Ba mươi lần ấn, hai lần cúi

Chương 5: Ba mươi lần ấn, hai lần cúi

Bác sĩ Doanh ở khoa tim mạch bệnh viện Cần Thơ là một người đàn bà ngoài bốn mươi, tóc cắt ngắn, nói nhanh, viết nhanh, và hỏi những câu mà suốt mười bốn năm làm dâu tôi chưa từng dám hỏi.

– Ông nội cháu mất năm nào, mấy tuổi, mất lúc mấy giờ, trước đó làm gì, ăn gì, uống gì, có sốt không?

Má chồng tôi ngồi trên cái ghế nhựa trong phòng khám, hai tay ôm cái giỏ xách vào bụng, trả lời từng câu. Tôi chưa bao giờ nghe bà kể nhiều như vậy. Ba chồng tôi mất tháng Chạp năm chín mốt, ba mươi chín tuổi, sau đám giỗ, uống rượu, kêu ớn lạnh. Nửa đêm thở khò khè. Anh Hai Thao mất năm hai ngàn lẻ một, mười chín tuổi, đang sốt, gần sáng. Ông cố mất năm năm mươi tám, ba mươi tám tuổi.

– Ông cố mất ra sao?

– Té sông. – Má nói. – Ổng đi đám cưới về, say, té từ cầu bến xuống. Khuya, hổng ai thấy. Sáng ra mới vớt.

Bác sĩ Doanh gõ cây bút lên bàn.

– Té sông lúc say thì tôi không dám nói gì. Còn hai người kia… – Bà nhìn Kiết. – Anh ngồi lên giường giùm tôi.

Ba ngày ở Cần Thơ, cả nhà tôi ăn ngủ ở hành lang bệnh viện, trên mấy tấm chiếu thuê mười ngàn một đêm. Bự hết sốt từ sáng hôm sau, đo điện tim lại thì bình thường, nhảy nhót đòi về. Bác sĩ Doanh nói chính cái bình thường ấy mới đáng lo. Có những bệnh tim mà ngày thường điện tim y như người khỏe, chỉ lúc sốt cao, lúc uống rượu, hay lúc người ta dùng một loại thuốc thử dưới sự theo dõi, nó mới lộ ra.

Kiết làm cái xét nghiệm thử thuốc ấy vào buổi chiều thứ hai. Anh nằm trên giường, ngực dán đầy dây, bác sĩ với hai điều dưỡng đứng quanh, máy móc kêu bíp bíp. Tôi đứng ngoài cửa kính nhìn vô, thấy bác sĩ Doanh cúi xuống màn hình rất lâu, rồi quay ra nói gì đó với điều dưỡng. Cô điều dưỡng gật đầu, ghi chép.

Bác sĩ Doanh mời tôi với Kiết vô phòng riêng. Má chồng tôi cũng đòi vô. Bác sĩ để bà vô.

– Tôi nghĩ anh bị hội chứng Brugada. – Bà nói. Bà viết cái tên ra tờ giấy cho chúng tôi coi, vì chúng tôi không ai đọc theo được. – Đó là một bệnh về đường dẫn điện trong tim, có tính di truyền. Hay gặp ở đàn ông. Nguy hiểm nhất là lúc nghỉ ngơi, lúc ngủ, nhất là ban đêm. Sốt cao, uống rượu nhiều, ăn một bữa no say, có thể làm nó nặng thêm. Khi lên cơn, tim không bóp nữa mà rung lên loạn xạ, máu không đi được. Người bệnh thở khò khè như ngáy. Nếu cơn không tự hết, và không có ai cứu, thì…

Bà không nói hết câu. Bà không cần nói hết.

Má chồng tôi ngồi im như tượng. Rồi bà hỏi, giọng nhỏ như tiếng muỗi:

– Thằng Hách với thằng Thao… là bệnh này hả bác sĩ?

– Tôi không khám được cho người đã mất, cô. – Bác sĩ Doanh nói, giọng dịu xuống. – Nhưng hai người đàn ông trong một nhà, trẻ, khỏe, mất trong giấc ngủ, một người sau khi uống rượu, một người đang sốt… Tôi nghĩ nhiều khả năng là vậy.

