Đêm tằm chín

Chương 3: Đêm tằm chín

Trà bật đèn pin điện thoại, đi một vòng nhà nuôi. Không sao. Tằm không cần đèn. Cô ngồi xuống giữa nhà, nhắm mắt, nghe. Tiếng rào rào vẫn đều, chỉ hơi thưa ở hai nong phía đông. Cô ước chừng sáng mai mới phải lên né.

Gần mười một giờ, cô nghe tiếng cái gậy tre gõ vào vách ván.

– Trà ơi.

Giọng ông Bảy, khác hẳn mọi khi. Cô chạy ra. Ông đứng trước cửa nhà nuôi của ông, một tay vịn vào khung cửa, một tay cầm gậy. Trời tối đen, chỉ có ánh chớp lóe lên ở chân trời.

– Con qua giúp ông. Nong của ông chín rồi, chín hết rồi, tiếng ăn im cả rồi. Phải lên né ngay đêm nay.

– Ông để con lấy đèn.

– Không cần đèn. – Ông nói nhanh, rồi chậm lại. – Có đèn thì ông cũng không thấy.

Cô đứng sững.

– Ông không thấy?

Ông Bảy không trả lời ngay. Một tia chớp sáng lên, cô thấy mặt ông, đôi mắt mở to, đục như nước vo gạo.

– Cườm nước. Hai năm nay rồi. Bác sĩ dưới thành phố bảo mổ, mà mổ thì phải nằm viện, phải có người nuôi. Ông có ai đâu. – Ông cười khẽ. – Mấy năm nay ông nuôi tằm bằng tai. Ban ngày còn thấy lờ mờ, ban đêm thì thôi. Lên né thì phải nhặt từng con tằm chín bỏ vào né, phải nhìn thấy mình con tằm trong như hổ phách, ông không làm được nữa. Mấy lứa trước có thằng cháu ngoài Bảo Lộc vô phụ. Lứa này nó bận.

Cô nhớ lại những buổi ông đứng ngoài cửa nhà nuôi của cô, không bao giờ bước vào. Không phải vì ông khinh. Mà vì ông không quen lối đi trong nhà người khác, sợ vấp vào nong, sợ đạp lên tằm. Cô nhớ lại những buổi sáng ông chờ đến trưa mới ra vườn dâu, chờ cho nắng đủ sáng. Cả cái mũ len kéo sụp tận lông mày, giữa trưa nắng, cô từng nghĩ là thói quen của người già sợ gió. Người mắt cườm nhìn nắng thì chói như nhìn vào đèn pha.

Cô cầm lấy tay ông.

– Ông ngồi đây chỉ cho con.

Đêm đó, Trà lên né cho mười hai nong tằm của ông Bảy dưới ánh đèn pin điện thoại, hết pin thì chuyển sang đèn dầu ông lục được trong góc bếp. Ông ngồi giữa nhà nuôi trên cái ghế đẩu quen, nghiêng đầu nghe. Nong nào đã im hẳn, ông chỉ cô lên né trước. Nong nào còn lác đác tiếng ăn, ông bảo để sau. Cô nhặt từng con tằm chín, mình trong vắt như hổ phách dưới ánh đèn dầu, đặt vào những ô vuông của cái né tre. Hai tay cô mỏi nhừ. Lá dâu dính đầy tóc.

Gần ba giờ sáng, cô xong nong cuối cùng của ông thì chợt nhớ ra. Cô chạy về nhà nuôi của mình.

Trong bóng tối, không có tiếng rào rào nào nữa. Nong phía đông, nong phía tây, cả mười nong của cô đều im phăng phắc. Cô soi đèn dầu. Những con tằm ngóc đầu lên, lắc lư tìm chỗ, có con đã bắt đầu nhả những sợi tơ đầu tiên lên mép nong.

Tằm của cô cũng chín. Cùng một đêm.

Cô đứng ở giữa nhà nuôi, muốn khóc mà không có thời gian. Mười nong, một mình, chỉ còn ba tiếng nữa là trời sáng, và tằm nhả tơ bậy thì kén xấu, kén đôi, kén mỏng.

Có tiếng gậy tre gõ ngoài cửa. Ông Bảy đứng đó, tay vịn khung cửa.

– Ông vô được không?

Ông bước vào nhà nuôi của cô lần đầu tiên. Cô nắm tay ông dắt đến cái ghế nhựa giữa nhà. Ông ngồi xuống, đặt cây gậy ngang đùi, nghiêng đầu. Rồi ông bắt đầu chỉ. Không cần thấy. Nong này chín hết, lên né trước. Nong kia còn ăn, để cuối. Nong gần cửa sổ có con chưa chín lẫn vào, coi chừng.

Trời sáng, mười nong của cô lên né xong. Cô nằm luôn xuống nền đất, giữa nhà nuôi, ngủ thiếp đi trong mùi lá dâu và mùi vôi, nghe tiếng ông Bảy ngồi bên cạnh, thở đều.

Ba ngày sau, tằm làm kén xong, trắng muốt, chắc nịch trên né. Cô và ông Bảy gỡ kén, chất vào bao, đi nhờ xe lúc năm giờ sáng xuống nhà máy ươm tơ.

Và bây giờ cô đứng đây, trước bàn cân, nhìn tờ phiếu viết tay không đọc được.

Chị kiểm kén cân xong bao của ông Bảy, quay lại, gõ cây bút bi lên tờ phiếu của cô.

– Kén loại một. Tỉ lệ vỏ tốt. Lứa thứ ba mà được vầy là giỏi đó em. – Chị liếc sang ông Bảy. – Hai bao này giống nhau như một nhà nuôi ra.

Ông Bảy cười, lần đầu tiên cô thấy ông cười thành tiếng.

– Thì một nhà nuôi ra chớ sao. – Ông nói với chị kiểm kén, giọng Thái Bình còn nguyên sau bốn mươi lăm năm. – Bữa trước, con bé này nó lên né cho ông, ông ngồi chỉ cho nó. Mắt nó, tai ông.

Chị kiểm kén nhìn ông, rồi nhìn Trà, rồi lấy thêm một tờ phiếu, ghi tên hai người lên cùng một dòng.

Hai bao kén được hơn mười một triệu. Trừ hết chi phí, cô lãi được hơn ba triệu, đủ trả một phần nhỏ tiền lỗ hai lứa trước. Không phải số tiền làm ai thay đổi đời mình. Nhưng là lứa đầu tiên cô không lỗ.

Trên đường về, ông Bảy ngồi sau xe máy của cô, cây gậy kẹp giữa hai người. Đến đầu xóm, ông vỗ vai cô.

– Tuần sau cô chở ông xuống thành phố. Ông đi mổ mắt.

– Ai nuôi ông?

– Thì cô. – Ông nói, như chuyện đã định từ lâu. – Lứa tới, ông nằm viện, cô nuôi tằm cho hai nhà. Cô nghe được rồi.

Lứa sau, đêm nào Trà cũng đi qua đi lại giữa hai nhà nuôi, ngồi mỗi nhà nửa tiếng, nhắm mắt nghe. Mười hai nong của ông, mười nong của cô, tiếng rào rào đều đều như mưa rơi trên mái lá. Cô không còn ngủ thiếp đi giữa tiếng mưa ấy như hồi mười tuổi. Cô ngồi đó, tỉnh táo, đếm xem nong nào sắp tạnh.

— Hết —