Phiên cân kén lúc sáu giờ sáng

Chương 1: Phiên cân kén lúc sáu giờ sáng

Bàn cân của nhà máy ươm tơ đặt dưới mái tôn, ánh đèn vàng còn bật dù trời đã sáng. Người kiểm kén là một chị trung niên, đeo găng tay vải, cầm con dao nhỏ lưỡi cong. Chị bốc một nắm kén trong cái bao tải của Trà, rải lên mặt bàn gỗ, rồi chọn ngẫu nhiên mười cái, cắt đôi từng cái một.

Trà đứng bên kia bàn, hai tay giấu sau lưng cho khỏi run.

Bên cạnh cô, ông Bảy Tằm ngồi trên cái ghế nhựa thấp, chống hai tay lên cây gậy tre, nghiêng đầu về phía bàn cân. Ông không nhìn. Ông nghe. Mỗi lần con dao cắt qua một vỏ kén, có một tiếng sột rất khẽ, và Trà thấy cằm ông khẽ động, như đang đếm.

Chị kiểm kén đặt mười cái kén cắt đôi thành hàng, xem độ dày vỏ, xem con nhộng bên trong, rồi đặt lên cân tiểu ly.

– Kén của em lứa này là lứa thứ mấy?

– Dạ, lứa thứ ba.

Chị gật, không nói gì thêm, ghi một con số lên tờ phiếu. Rồi chị quay sang cân bao kén thứ hai, bao kén của ông Bảy.

Trà nhìn tờ phiếu, nhưng chữ viết tay của chị ấy nghiêng quá, cô không đọc được. Cô nghe thấy tiếng mình thở.

Bốn tháng trước, cô không biết một con tằm chín trông như thế nào.

Mai Bích Trà ba mươi hai tuổi, làm thiết kế cho một hãng thời trang ở Sài Gòn tám năm. Tám năm cô vẽ những chiếc váy lụa, chọn từng tấm vải nhập về, sờ mặt vải bằng đầu ngón tay để đoán số sợi. Cô thuộc tên mọi loại lụa trên đời, trừ loại lụa mà ông ngoại cô từng làm ra, ở cái xóm nhỏ ven Bảo Lộc, cách nhà máy ươm tơ này bảy cây số.

Ông ngoại mất khi cô mười tuổi. Thứ duy nhất cô nhớ là một buổi trưa, ông bế cô vào căn nhà nuôi tằm tối om, đặt cô ngồi giữa những tầng nong, bảo cô im lặng mà nghe. Tiếng tằm ăn lá dâu rào rào khắp bốn phía, đều đều, mát rượi, như mưa rơi trên mái lá. Cô ngủ thiếp đi giữa tiếng mưa ấy.

Ba năm trước, hãng thời trang chuyển sang nhập lụa in sẵn từ nước ngoài, rẻ hơn một nửa. Cô làm thêm hai năm, rồi một hôm ngồi trong phòng họp nghe người ta bàn chuyện in giả vân lụa lên vải nhân tạo, cô đứng dậy, đi ra ngoài, không quay lại.

Cô về Bảo Lộc với tám mươi triệu tiền dành dụm. Ba mẹ cô trồng cà phê ở Di Linh, nghe tin con về nuôi tằm thì im lặng suốt một bữa cơm. Rồi mẹ nói, giọng nhẹ như không:

– Hồi đó cả xóm ông ngoại nuôi tằm. Tới khi giá kén xuống, nhà nào cũng chặt dâu trồng cà phê. Có ai làm giàu nhờ con tằm đâu con.

– Con không định làm giàu.

– Thì không giàu, mà cũng phải sống.

Cô thuê lại căn nhà nuôi tằm cũ của một nhà trong xóm ông ngoại, mái tôn, vách ván, bỏ trống sáu năm. Cô thuê luôn ba sào dâu bên cạnh, dâu già mọc lấn cỏ. Cô làm theo cách của người thành phố, cách cô tin. Cô mua máy đo nhiệt độ, máy đo độ ẩm, gắn camera theo dõi qua điện thoại. Cô dán nilon kín các khe ván cho khỏi gió lùa, mua cái máy phun sương để giữ ẩm cho lá dâu tươi lâu.

Hộp trứng tằm đầu tiên cô mua ở trạm giống dưới thành phố, cái hộp giấy nhỏ hơn bàn tay, bên trong là một tấm giấy lấm tấm hàng vạn chấm xám li ti như hạt mè. Anh nhân viên trạm giống, chừng bốn mươi, nhìn cô từ đầu đến chân, nhìn cái túi xách vải canvas, đôi giày trắng.

– Chị nuôi chơi hay nuôi thiệt?

– Nuôi thiệt anh.

– Nuôi thiệt thì nhớ, tằm nó không có thứ Bảy, Chủ nhật. – Anh ta đưa hộp trứng, dặn thêm cách ấp, nhiệt độ bao nhiêu, mấy ngày thì nở. Rồi anh ta nói, như nói với chính mình: – Năm nay chị là người thứ ba trên hai mươi lăm tuổi tới mua trứng. Hai người kia nuôi được hai lứa.

Cô cầm cái hộp giấy về, đặt trên đùi suốt đoạn đường bảy cây số trên xe khách, như ôm một thứ dễ vỡ.

Căn nhà ngay sát vách là của ông Bảy.

Ông Bảy Tằm bảy mươi tám tuổi, gốc Thái Bình, vào Lâm Đồng từ năm tám mươi mốt, nuôi tằm từ đó đến giờ. Cả xóm chặt dâu, ông không chặt. Ông nuôi mỗi lứa một hộp trứng, đủ sống một mình. Tóc ông bạc trắng, lúc nào cũng đội cái mũ len màu nâu kéo sụp xuống tận lông mày, cả trưa nắng cũng đội.

Ngày cô dọn đến, ông đứng ngoài cửa nhà nuôi của cô, nhìn vào. Không bước vào. Cô mời, ông lắc đầu.

– Kín quá. – Ông nói. – Tằm nó thở.

Cô cười, chỉ cho ông xem cái máy đo trên vách, con số độ ẩm tám mươi phần trăm.

– Con theo đúng tài liệu ông ạ. Tằm tuổi nhỏ cần ẩm.

Ông không nói gì nữa. Ông đứng nghe một lúc, nghe tiếng mấy nghìn con tằm tuổi hai đang ăn rào rào trong nong, rồi đi về.

Mười tám ngày sau, lứa tằm đầu tiên của cô bắt đầu chết.

— Hết chương 1 —