Khung kính trên tường

Chương 1: Khung kính trên tường

Cái khung kính rơi xuống nền gạch mà không vỡ. Tôi đứng trên ghế, tay còn cầm cây đinh vừa nhổ ra, nhìn tấm kính nằm úp sấp giữa nhà, cạnh ban thờ mới lập của bố.

Mười năm nó treo ở đó, ngay trên cái tivi, chỗ nhà người ta treo bằng khen. Trong khung là hai tờ giấy: một tờ báo nhập học có quốc huy in màu, một tờ "Giấy xác nhận suất bổ sung chỉ tiêu" có dấu đỏ tròn. Bố đóng khung chúng vào mùa đông năm 2016, sau khi ba sào ruộng ven sông Lèn đã sang tên người khác, sau khi tôi đứng trước cổng trường hai tiếng đồng hồ mà không tìm thấy tên mình trong danh sách nào. Bố bảo treo lên để nhìn. Mẹ khóc xin gỡ. Bố không gỡ. Mười năm, bữa cơm nào bố cũng ngồi quay mặt về phía nó.

Tôi nhặt khung lên, lật ra. Lần đầu tiên tôi đọc tờ giấy xác nhận từ đầu đến cuối, không phải đọc lướt cái tên mình in đậm ở giữa. Đến dòng cuối, chỗ trên con dấu, tôi dừng lại.

"Hà Nội, ngày 31 tháng 6 năm 2016."

Tôi đọc lại ba lần. Rồi tôi ngồi phịch xuống cái ghế nhựa, đếm trên đốt ngón tay như hồi lớp hai. Tháng Sáu ba mươi ngày. Không có ngày ba mươi mốt. Mười năm, cả nhà tôi, họ hàng, hàng xóm, ai vào nhà cũng nhìn cái khung ấy, không một ai đếm.

Đêm ấy tôi ngủ trên chiếu cạnh ban thờ, tay vẫn ôm cái khung.

Tôi mở mắt vì tiếng gà và mùi rơm đốt. Cái quạt con cóc kêu lạch xạch ở chân giường. Trên tường, chỗ cái khung, chỉ có một tờ lịch bloc dày cộp, tờ trên cùng ghi "Thứ Sáu, 22 tháng 7 năm 2016". Ngoài sân, bố tôi đang chẻ củi, lưng trần, tóc chưa bạc sợi nào.

Tôi nằm yên rất lâu, nghe tiếng rìu. Bố năm mươi tư tuổi. Tôi mười tám. Điểm thi đại học công bố được bốn hôm: hai mươi bốn rưỡi, thiếu hai điểm rưỡi so với điểm chuẩn năm trước của trường công an. Và tối nay, tôi nhớ như in, chú Khoát sẽ đến, mang theo một chai rượu nếp cái hoa vàng và tờ giấy có dấu đỏ.

– Đĩnh! Dậy chưa con? Ra ăn cơm rồi đi với bố ra nhà ông Lưu.

Ông Lưu là người mua ba sào ruộng. Tôi nhớ cả giá: một trăm tám mươi triệu, bố bán rẻ vì cần gấp.

Tôi ra sân. Bố bỏ rìu xuống, nhìn tôi.

– Răng mặt mày rứa? Ốm à?

– Không bố. Bố ơi, mình chưa bán ruộng được không?

Bố chùi tay vào quần.

– Chú Khoát bảo tối nay lấy đợt một, một trăm năm mươi. Đợt hai khi có giấy gọi nhập học. Không bán thì lấy chi ra?

– Con không muốn vào trường đó nữa.

Bố nhìn tôi như nhìn một con gà đột nhiên biết nói. Rồi bố cười, cái cười của người lính cũ thấy thằng tân binh sợ đêm.

– Mày sợ bố tốn tiền chứ gì. Đất thì làm ra được. Suất vào ngành thì có một lần. Chú Khoát với bố đi bộ đội cùng đại đội, ba năm nằm chung một cái tăng. Chú không lừa bố.

Tôi biết. Kiếp trước tôi cũng đã nói câu ấy, và bố cũng trả lời y như thế. Tôi cãi, bố quát, mẹ can, rồi tôi im. Tôi mười tám tuổi, tôi thèm cái áo xanh đến phát sốt, và một phần trong tôi đã muốn tin.

Lần này tôi không cãi. Tôi biết nói gì bây giờ bố cũng không nghe, vì tôi chưa có gì trong tay ngoài một trí nhớ mà không ai tin được.

– Vâng. Nhưng bố cho con xem tờ giấy của chú Khoát trước khi đưa tiền.

– Thì xem. Có giấu chi mô.

Buổi sáng, tôi đi theo bố ra nhà ông Lưu, ngồi ở hiên nghe hai người đàn ông nói chuyện ruộng. Ông Lưu đếm trước hai mươi triệu đặt cọc. Bố chưa ký giấy, hẹn tuần sau. Trên đường về, đi qua bờ đê, bố bảo:

– Mười năm nữa, mày mặc quân phục về đây, bố dắt mày đi một vòng làng.

Tôi không trả lời được. Mười năm nữa, bố nằm dưới cánh đồng này, còn tôi là thợ điện công trình ở một khu công nghiệp ngoài Bắc Ninh, gửi về mỗi tháng sáu triệu để mẹ trả lãi ngân hàng.

Tối, chú Khoát đến. Chú mặc áo sơ mi trắng cộc tay, quần tây, đi dép da. Chú gầy hơn tôi nhớ. Chai rượu đặt lên mâm, chú rút trong cặp ra một cái phong bì nâu.

– Đây, Hữu xem đi. Suất bổ sung, nội bộ, mỗi tỉnh mấy suất thôi. Có người trên Bộ lo, ông ấy nhận người quen của tôi mới nhận.

Bố đưa tờ giấy cho tôi. Tôi cầm nó, nhìn xuống dòng cuối.

"Hà Nội, ngày 31 tháng 6 năm 2016."

Tôi gấp nó lại, đưa trả bố, và nói:

– Chú ơi, cho cháu mượn mang đi photo một bản, để mẹ cháu cất. Sáng mai cháu trả.

Chú Khoát nhìn tôi một giây lâu hơn bình thường.

— Hết chương 1 —