Má chồng tôi cúi đầu xuống. Tôi thấy hai vai bà rung lên, rồi tôi nghe bà khóc, cái tiếng khóc mà ba mươi lăm năm nay chắc bà chưa từng để ai nghe. Bà khóc như con nít, hai tay vẫn ôm cái giỏ xách. Bà nói một câu mà tôi phải ghé sát mới nghe được:

– Hổng phải con Quí. Hổng phải con Quí trù. Trời ơi, năm chục năm.

Kiết đặt tay lên lưng má. Anh nhìn bác sĩ.

– Còn thằng Bự?

– Bệnh này di truyền trội. – Bác sĩ Doanh nói. – Cha mang thì mỗi đứa con có khoảng một nửa khả năng mang theo. Cháu trai có cơn ngưng thở lúc sốt cao, điện tim lúc sốt có dấu hiệu lạ. Tôi lấy máu cả nhà gửi xét nghiệm gen, vài tuần mới có kết quả. Từ giờ tới đó, cháu sốt là phải hạ sốt ngay, không chờ. Anh thì không uống rượu nữa. Và tôi muốn anh đeo một cái máy theo dõi tim về nhà, đeo hai ngày hai đêm, để coi ban đêm tim anh làm gì.

Cái máy đó gọi là máy Holter, nhỏ bằng bao thuốc lá, đeo ở thắt lưng, mấy sợi dây nối vô mấy miếng dán trên ngực. Bác sĩ Doanh dặn Kiết sinh hoạt bình thường, ngủ ở nhà bình thường. Nhà bình thường của chúng tôi bây giờ là căn nhà vựa ở Rạch Bần.

Chiều thứ ba chúng tôi về. Đêm đó, Kiết ngủ ở buồng trong, đeo máy Holter. Cái camera vẫn gắn trên xà ngang. Tôi nằm cạnh anh, không ngủ, nhưng tới ba giờ thì mí mắt tôi sụp xuống như có ai kéo.

Sáng ra Kiết vẫn sống. Anh dậy, vươn vai, nói đêm qua anh ngủ ngon. Trên gối anh có một cái khăn rằn, gấp làm tư, ẩm.

Tôi mở camera. Tôi tua tới ba giờ. Tôi biết mình sẽ thấy gì trước khi thấy.

Ba giờ mười phút. Người Kiết giật. Cái đám mờ hiện ra trên ngực anh, nhấp nhô, ba mươi nhịp, dừng, cúi xuống, ba mươi nhịp. Ba mươi tám giây. Rồi anh ho, rồi anh thở.

Thứ Năm, chúng tôi đưa cái máy Holter lên lại Cần Thơ. Bác sĩ Doanh hẹn chúng tôi trở lại lúc bốn giờ chiều. Bốn giờ, bà gọi chúng tôi vô phòng, đóng cửa, đặt một tờ giấy in dài trên bàn. Trên tờ giấy là những đường ngoằn ngoèo, đều đặn, rồi ở một đoạn, chúng bỗng điên loạn lên, dày đặc, rối như một cuộn chỉ bị mèo vờn.

– Ba giờ mười phút sáng thứ Tư. – Bà chỉ vào đoạn ấy. – Anh lên một cơn rung thất. Ba mươi tám giây. Rồi nó tự hết, tim anh tự trở về nhịp bình thường. – Bà ngẩng lên nhìn Kiết, nhìn rất lâu. – Có người bị cơn như vậy mà tự hết, đúng là có. Hiếm. Anh may lắm.

Tôi mở điện thoại, đặt trước mặt bà, bấm phát đoạn phim ba giờ mười phút.

Bác sĩ Doanh coi. Bà coi một lần, rồi kéo cái điện thoại lại gần, coi lần thứ hai. Tôi thấy môi bà mấp máy. Bà đang đếm.

Coi xong, bà đặt điện thoại xuống bàn. Bà tháo cặp kính, lau, đeo lại, như người ta làm để có thêm vài giây không phải nói gì.

– Ba mươi lần ấn, hai lần cúi xuống. – Bà nói chậm. – Đó là đúng cái nhịp cấp cứu ngừng tim cho người lớn mà chúng tôi dạy bây giờ. Ba mươi lần ép ngực, hai lần thổi ngạt. – Bà nhìn tôi. – Chị có biết làm cái này không?

