Ô ruộng không có đáy

Chương 1: Ô ruộng không có đáy

Sáng ngày hội Vì Sao, trời Hòn Khói kéo mây đen như cái nồi úp, và Hàu ôm cái bát thí nghiệm đứng ở sân trường, muốn khóc.

Cái bát nhôm bọc một lớp ni lông trong suốt, chính giữa lớp ni lông có đè một viên sỏi trắng. Dưới viên sỏi, trong lòng bát, có một cái chén nhỏ đứng giữa vũng nước biển. Lẽ ra giờ này, dưới nắng, mặt dưới lớp ni lông phải lấm tấm những giọt nước, giọt nước phải bò dần về chỗ viên sỏi, rồi nhỏ tong tong xuống cái chén. Lẽ ra vậy.

Nhưng trời không có nắng. Lớp ni lông khô queo.

Thằng Lộc đi ngang, liếc vô cái bát, nhếch mép:

– Tao nói rồi mà. Nước thấm xuống đất chứ đi đâu.

Chuyện bắt đầu từ ba tuần trước, ở đồng muối nhà Hàu.

Nhà Hàu làm muối ba đời. Đồng muối của ba là mấy chục ô ruộng vuông vức, bờ đắp cao, nằm sát mé biển. Sáng sớm, ba mở cống cho nước biển chảy vô mấy ô lớn ở ngoài cùng. Mấy ngày sau, ba tháo nước từ ô lớn sang ô nhỏ hơn, rồi ô nhỏ hơn nữa. Nước đi tới đâu, ô ruộng phía sau trơ đáy tới đó. Tới ô cuối cùng, nước chỉ còn một lớp mỏng như tờ giấy, nằm phơi dưới nắng. Rồi tới một buổi chiều, lớp nước ấy biến mất, chỉ còn lại muối, trắng tinh, lấp lánh như ai rắc kim tuyến.

Hàu đã nhìn chuyện ấy cả trăm lần. Lần thứ một trăm lẻ một, nó mới hỏi:

– Ba ơi, nước đi đâu rồi?

Ba đang cào muối. Cái cào gỗ đẩy muối thành từng đống nhỏ như những cái nón úp. Ba dừng tay, gỡ cái mũ vải xuống quạt. Mũ của ba màu xanh rêu, nhưng phía trong vành, chỗ áp sát trán, có mấy vòng trắng lờ mờ, vòng này chồng lên vòng kia như mấy vòng tuổi trên khúc gỗ.

– Nước đi chơi. – Ba cười. – Hỏi ông mặt trời ấy.

Hàu biết ba giỡn. Nó nhìn cái vòng trắng trên mũ ba, nghĩ chắc là nước biển văng lên rồi khô lại. Ngày nào ba cũng lội nước biển, trên người dính muối là chuyện thường.

Hôm sau, cô Hiền ở lớp dặn: hai tuần nữa có ngày hội Vì Sao, mỗi đứa chọn một câu hỏi, rồi tự đi tìm câu trả lời, phải có bằng chứng, không được chép trong sách. Hàu giơ tay ngay:

– Con hỏi: nước ở ruộng muối đi đâu?

Cả lớp cười. Câu đó dễ quá. Thằng Lộc, ngồi bàn sau, nói to:

– Thấm xuống đất chứ đâu. Mưa xuống đất ướt, lát sau khô, là nó thấm xuống.

Mấy đứa gật gù. Hàu cũng định gật, vì nghe cũng có lý. Nhưng có cái gì đó trong đầu nó không chịu gật.

Chiều đó, nó ra đồng muối, quỳ xuống bên ô ruộng cuối cùng, dùng móng tay cạy lớp muối lên. Bên dưới lớp muối không phải là đất. Là một tấm bạt nhựa màu đen, trải phẳng phiu, dày cộm, mép bạt chôn sâu vô bờ ruộng.

– Ba ơi, sao ruộng mình có bạt?

– Để muối sạch, không lẫn bùn đất. – Ba nói. – Hồi trước làm trên nền đất nện, muối ra màu xám. Giờ trải bạt, muối trắng hơn.

Hàu gõ gõ lên tấm bạt. Cứng. Kín. Một giọt nước cũng không lọt qua được.

Vậy mà nước vẫn đi mất.

Nếu nước không đi xuống, thì nước đi đâu?

— Hết chương 1 —