Người chèo đò họ Đào

Chương 7: Người chèo đò họ Đào

Út Ẩn về lúc chạng vạng. Ông cột chiếc đò vô cây cột dưới bến, xách cái can nhựa đựng dầu lên, và thấy tôi đang ngồi trên bậc thềm nhà ông, tấm hình đen trắng trên đùi. Ông đứng lại ở chân cầu thang, nhìn tấm hình, rồi nhìn tôi. Ông không hỏi gì. Ông chỉ tháo cái khăn rằn trên đầu xuống, cầm trong tay.

– Cô Ba biết rồi. – Ông nói.

– Sao chú không nói với tụi con?

Út Ẩn ngồi xuống bậc thềm bên dưới tôi, châm điếu thuốc. Khói thuốc bay ra phía sông.

– Nói gì cô Ba. Nói nhà cô có ma? Nói con ma đó là bà dì tui? Nói ông nội của cậu Ba là con rơi? – Ông rít một hơi. – Bà nội tui dặn tui, chuyện nhà người ta, mình hổng có quyền. Bà nội tui giữ tới chết. Tui giữ tới giờ.

Rồi ông kể. Ông kể bằng cái giọng đều đều của người chạy đò, người ngày nào cũng chở người ta qua sông mà ít khi nói chuyện với khách.

Bà cố ngoại của ông, mẹ của bà nội ông và bà dì Quí, đi chợ nổi một buổi sáng năm năm mươi, mua về ba cái khăn rằn. Một cái cho bà nội ông, cô chị. Một cái cho cô Quí, cô em. Một cái để dành, nói đứa nào có con trước thì quấn cho đứa nhỏ.

– Bà dì Quí có con trước. – Út Ẩn nói. – Đẻ ở nhà bà cố ngoại tui, bên cù lao, tháng Mười năm năm hai. Bà Hai Tơ cho người qua đưa tiền, đưa gạo, nói đẻ xong thì đưa thằng nhỏ cho bà nuôi, làm con trai trưởng nhà ông Ba, sau này hưởng hết cái vựa. Nhà bà cố ngoại tui nghèo rớt, con gái chửa hoang ở quê hồi đó là nhục cả họ. Bà cố ngoại tui gật đầu. Bà dì Quí khóc ba ngày, rồi cũng gật đầu.

Ông ngừng lại, nhìn ra sông.

– Bà dì lấy cái khăn để dành, quấn cho thằng nhỏ, đưa qua. Bà dì xin một điều: thỉnh thoảng cho bả qua nhìn con. Bà Hai hứa.

– Rồi bà Hai không cho?

– Bà Hai không cho. – Út Ẩn búng tàn thuốc. – Bà dì về làm công lại ở vựa, để được gần thằng nhỏ. Bà Hai đuổi. Bà dì đứng ngoài hàng rào ngó vô, bà Hai cho người ra xua như xua chó. Rồi tới tháng Chạp, bà dì bị sốt. Sốt mấy bữa. Bà nội tui nói bả nóng như cục than mà bả vẫn đòi qua sông, nói bả nằm mơ thấy thằng nhỏ khóc, bả phải qua coi một lần. Đêm đó bả mượn cái xuồng của nhà, chèo qua một mình.

Út Ẩn dụi điếu thuốc xuống bậc thềm.

– Sáng ra người ta thấy chiếc ghe của vựa trôi giữa sông. Bà dì nằm chết trong ghe. Chiếc xuồng của nhà tui thì cột ở cầu bến nhà ông Ba. Bà Hai nói đêm đó bả tới, bả đứng ngoài bến chửi, rồi bả lấy ghe của vựa chèo ra sông, rồi bả trầm mình. Mà người ta vớt bả lên từ trong ghe, chứ có phải dưới nước đâu. Cái khăn rằn của bả cũng mất. Bà nội tui kiếm hoài không ra.

– Cái khăn rách góc. – Tôi nói khẽ.

Út Ẩn quay lên nhìn tôi.

– Cô thấy rồi hả?

– Đêm nào nó cũng nằm trên gối chồng con.

