Tháng thứ ba: không trả nữa

Chương 3: Tháng thứ ba: không trả nữa

Đêm trước phiên xử, Trực nằm mãi không ngủ được. Gần canh ba, anh nghe tiếng gõ lách cách rất khẽ ngoài gian giữa, đều đều, như tiếng hạt bàn tính. Anh nghĩ cô gái ấy đang tính xem mất nhà rồi thì bán chiếu ở đâu. Anh định ra nói một câu, rồi lại thôi. Anh chưa biết sáng mai mình sẽ nói gì với quan, nên không có gì để nói với nàng.

Sáng hôm sau, trên huyện đường trấn Thạch Bàn, quan huyện ngồi giữa, chú Lộc đứng bên trái, Thục Lan đứng bên phải, Trực đứng ở giữa. Đơn kiện là của chú Lộc, đứng tên họ Vũ, đòi hủy việc mua bán vì thiếu chữ ký trưởng nam.

Thục Lan không nhìn Trực từ lúc bước vào. Nàng ôm trước ngực một cuộn giấy, chắc là văn tự mua nhà, nhưng tay nàng nắm chặt đến nỗi giấy nhàu cả mép. Bảo đứng bên cạnh chị, mặt tái mét, cố đứng tấn như được dạy.

– Vũ Đình Trực – Quan huyện hỏi. – Lúc nhà cha ngươi bị đem cầm cố, ngươi có biết không?

– Bẩm, không biết.

Chú Lộc gật đầu, mắt sáng lên.

– Ngươi có đồng ý không?

– Bẩm quan, lúc ấy thì không ai hỏi con đồng ý hay không. – Trực nói chậm. – Nhưng hôm nay quan hỏi, thì con xin khai cho đủ. Con là trưởng nam họ Vũ. Con đồng ý việc mua bán ngôi nhà ấy. Từ hôm nay, nhà ấy là của nhà họ Tôn, con không đòi một mảnh ngói. Xin quan cho ghi lời con vào sổ huyện, để sau này không ai trong họ Vũ còn đem ra kiện nữa.

Cả huyện đường im phăng phắc. Chú Lộc há hốc mồm, cái quạt giấy rơi xuống đất.

– Cháu điên à? Nhà của cha cháu!

– Cha con không để lại nhà cho chú cầm cố – Trực nói. – Cha con để lại nhà cho người biết giữ. Người giữ được nó suốt mấy năm nay không phải chú, cũng không phải con.

Quan huyện vuốt râu, cho thư ký ghi lời khai, rồi bác đơn. Chú Lộc bị phạt ba mươi quan vì cầm cố tổ sản trái phép, lại bị bắt về quỳ tạ ở từ đường. Trực không ở lại nghe hết.

Anh đi bộ về trước, một mình. Về đến nhà, anh vào buồng sau thu dọn tay nải. Tháng thứ ba còn mười ngày nữa mới hết, anh đã bổ đủ củi, đã dạy đủ võ, không nợ ai. Nhà giờ là của người ta, giấy trắng mực đen, có cả lời anh trong sổ huyện. Anh không có lý do gì để ở lại.

Lúc đi ngang qua gian giữa, anh dừng lại trước cây cột cái một lần cuối.

Rồi anh đứng sững.

Phía trên vạch cuối cùng của anh, vạch mười sáu tuổi, cao hơn một quãng, có một vạch mới. Khắc sâu, rất thẳng, như người khắc phải đứng lên ghế mà dằn tay. Bên cạnh có một dòng chữ nhỏ, nét chữ đều tăm tắp như chữ trong sổ sách: Trực, hai mươi sáu tuổi, về nhà.

Anh không nhớ có ai bắt anh đứng sát cột. Rồi anh nhớ ra cái buổi sáng đầu tháng, cái thước gỗ đặt ngang đầu, cô gái đứng trên ghế lẩm bẩm tính toán. Chồng chiếu mới ấy, đến giờ vẫn chưa ai xếp vào góc cột.

– Thuê nhà thì không được khắc cột. – Giọng Thục Lan vang lên sau lưng anh. Nàng đứng ở cửa, thở hổn hển, chắc đã chạy suốt từ huyện đường về. – Đấy là luật của nhà này. Nên tôi khắc hộ.

Trực quay lại. Anh nhìn nàng, rồi nhìn cái tay nải trên vai mình.

– Ta hết tiền thuê rồi.

– Tôi biết.

– Củi thì bổ đủ, võ thì dạy đủ. Tháng sau ta không có gì để trả nữa.

Thục Lan bước vào, đặt cuộn văn tự nhàu nát lên quầy.

– Tôi khắc đêm qua – Nàng nói, không nhìn anh mà nhìn lên vạch khắc. – Lúc ấy tôi chưa biết sáng nay anh sẽ khai thế nào. Tôi nghĩ, nhà này thì giữ được hay mất cũng được, nhưng vạch ấy phải có.

Nàng đưa tay chạm vào vạch mười sáu tuổi.

– Ba năm trước, lần đầu cha con tôi vào xem nhà, ông chủ sòng bạc bảo bào cái cột đi cho sạch, cột lim mà khắc lem nhem thì bán không được giá. Tôi xin cha trả thêm cho ông ấy năm lạng, để ông ấy đừng bào. Tôi nghĩ, người khắc mấy vạch này rồi sẽ có ngày về. Tôi không biết người ấy là ai, chỉ biết người ấy năm nào cũng cao lên một chút.

– Cô trả năm lạng chỉ vì mấy vạch khắc?

– Tôi đã bảo nhà tôi không nhận của cho không. – Nàng ngẩng lên. – Mấy vạch ấy là của người khác. Tôi giữ hộ thì giữ cho đủ.

Trực đặt tay nải xuống chiếc tràng kỷ cũ.

– Thế thì ta không thuê nữa.

Thục Lan nhìn anh, cái nhìn của người đang gẩy một con tính khó.

– Không thuê thì ở bằng gì?

Trực ngẫm nghĩ một lúc, như đang tính đường hành quân.

– Ở rể.

Ngoài sân, Bảo đang đứng tấn giữa những cuộn chiếu, nghe thấy thế thì ngã lăn ra lần thứ tư trong ngày. Thục Lan quay mặt đi, nhưng Trực kịp thấy tai nàng đỏ lên như màu áo the cánh sen.

– Ở rể thì phải ghi sổ – Nàng nói, giọng nhỏ hẳn. – Mỗi năm một vạch. Không được trốn Tết nào.

Tết năm ấy, trên cây cột cái nhà họ Vũ, à không, nhà họ Tôn, có thêm hai vạch mới. Một vạch của Bảo, cao hơn năm ngoái gần một gang tay. Một vạch nằm ngay trên vạch hai mươi sáu tuổi, khít đến mức gần như chồng lên nhau.

Trực bảo người lớn rồi thì làm sao cao thêm được nữa. Thục Lan bảo không sao, nàng chỉ cần đếm.

— Hết —