Điệu nhảy trên cọc gỗ

Chương 7: Điệu nhảy trên cọc gỗ

Cái cọc gỗ đứng thẳng. Mặt gỗ sần sùi, nắng sớm chiếu xiên một bên. Vỏn bò lên giữa cọc, chỗ cả chùm ong đều nhìn thấy.

Nó nhớ lời Bà Sáp hôm đầu tiên. Trong tổ, mặt sáp đứng thẳng, nên ong nhảy theo một cái luật: đi thẳng lên trên nghĩa là bay về phía mặt trời. Đi lệch sang trái bao nhiêu thì bay lệch khỏi mặt trời sang trái bấy nhiêu. Đi thẳng xuống dưới nghĩa là bay quay lưng lại mặt trời.

Vỏn hít hơi. Nó bắt đầu nhảy.

Nó đi thẳng lên trên, lắc mông rõ mạnh. Vòng xuống. Lại đi thẳng lên trên. Lắc. Vòng xuống.

Hai đứa ong trẻ nhất trong chùm bò lại gần, đưa râu chạm vào bụng Vỏn, theo đúng cách ong vẫn đọc điệu nhảy. Rồi chúng ngẩng đầu lên, nhìn về phía mặt trời đang lên.

– Phía đó hả? – Một đứa hỏi. – Phía đó là đồi cà phê nhà người ta mà.

Ong Gai khịt khịt.

– Thấy chưa. Hai ngày qua nó cứ bay về phía mặt trời, giờ nó nhảy cũng chỉ biết có phía mặt trời.

Vỏn khựng lại. Đúng thật. Suốt hai ngày, trong đầu nó chỉ có một câu: nhà ở phía mặt trời mọc, nhà ở phía mặt trời mọc. Chân nó cứ tự đi lên trên, như đã quen đường.

Nhưng giờ nhà không ở phía đó nữa.

Bà Sáp không chê. Bà chỉ hỏi, chậm rãi:

– Cái cây kơ nia đó. Hôm qua con đứng trên tháp nước, con nhìn thấy nó ở phía nào?

Vỏn nhắm mắt lại. Nó thấy tháp nước. Thấy những mái nhà. Thấy quả đồi tròn, cái cây đứng một mình xòe như cái dù, in đen trên nền trời đỏ.

– Trên nền trời đỏ. – Nó nói. – Lúc mặt trời lặn. Cái cây nằm phía mặt trời lặn.

– Bây giờ là buổi sáng. Mặt trời đang ở đâu?

– Ở phía mọc.

– Vậy cái cây nằm ở đâu so với mặt trời bây giờ?

– Sau lưng. – Vỏn mở mắt. – Bay quay lưng lại mặt trời. Đi thẳng xuống dưới.

– Xa không?

Vỏn nghĩ. Từ đây tới thị trấn, nó và Bật đi gần hết một buổi sáng. Từ thị trấn tới cái cây kơ nia còn xa hơn một chút nữa. Một chặng dài. Phải lắc thật lâu.

Vỏn bò lên lại đỉnh cọc. Bật nhảy lên đậu ngay dưới chân cọc, ngẩng đầu nhìn.

– Lắc lâu là bao lâu? – Vỏn thì thầm với chính mình. Hôm đầu tiên nó lắc lung tung, lúc mau lúc chậm, chẳng ra nhịp gì. Bà Sáp nói lắc lâu là xa, nhưng lâu là phải lâu cho đều. Lắc không đều thì đứa đọc điệu nhảy không đếm được.

Rồi nó nghe thấy tiếng Bật dưới chân cọc. Con cào cào không biết điệu nhảy của ong. Nó chỉ thấy bạn nó đứng ngập ngừng, và nó làm cái việc nó đã làm suốt hai ngày qua, mỗi lần bạn nó cần bắt đầu một việc khó.

– Một. Hai. Ba…

Vỏn bắt nhịp. Nó đi thẳng xuống dưới. Lắc. Lắc theo tiếng đếm của Bật. Một, hai, ba. Một, hai, ba. Một, hai, ba. Không vội, không ngưng. Đủ một quãng dài, nó vòng sang phải, bò lên lại chỗ cũ. Lại đi thẳng xuống dưới. Lắc. Một, hai, ba. Vòng sang trái. Bò lên. Thẳng xuống.

– Tạch! – Bật kêu ở cuối mỗi đường, như để đánh dấu.

