Lứa tằm trắng

Chương 2: Lứa tằm trắng

Buổi sáng đầu tiên, cô thấy vài con nằm im trong nong, mình cứng lại, sờ vào như sờ que diêm. Cô nghĩ chúng ăn phải lá dâu ướt. Đến chiều, vài chục con. Sáng hôm sau, cả trăm con, và trên mình chúng bắt đầu mọc một lớp lông trắng mịn như bột phấn, như ai rắc bột gạo lên.

Cô ngồi giữa nhà nuôi, giữa những tầng nong trắng xóa, không biết bắt đầu từ đâu. Tiếng tằm ăn lá thưa dần. Cái im lặng ấy đáng sợ hơn tất cả.

Ông Bảy đứng ở cửa. Lần này ông nói ngay.

– Bạch cương. Nấm. – Ông chỉ lên vách. – Bịt kín, phun sương, ẩm quá, nấm nó lên. Cô gỡ hết nilon ra, rắc vôi bột, tằm chết thì gom hết đem đốt, đừng để lại con nào. Nong thì phơi nắng ba ngày.

– Con còn cứu được bao nhiêu hả ông?

Ông im một lúc.

– Chừng một phần ba, nếu may.

Cô cứu được một phần tư. Lứa đầu tiên cô thu được năm ký kén, bán được chín trăm nghìn. Tiền trứng giống, tiền lá dâu, tiền điện, tiền máy móc, cô lỗ gần mười hai triệu.

Lứa thứ hai, cô gỡ hết nilon, rắc vôi bột như ông dặn, mở cửa cho gió lùa. Tằm lớn khỏe, ăn rào rào. Rồi đến tuổi năm, cái tuổi tằm ăn mạnh nhất, một trận mưa dầm kéo dài năm ngày, ba sào dâu không cắt được lá khô, cô phải mua lá dâu ngoài chợ, bị người ta bán lẫn lá dâu non với lá đã héo. Tằm đói, lên né sớm, kén mỏng như giấy. Cô bán được ba triệu, vẫn lỗ.

Sáng hôm sau, mẹ cô đi xe khách từ Di Linh lên, mang theo một bao gạo, một hũ mắm ruốc xào sả, không báo trước. Bà đứng ở cửa nhà nuôi, nhìn những tầng nong trống trơn, nhìn cái máy phun sương cô đã tháo xuống để ở góc, nhìn hai bàn tay cô sần lên, nứt nẻ vì vôi bột.

– Ba con biểu mẹ lên coi con ăn uống sao.

Hai mẹ con ngồi ăn cơm trên cái chiếu trải giữa nhà, mắm ruốc với rau lang luộc. Mẹ không hỏi chuyện tằm. Mẹ kể chuyện vườn cà phê năm nay bị rệp sáp, chuyện nhà chú Tư bên cạnh vay ngân hàng trồng sầu riêng mà ba năm chưa ra trái, chuyện ba cô đêm nào cũng ra vườn đứng nhìn mấy cây cà phê già, không biết để làm gì. Rồi mẹ nói:

– Nghề nào cũng có năm lỗ con. Ba con trồng cà phê ba chục năm, lỗ chín năm. Có điều ba con không có ai đứng bên coi mà cười.

– Con bị cười hả mẹ?

– Cả xóm này cười. – Mẹ gắp cho cô miếng rau. – Mà ông già bên kia thì không.

Chiều đó mẹ về. Trước khi lên xe, mẹ hỏi con có muốn về Di Linh ở ít bữa không. Cô bảo để con tính.

Cô không về. Nhưng cô ngồi trên bậc cửa nhà nuôi đến khuya, mở điện thoại ra, xem những tin tuyển dụng thiết kế ở Sài Gòn. Có một chỗ trả lương cao hơn chỗ cũ. Cô lưu lại.

Gần mười một giờ, cô thấy đèn nhà nuôi của ông Bảy vẫn sáng. Lứa tằm của ông đang tuổi năm, cùng tuổi với lứa vừa hỏng của cô. Cô đứng dậy, đi sang.

Ông Bảy ngồi trên cái ghế đẩu giữa nhà nuôi, không đèn pin, không làm gì cả. Chỉ ngồi đó, nghiêng đầu, như đang nghe ai nói. Quanh ông là những tầng nong tằm trắng muốt, rào rào ăn lá.

Cô đứng ở cửa. Lần đầu tiên, cô là người đứng ngoài.

– Ông nghe gì vậy ông?

– Nghe tằm ăn. – Ông nói mà không quay lại. – Tằm khỏe ăn nghe đều, như mưa rào. Có nong nào ăn thưa tiếng là có chuyện, phải dậy xem. Tới lúc tằm sắp chín thì tiếng ăn thưa dần đều cả nong, rồi im. Im là phải lên né liền, chậm nửa ngày là tằm nhả tơ bậy khắp nơi.

– Con có máy đo mà con không biết mấy cái đó.

– Máy nó đo cái phòng. – Ông nói. – Nó không đo con tằm.

Cô ngồi xuống cái bậc cửa nhà nuôi của ông. Cô ngồi đó gần hai tiếng, nhắm mắt nghe, cố phân biệt tiếng tằm ăn của nong này với nong kia. Lúc đầu cô chỉ nghe thấy một tiếng rào rào lẫn lộn. Đến nửa đêm, cô bắt đầu nghe ra nong gần cửa sổ ăn chậm hơn, tiếng thưa hơn, như mưa sắp tạnh.

– Nong cạnh cửa sổ, ông ơi.

Ông Bảy gật đầu.

– Nong đó chín trước. Sáng mai lên né.

Cô xóa tin tuyển dụng đã lưu.

Lứa thứ ba, cô làm theo cả hai cách. Cô vẫn để máy đo trên vách, vì những con số giúp cô nhìn ra những thứ tai cô chưa kịp nghe: nhiệt độ đêm tụt bất thường, độ ẩm buổi chiều lên cao. Nhưng cô bỏ máy phun sương, mở cửa, rắc vôi, và đêm nào cũng ngồi trong nhà nuôi một tiếng, nhắm mắt nghe. Ông Bảy vẫn đứng ngoài cửa nhà cô, không bao giờ bước vào. Cô cũng thôi mời.

Có một điều cô để ý mà không hiểu. Những tháng đó, ông Bảy dần không ra vườn dâu cắt lá vào buổi sáng sớm nữa, mà chờ đến gần trưa. Ông đi chậm hơn. Có hôm cô thấy ông đứng giữa luống dâu, đưa tay sờ từng cành, sờ rất lâu, rồi mới cắt.

Đêm hai mươi hai của lứa thứ ba, tằm của cả hai nhà đang ở cuối tuổi năm, chỉ còn chừng một ngày nữa là chín. Ngoài trời có sấm ở phía đèo Bảo Lộc. Gần mười giờ, cả xóm mất điện.

— Hết chương 2 —