– Không, bác sĩ.

– Thì chị phải học. – Bà đứng dậy. – Ngay bây giờ. Tôi không biết cái gì trong đoạn phim này, tôi là bác sĩ, tôi không có chữ nào để nói về nó. Nhưng tôi biết một điều: từ nay tới lúc anh được cấy máy, đêm nào cũng phải có một người biết làm việc này nằm bên cạnh anh. Một người sống.

Bà dẫn tôi qua phòng điều dưỡng, lôi ra một hình nhân bằng nhựa chỉ có nửa người trên, đặt lên bàn. Bà chỉ tôi đặt hai bàn tay chồng lên nhau, đặt ở đâu, ấn sâu cỡ nào, nhanh cỡ nào. Tôi ấn. Ba mươi lần. Cánh tay tôi mỏi rã sau lần thứ hai. Bà bắt tôi làm lại, làm lại, làm lại, tới khi mồ hôi ướt lưng áo.

Bà nói Kiết cần cấy một cái máy khử rung dưới da, cái máy nhỏ, tự phát hiện cơn rung thất, tự sốc điện cho tim đập lại. Lịch mổ sớm nhất là hai tuần nữa. Tiền máy lớn, bảo hiểm y tế trả được một phần. Phần còn lại là hai mươi hai triệu của chúng tôi, cộng với tiền cọc cái máy in Kiết gọi điện xin rút lại, cộng với sợi dây chuyền cưới của tôi.

Tối đó về nhà, tôi kể hết cho má chồng tôi nghe. Kể chuyện cái máy Holter, chuyện ba mươi tám giây, chuyện ba mươi lần ấn và hai lần cúi.

Tôi tưởng bà sẽ khóc như ở bệnh viện. Bà không khóc. Bà ngồi trên bộ ván ở nhà trên, nghe hết, mặt lạnh tanh.

– Nó cứu? – Bà nói. – Con nói nó cứu?

– Má, con thấy mà. Bác sĩ cũng…

– Năm chục năm má tin cái lời nguyền đó. – Bà ngắt lời tôi. Giọng bà khô khốc. – Bà Hai nói nó trù nhà này. Bà Hai nói nó đứng ngoài bến chửi. Năm thằng Hách đi, má ghét nó. Năm thằng Thao đi, má ghét nó. Giờ con nói má nghe nó cứu? – Bà lắc đầu. – Nó cứu thì nó cứu thằng Hách đi. Nó cứu thằng Thao đi. Nó đi đâu hồi đó?

Tôi không có câu trả lời. Tôi chưa từng nghĩ tới câu hỏi đó.

Đêm đó tôi nằm cạnh Kiết, hai mắt mở trừng trừng, hai bàn tay đặt sẵn trên mền như người lính đặt tay trên súng. Gần một giờ sáng, tôi nghe tiếng then cửa sau kéo ra, rất khẽ.

Tôi ngồi dậy, đi ra nhà sau. Cửa sau mở. Gió sông lùa vô lạnh buốt. Ngoài cầu bến, có ánh đèn dầu.

Má chồng tôi đứng ở đầu cầu bến, tay cầm cây đèn dầu nhỏ, tóc bạc xõa xuống lưng. Bà đứng quay mặt ra sông, đứng ngay trên đầu cái bậc thang xuống nước. Và trên cái bậc thang ấy, bậc thứ ba từ trên xuống, chỗ mặt nước đang vỗ, có một người đứng.

Một người đàn bà. Tóc dài ướt sũng. Áo bà ba nâu sẫm.

Hai người đàn bà đứng đối diện nhau, cách nhau ba bậc thang và hơn bảy chục năm. Tôi nghe giọng má chồng tôi, run, mà không yếu:

– Mầy muốn gì ở nhà tao? Mầy nói đi. Mầy muốn gì thì mầy nói đi Quí.

Người đàn bà dưới bậc thang từ từ đưa một cánh tay lên. Không phải về phía má chồng tôi. Mà chỉ qua vai bà, chỉ vô trong nhà, về phía cái buồng có cái rương gỗ của bà cố Hai Tơ mà từ ngày về chưa ai mở.

— Hết chương 5 —