Lần này không con nào cười. Hai đứa ong trẻ chạm râu theo. Rồi ba đứa khác. Rồi năm đứa. Chúng đi theo sau lưng Vỏn, chạm vào bụng nó, xoay người theo nó, đếm nhịp lắc của nó. Rồi chúng quay ra, nhìn về phía mặt trời lặn, về phía không có gì ngoài những vạt cà phê, rồi xa hơn nữa là thị trấn, rồi xa hơn nữa là cái gì đó chúng chưa từng thấy.

Ong Gai là đứa cuối cùng bò tới. Nó không nói gì. Nó chạm râu vào bụng Vỏn, đi theo hết ba vòng nhảy. Rồi nó lùi lại, đứng im rất lâu.

– Nhảy vậy thì tao hiểu. – Cuối cùng nó nói. Rồi nó nói thêm, nhỏ hơn: – Nhảy vậy là nhảy được.

Bà Sáp gõ râu xuống cọc. Cộp.

– Đi.

Nhưng chưa đi được ngay. Cả chùm ong đã đói từ hôm qua. Bay một chặng dài như vậy mà bụng rỗng thì giữa đường sẽ rơi. Mà vườn cà phê thì hết hoa.

Vỏn biết phải làm gì. Nó bay ra mép vườn, dọc theo con mương thoát nước bên đường đất. Ở đó, nơi chẳng ai thèm trồng gì, chẳng ai thèm xịt gì, hoa xuyến chi mọc thành vạt, trắng lấm tấm như ai rắc gạo. Vỏn bay về, nhảy một điệu ngắn, lắc mau mau, đầu chỉ chếch sang trái. Gần thôi. Cả chùm ong ùa theo.

Chúng ăn no. Bà Sáp ăn chậm nhất. Cánh bà rách, mỗi lần đổi hoa, bà phải dừng lại nghỉ.

Gần trưa, cả đàn cất cánh. Ba mươi mấy con ong bay thành một đám nhỏ, vù vù, vù vù, theo sau là một con cào cào lúc nhảy lúc bay, cánh hồng phành phạch. Mặt trời trên đầu, rồi lệch dần sau lưng. Bay quay lưng lại mặt trời. Qua cây cà phê già. Qua con dốc.

Tới thị trấn, Vỏn dắt cả đàn bay cao, cao hơn mái tôn, tránh xa xe nước mía. Bật ở dưới nhảy dọc theo vỉa hè, ngẩng đầu lên canh. Có một đoạn không thấy nhau, Vỏn phải quay lại tìm. Bật đang đứng trên đầu cái biển báo, giơ một chân lên vẫy.

Ra khỏi thị trấn được một quãng thì trời tối sầm.

Không phải dông như hôm trước. Chỉ là một đám mây mọng nước trôi ngang, rồi mưa lất phất. Nhưng với ong, mưa lất phất cũng là mưa. Giọt mưa nhỏ cũng đủ làm ướt cánh. Cánh ướt là nặng, là rơi.

– Xuống! – Ong Gai hét. – Tìm chỗ núp!

Cả đàn sà xuống một mái hiên lợp lá của một cái chòi canh rẫy bỏ trống. Chúng bám chặt vào mặt dưới tấm lá, sát vào nhau, nghe mưa gõ lộp độp phía trên. Bật nhảy vào sau cùng, ướt sũng, đứng run dưới gầm chòi.

Mưa chỉ kéo dài bằng thời gian ăn hết một bông hoa xuyến chi. Rồi nắng lại lọt xuống. Vỏn bò ra rìa mái lá, rũ cánh, vỗ thử. Vù vù. Được. Từng đứa một vỗ thử. Vù vù. Vù vù.

Bà Sáp vỗ thử.

Không có tiếng vù vù. Đôi cánh rách ướt nước, dính vào nhau. Bà vỗ thêm lần nữa, cố hết sức. Bà rời khỏi tấm lá được một chút, rồi rơi xuống, rơi lọt qua kẽ lá, lăn xuống đám cỏ ướt dưới chân chòi.

Vỏn bay xuống. Bà Sáp nằm nghiêng trong đám cỏ, sáu cái chân co lại.

– Bà ơi!

– Cánh bà đi được bốn mươi mấy ngày rồi con à. – Bà Sáp nói, giọng nhẹ như hơi thở. – Nó mỏi rồi.

Cả đàn ong vo ve trên đầu, không biết làm gì. Ong Gai đáp xuống, nhìn Bà Sáp, rồi nhìn về phía cây kơ nia. Quả đồi tròn đã hiện ra ở đằng xa, cái cây đứng một mình trên đỉnh, xòe như cái dù. Gần lắm rồi. Nhưng với một con ong không bay được thì vẫn còn xa như cả một ngày.

– Các con đi đi. – Bà Sáp nói. – Vỏn biết đường rồi. Đừng chờ bà.

— Hết chương 7 —