Nước thứ nhất

Chương 1: Nước thứ nhất

Quân đen đặt xuống trước. Lão Thạch Quy luôn cầm quân đen.

Không có bàn tay nào đặt nó. Viên đá đen tự nổi lên từ mặt hồ, lăn qua những phiến đá rêu, nhảy lên bàn cờ, đứng vào giao điểm chính giữa, kêu "cạch" một tiếng khô như tiếng gõ mõ. Rồi mặt đất dưới chân Giáp Ngân Sa thở ra một hơi dài, ấm, có mùi bùn ao và rêu non.

Bàn cờ khắc thẳng vào đỉnh đầu con rùa. Đầu nó nhô lên khỏi mặt hồ Lục Thủy ở mũi phía đông đảo Quy Sơn, to bằng cái sân đình, phủ rêu xanh và dương xỉ, ở giữa có một phiến đá phẳng với mười chín đường ngang, mười chín đường dọc, mòn nhẵn vì đã có người ngồi đây từ ba nghìn năm trước. Hai con mắt rùa nằm ở hai bên, mỗi con to bằng cái cối đá, nhắm nghiền, chỉ thỉnh thoảng hé ra một khe màu vàng đục như nước chè để lâu.

Ngân Sa cầm quân trắng, đặt nước thứ nhất ở góc dưới bên phải. Tay nàng không run. Nàng đã tập đặt nước này ba nghìn lần trong ba tháng.

Sau lưng nàng có tiếng người cười nhỏ.

– Góc tiểu mục, – Bạch Thế Khanh nói. – Nước khai cục của trẻ con. Sư phụ cô dạy thế à?

Nàng không quay lại. Thế Khanh hai mươi lăm tuổi, đệ tử chân truyền của Kỳ Các ở đất liền, cảnh Bố Cục, người ta bảo chưa tới ba mươi đã sẽ chạm Thiên Cục. Kỳ tu chia bốn cảnh: Tĩnh Tâm là ngồi yên trước bàn cờ mà lòng không gợn; Quan Cục là nhìn một thế cờ thấy được mạch khí chảy giữa các quân; Bố Cục là đặt quân xuống mà khiến mạch khí ấy đổi dòng; Thiên Cục là bày cờ mà trời đất phải đi theo. Ngân Sa ở Quan Cục. Sư phụ nàng, bà Giáp Thục Viên, đã tới Thiên Cục, và đã thắng Lão Thạch Quy cách đây đúng một trăm năm, khi bà hai mươi tuổi.

Ba tháng trước, sư phụ mất. Ván cờ trăm năm tới hạn vào đúng đêm rằm tháng này.

Ngân Sa về đảo năm bảy tuổi, con một nhà chài ở bờ nam hồ, cha mẹ mất trong một trận giông. Sư phụ nhận nàng không phải vì nàng có khiếu cờ. Bà nhận vì con bé ngồi trên bến đợi thuyền cha suốt ba ngày không chịu về, mà không khóc. Bà bảo, ngồi yên được như thế là có Tĩnh Tâm rồi, cờ thì dạy sau. Mười hai năm, bà dạy nàng cờ mỗi tối dưới cây bàng đầu viện, đánh xong ván nào cũng bắt nàng xếp lại từng quân vào hộp, quân trắng vào hộp gỗ mít, quân đen vào hộp gỗ nhãn. Nàng chưa thắng bà ván nào. Bà cũng chưa bao giờ nói nàng đánh giỏi. Đêm cuối, bà chỉ nắm tay nàng, bảo: Sa này, đừng đánh như ta.

Luật của đảo Quy Sơn đơn giản. Lão Thạch Quy cõng cả hòn đảo trên mai, bơi lững lờ giữa hồ Lục Thủy ba nghìn năm nay. Trên đảo có linh mạch, có vườn thuốc, có một ngôi viện nhỏ của những người tu cờ. Trăm năm một lần, rùa nổi đầu lên, chờ người trên đảo ra đánh một ván. Người thắng, rùa cõng đảo thêm trăm năm. Người thua, rùa lặn.

Không ai biết rùa lặn thì đảo ra sao, vì ba nghìn năm nay chưa ai thua.

Còn luật của Kỳ Các thì cũng đơn giản. Họ đã gửi thư từ tháng trước: nếu người của đảo thua nước đầu, thì người của Kỳ Các sẽ ngồi vào thay, đánh tiếp ván cờ. Thắng thì linh mạch đảo Quy Sơn, từ nay, thuộc về Kỳ Các. Viện trên đảo chỉ còn sáu người, ba người già, ba đứa trẻ, và Ngân Sa. Không ai đủ sức cãi.

Quân đen đặt nước thứ hai. Ngân Sa đặt nước thứ ba. Đêm rằm, trăng lên khỏi rặng núi phía tây hồ, rọi xuống mặt bàn cờ, những viên đá trắng đen lóng lánh như vảy cá.

Tới nước thứ ba mươi, nàng biết mình sẽ thua.

Không phải vì nàng đánh tệ. Mà vì nàng ở Quan Cục, nàng nhìn thấy mạch khí. Mạch khí của quân đen chảy khắp bàn cờ như nước lũ tràn đồng, chậm, nặng, không vội, nhưng không chỗ nào không tới. Ba nghìn năm đánh cờ với người, Lão Thạch Quy đã thuộc hết mọi nước người có thể nghĩ ra. Sư phụ nàng thắng nó bằng Thiên Cục. Nàng không có Thiên Cục.

Nàng đặt quân trắng xuống, và nghĩ về cuốn sổ.

Cuốn sổ của sư phụ, ghi chép ván cờ trăm năm trước, nàng tìm thấy dưới gối bà sau đám tang. Ván cờ ghi đủ ba trăm mười hai nước. Bên lề có những dòng chữ nhỏ của sư phụ, nét run run, có lẽ viết lúc về già. Phần lớn là phân tích nước đi. Chỉ có một dòng, viết bên cạnh nước cuối cùng, không phân tích gì cả:

Lúc ta thắng, nó mở mắt nhìn ta. Ta tưởng nó giận. Bây giờ ta nghĩ, có lẽ nó chỉ mệt.

— Hết chương 1 —