Lần nghe thứ hai

Chương 2: Lần nghe thứ hai

Phòng thí nghiệm âm thanh nằm trên tầng ba của một tòa nhà công vụ, cửa cách âm dày như cửa két sắt. Người làm cùng tôi là kỹ sư Tào Minh Nhật, hai mươi chín tuổi, giỏi máy móc hơn tôi gấp mười lần. Tôi giỏi hơn cậu ta đúng một việc: ngồi yên.

Lần nghe thứ hai không dùng tai. Nhật đưa đoạn ghi âm vào phần mềm, cho nó hiện lên màn hình thành một tấm phổ, như một tấm vải dệt nhiều màu chạy từ trái sang phải. Trục dọc là tần số, trục ngang là thời gian, màu càng sáng thì tiếng càng to.

– Cô nhìn đây. – Nhật chỉ một sợi chỉ sáng mảnh, chạy ngang tấm phổ ở rất thấp. – Tiếng ù của điện lưới. Năm mươi héc. Máy ghi âm nào để trong nhà có điện cũng ít nhiều bắt được.

Tôi biết sợi chỉ ấy. Điện lưới cả nước không bao giờ đứng yên ở đúng năm mươi héc. Nó dao động lên xuống từng chút một, theo từng nhà máy đóng cắt, theo từng triệu cái quạt người ta bật lên tắt đi. Mỗi giây, mỗi phút, đường dao động ấy vẽ ra một hình riêng, và hình ấy giống nhau ở mọi ổ cắm trên cùng một lưới điện. Trung tâm điều độ hệ thống điện có lưu lại từng giây. Nếu một đoạn ghi âm bắt được tiếng ù điện lưới, thì về nguyên tắc, mình có thể biết nó được ghi vào giây nào, ngày nào.

– Phóng to giúp cô đoạn từ giây mười hai tới giây mười sáu.

Nhật phóng to. Sợi chỉ năm mươi héc chạy đều, khẽ gợn lên xuống, rồi ở giây mười ba phẩy bốn, nó đứt. Không phải mờ đi, mà đứt hẳn, nhảy lên một bậc, chạy được gần hai giây, rồi lại đứt, nhảy xuống, nối vào đúng độ cao cũ như chưa có gì xảy ra.

Hai giây đó chứa đúng hai chữ: “năm chục”.

Nhật quay sang tôi, mặt sáng lên như học trò giải được bài.

– Cắt ghép, cô ơi.

– Chưa vội. – Tôi nói. – Người ta sẽ nói điện thoại bị nhiễu, sóng chập chờn. Con cho cô nghe lại hai chữ ấy, bỏ hết tiếng nói đi, chỉ nghe cái phần đuôi.

Nhật lọc. Chúng tôi nghe cái phần âm thanh lơ lửng sau mỗi chữ, cái phần mà người thường không bao giờ để ý. Khi người ta nói trong một căn phòng, tiếng nói không tắt ngay. Nó dội vào tường, vào trần, vào sàn, rồi tan dần. Phòng nhỏ có rèm, có sa lông thì tiếng tan nhanh, gần như ngay lập tức. Phòng lớn, trần cao, tường trống, thì tiếng còn ngân lại một lúc lâu, như kéo theo một cái đuôi.

Giọng thầy Tường ở phần đầu và phần cuối đoạn ghi âm khô khốc, không có đuôi, lại hẹp, như bị bóp qua một cái ống. Đó là giọng đi qua đường điện thoại: điện thoại chỉ chở những tiếng ở khoảng giữa, cắt bớt tiếng trầm sâu và tiếng thanh cao, nên giọng ai qua điện thoại cũng hơi giống nhau. Còn hai chữ “năm chục” thì khác. Trên tấm phổ, nó sáng tới tận những tần số cao mà đường điện thoại không bao giờ chở nổi, và nó kéo theo một cái đuôi ngân dài gần một giây.

– Hai chữ ni không đi qua điện thoại. – Tôi nói. – Nó được ghi trực tiếp, máy đặt trong một cái phòng lớn. Trần cao. Ít đồ. Hội trường, phòng họp.

– Mình biết được nó ghi lúc nào không cô?

– Thử đi.

Nhật đã xin trước dữ liệu tần số điện lưới của ba tháng gần nhất. Cậu cắt riêng sợi chỉ năm mươi héc trong hai giây “năm chục”, đem đi so với từng giây trong chín mươi ngày. Máy chạy suốt đêm. Tôi về nhà nghỉ, nằm nghe tiếng mưa phùn gõ trên mái tôn, và nghĩ mãi về cái trống da trâu.

Sáng ra, Nhật gọi tôi từ sáu giờ. Giọng cậu khàn vì thức trắng.

– Phần chính, cái cuộc gọi buổi tối, khớp với dữ liệu điện lưới lúc hai mốt giờ mười một phút, ngày mùng ba tháng Ba. Khớp rất chặt. Còn hai chữ “năm chục”, có ba chỗ khớp gần nhau, cô ạ. Hai giờ ba mươi bảy chiều ngày hai mươi tư tháng Hai là khớp nhất. Nhưng hai chỗ kia cũng không tệ. Chỉ có hai giây, dữ liệu ngắn quá, máy không dám chắc.

Tôi nhắm mắt lại. Tôi biết cái máy đúng. Hai giây là quá ngắn để nói chắc trước tòa. Luật sư nào cũng sẽ hỏi: thế ba chỗ khớp, bà chọn chỗ nào, và vì sao.

– Nhật ơi, – tôi nói, – con đem hai giây đó ra, lọc hết tiếng người, lọc hết tiếng ù. Coi phía dưới còn chi không.

— Hết chương 2 —