Ông gật đầu chậm rãi, như người nghe được chuyện mình đã đoán từ lâu.

– Hồi tui còn nhỏ, có mấy lần ra bến tắm sông, tui thấy một người đàn bà đứng ở bậc thang nhà ông Ba, quấn khăn rằn. Tui kể bà nội. Bà nội tui không la, không sợ. Bà nội tui đi ra mé sông, chắp tay, nói: "Quí ơi, mầy về coi con mầy hả." – Út Ẩn cười, cái cười méo xệch. – Năm anh Hai tui mất, ba mươi sáu tuổi, ngủ một giấc rồi đi, đêm đó bả không tới. Bà nội tui nói bả bận coi bên kia.

Tôi nghĩ tới câu hỏi của má chồng tôi: nó đi đâu hồi đó?

Ngày hôm sau, tôi chở Út Ẩn với thằng con út của ông lên Cần Thơ. Bác sĩ Doanh nghe tôi kể, không cười, không hỏi chuyện ma, chỉ hỏi mấy câu về cái đêm thằng nhỏ xỉu ở đám cưới, rồi cho làm điện tim, làm cái xét nghiệm thử thuốc. Chiều đó bà gọi tôi vô phòng.

– Cùng một dạng với anh Kiết. – Bà nói. – Tôi lấy máu gửi xét nghiệm gen chung với nhà chị. Tôi đoán là sẽ ra cùng một chỗ đột biến. Nếu đúng vậy… – Bà ngừng lại. – Nếu đúng vậy thì cái bệnh này đi xuống từ một người, và người đó là bà cố của nhà anh Út, hoặc ông cố ngoại gì đó bên cù lao. Chứ không phải từ ông cố của chồng chị.

– Ông cố chồng con té sông. – Tôi nói. – Ổng say.

– Thì ổng té sông. – Bác sĩ Doanh nói. – Không phải cái chết nào cũng có nghĩa.

Trên đường về, Út Ẩn ngồi băng sau với thằng con út, suốt hai tiếng không nói câu nào. Thằng nhỏ ngủ gục trên vai cha. Tới cây xăng, xe dừng đổ xăng, tôi nhìn qua kính chiếu hậu, thấy ông tháo cái khăn rằn trên đầu xuống, gấp làm tư, đặt nhẹ lên trán con, như người ta đắp cho đứa nhỏ đang sốt. Thằng nhỏ không sốt. Ông chỉ làm vậy thôi.

Tôi về tới nhà lúc tối mịt. Má chồng tôi đang ngồi một mình ở nhà trên, trước bàn thờ, tấm hình đen trắng của cô Quí đã được bà dựng ngay ngắn bên cạnh tấm hình ba chồng tôi, chân hình chặn bằng một cái chén. Bà không đốt nhang. Bà chỉ ngồi đó.

Tôi kể cho bà nghe chuyện của Út Ẩn. Chuyện ba cái khăn. Chuyện chiếc xuồng cột ở cầu bến. Chuyện người ta vớt cô Quí lên từ trong ghe, không phải dưới nước.

Bà nghe hết. Rồi bà nói:

– Con ngồi xuống đây.

Tôi ngồi xuống bộ ván, cạnh bà.

– Bà Hai mất năm chín chín. – Bà nói. – Bà nằm liệt sáu tháng, má hầu bà. Mấy đêm cuối bà mê man, bà nói nhảm, toàn chuyện xưa. Có một đêm, bà tỉnh. Bà nắm tay má, chặt lắm, móng tay bà bấm vô da má rướm máu. Bà nói một câu. Má nghe hoài mà không hiểu. Hai mươi bảy năm má không hiểu.

Bà ngước lên nhìn tấm hình cô Quí.

– Bà nói: "Tao nghe nó thở. Tao nghe tiếng nó thở ngoài ghe. Khò khè, khò khè, như ai kéo cưa. Tao không ra. Tao chỉ không ra thôi. Tao đâu có làm gì nó."

Ngoài sông có tiếng ghe máy chạy ngang, đèn pha quét qua cửa sổ, rồi tắt.

