ngay bên cạnh, sát mặt cỏ, đếm cho nó.

– Một, hai, ba…

– Tạch.

– Một, hai, ba…

– Tạch.

Qua một rẫy mì. Qua một bờ đất. Qua một con đường mòn có vết bánh xe tải còn in mới trên đất đỏ, hằn sâu vì đất ướt mưa. Vỏn nhìn vết bánh xe. Nó chạy thẳng lên đồi. Đúng đường rồi.

Bắt đầu lên dốc. Bật nhảy chậm lại. Chân sau của nó run run. Vỏn đếm chậm lại theo.

– Một… hai… ba…

– Tạch.

Gần tới đỉnh đồi, Vỏn ngửi thấy một mùi mới. Mùi hoa. Không phải hoa cà phê. Mùi này nhẹ hơn, xanh hơn. Cả sườn đồi là những cây bơ, trên cành nở những chùm hoa li ti màu vàng nhạt pha xanh, trông như những nhúm cốm. Hoa bơ. Người nuôi ong chở ong tới đây là vì vậy.

Rồi tới đỉnh đồi. Cây kơ nia đứng một mình, gốc to xù xì, tán xòe trên cao như một cái dù xanh. Và dưới tán cây, trên nền cỏ, là những hàng thùng ong.

Nhiều thùng lắm. Không phải ba hàng, mà năm hàng. Ba hàng là của ama H'Nhi, vàng, trắng, xanh lá, xanh da trời. Còn hai hàng bên kia là của một nhà nuôi ong khác cũng chở ong tới đây, và cả hai hàng ấy đều sơn một màu xanh da trời, thùng nào cũng giống thùng nào.

Đàn ong của Ong Gai đang bay vòng vòng phía trên, rối như tơ vò. Vài đứa đã sà xuống một cái thùng xanh bên hàng lạ, rồi bị ong gác cửa ở đó xô ra, đuổi đi.

– Sao vậy? – Vỏn bay lên hỏi.

– Thùng xanh nhiều quá. – Ong Gai nói, giọng lần đầu tiên không chắc chắn. – Tụi tao không biết thùng nào.

Vỏn nhìn xuống. Xanh, xanh, xanh. Nắng chiều chói lóa trên mặt gỗ. Từ trên cao nhìn xuống, nó không thấy ông mặt trời vàng nào hết. Cửa thùng nào cũng nhỏ, cũng tối, cũng đầy ong lạ ra vào.

Nó nghe tiếng Bà Sáp ở dưới, khàn khàn, yếu ớt, nhưng rành rọt từng chữ:

– Lạc nhà…

Vỏn đứng sững giữa không trung.

– …ngửi mùi chanh.

Và Vỏn ngửi thấy.

Thoảng trong gió, lẫn trong mùi hoa bơ, có một mùi chua chua, thơm thơm, the the. Giống y như mùi lá chanh vò nát. Mùi đó đến từ một phía, rất rõ, và càng bay về phía đó thì càng đậm.

Vỏn bay theo mùi. Nó bay dọc hàng thùng thứ ba. Ở cửa một cái thùng, có bảy tám con ong đang đứng thành hàng trên tấm ván. Chúng không ra, không vào. Chúng chổng cái bụng lên cao, để lộ một khe nhỏ màu trắng gần chót đuôi, và vỗ cánh liên hồi, quạt, quạt, quạt, đẩy cái mùi chanh ấy bay ra ngoài theo gió.

Đó là cách ong gọi nhau về. Khi có những đứa đi chưa về, những đứa lạc, những đứa không tìm được cửa, thì ong ở nhà đứng ra trước cửa, chổng bụng lên, quạt cánh, tỏa cái mùi riêng của nhà mình ra cho thật xa. Bà Sáp đã dạy Vỏn câu thứ ba từ hôm đầu tiên. Nhưng phải đi lạc thật, Vỏn mới hiểu.

Vỏn ngẩng lên nhìn cửa thùng. Ở đó, trên mặt gỗ màu xanh da trời, có một ông mặt trời màu vàng. Mười hai cái tia, cái nào cũng hơi cong.

– Đây! – Vỏn hét lên, hét bằng cả cái cánh. – Đây rồi! Nhà mình đây!

Cả đàn ong ùa xuống. Ong Gai xuống đầu tiên. Mấy con ong gác cửa đưa râu ra chạm vào từng đứa, ngửi, ngửi, rồi tránh sang một bên cho vào. Mùi nhà. Đúng mùi nhà.

Bật nhảy tới sau cùng. Nó nhảy cú cuối, êm nhất, nhẹ nhất, đáp ngay trước tấm ván cửa thùng. Bà Sáp bò xuống khỏi lưng nó. Con ong gác cửa chạm râu vào bà, rồi đứng lùi hẳn sang một bên, cúi đầu xuống.

Bà Sáp quay lại nhìn con cào cào. Bà không nói được tiếng cào cào. Bà chỉ đưa râu ra, chạm khẽ vào râu Bật một cái. Rồi bà bò vào trong.

Đúng lúc đó, có tiếng dép lẹp xẹp trên cỏ. Bé H'Nhi chạy tới, tay còn cầm cây cọ, dính một vệt sơn vàng trên má.

– Ama ơi! Ong mình về nè! Về cả một đám! – Nó ngồi thụp xuống, nhìn thật gần, rồi la lên to hơn. – Ama ơi, có con cào cào chở ong về nữa!

Từ hàng thùng bên kia, giọng ama nó vọng lại, vừa cười vừa nói:

– Con lại nói chuyện cổ tích rồi. Cào cào đâu có biết chở ong.

H'Nhi không cãi. Nó chỉ ngồi đó, chống cằm, nhìn con cào cào màu xanh lá đứng trước cửa cái thùng xanh có ông mặt trời vàng của nó.

Tối hôm đó, Vỏn tìm Bật dưới gốc cây kơ nia.

– Cậu ở lại đây hả?

– Ở lại. – Bật nói. – Đồi này cao. Cỏ ngon. Sáng mai tớ ngồi trên đỉnh coi mặt trời mọc. Mà nó có mọc ở sau đồi khác cũng được. Tớ coi từ đây.

– Mai tớ đi lấy mật hoa bơ. Tớ sẽ ghé.

– Ghé thì đếm một, hai, ba. – Bật nói. – Tớ sẽ tạch.

Ba ngày sau, trong cái thùng xanh có ông mặt trời vàng, Vỏn đứng trên một mặt sáp đứng thẳng, giữa một đám ong trẻ vừa được ra cửa lần đầu. Vỏn đi thẳng một đường, lắc mông thật đều. Vòng về. Lại đi thẳng. Một, hai, ba. Một, hai, ba.

Mấy con ong trẻ chạm râu theo, xoay theo, rồi quay ra cửa.

– Khoan đã. – Vỏn gọi với theo. – Đi ra rồi làm sao về?

Chúng đứng lại, ngơ ngác.

Ngoài cửa thùng, trong đám cỏ dưới gốc cây kơ nia, có một tiếng động rất nhỏ. Tạch.

— Hết —