– Đêm đó bà dì Quí qua. – Má chồng tôi nói, giọng bà bình thản đến lạ. – Sốt, mệt, xin nhìn con một lần. Bà Hai không cho vô nhà. Bà Hai biểu ra ngủ ngoài ghe, sáng mai rồi tính. Nửa đêm bà Hai nghe tiếng thở. Cái tiếng mà má nghe năm ba Kiết đi. Cái tiếng mà má nghe năm thằng Thao đi. Bà Hai nằm trong mùng nghe. Nghe tới khi nó tắt.

Bà quay sang nhìn tôi.

– Rồi sáng ra, bà Hai mở dây ghe, cho nó trôi ra giữa sông. Bà lấy cái khăn trên đầu con Quí. Bà kể cho cả chợ nghe chuyện con Quí đứng ngoài bến chửi. Bà sợ người ta hỏi sao con Quí chết ở cầu bến nhà bà. Rồi năm sau ông Ba say rượu té sông, bà sợ hơn nữa. Bà tin con Quí về đòi. Bà tin tới chết. Bà dạy má tin.

– Còn cái khăn, má?

– Bà Hai đem đốt. – Má nói. – Bà nói vậy. Mà chắc là đốt không cháy.

Tôi không biết nói gì. Tôi nắm tay má chồng tôi. Tay bà lạnh và khô như một chiếc lá.

– Năm ba Kiết đi, – bà nói tiếp, – nửa đêm má nghe ổng thở khò khè, má lay ổng, má la. Bà Hai từ buồng bên kia chạy qua. Bà không lay ổng. Bà đứng ở cửa buồng, bà quỳ xuống, bà lạy ra phía sông, bà nói "Quí ơi tha cho nó, Quí ơi tha cho nó". Má tưởng bà lạy con ma. – Giọng bà vỡ ra. – Giờ má mới biết. Bà lạy vì bà đã nghe cái tiếng đó một lần rồi. Bà biết nó là cái gì. Bà biết con Quí không trù ai hết. Bà chỉ không dám nói.

Tôi nghe một tiếng động sau lưng.

Kiết đứng ở cửa buồng trong. Tôi không biết anh đứng đó từ bao giờ. Anh mặc cái áo thun cũ, mấy sợi dây của cái máy Holter thứ hai bác sĩ Doanh cho đeo vẫn còn lòng thòng trước ngực. Mặt anh trắng bệch.

– Kiết… – Má gọi.

– Bốn mươi năm. – Kiết nói. Giọng anh nhỏ, đều, cái giọng mà tôi biết là anh đang rất giận. – Bốn mươi năm con là cháu của một người mà không ai nói cho con biết tên. Ba con chết không biết má ruột mình là ai. Anh Hai chết vì một cái bệnh mà người ta gọi là lời nguyền. Còn bà cố… bà cố nằm trong mùng nghe người ta chết.

– Con ơi, má cũng mới biết…

– Má biết từ lâu rồi. – Anh gắt. – Má nghe bà cố nói. Hai mươi bảy năm. Má không hiểu, hay má không muốn hiểu?

Má chồng tôi không trả lời. Bà cúi đầu.

Kiết giật mấy sợi dây Holter ra khỏi ngực, ném cái máy xuống bộ ván. Anh với lấy cái áo mưa treo ở cột, chìa khoá xe máy trên bàn.

– Anh đi đâu? – Tôi đứng dậy.

– Anh đi đâu đó. Anh không ở trong nhà này được.

– Ngoài trời đang mưa. Bác sĩ dặn anh…

– Bác sĩ dặn đủ thứ. – Anh đã ra tới cửa. – Thằng Tâm nó rủ anh qua nhậu từ bữa về. Anh qua nó ngồi một chút.

– Kiết! Anh không được uống rượu!

Tiếng xe máy nổ ngoài sân, rồi xa dần trên con lộ đất đỏ. Ngoài trời, mưa bắt đầu nặng hạt. Trên bộ ván, cái máy Holter nằm chỏng chơ, đèn xanh vẫn nhấp nháy, đều đặn, như một nhịp tim không có ai.

— Hết chương 7 —